zespół Zollinger-Ellisona

Zespół Zollinger-Ellisona (ZES) to rzadkie zaburzenie endokrynologiczne charakteryzujące się występowaniem gastrinoma – guza wydzielającego gastrynę, co prowadzi do nadmiernej produkcji kwasu żołądkowego. Gastrinoma najczęściej lokalizuje się w trzustce lub dwunastnicy, choć może występować również w innych częściach przewodu pokarmowego.

Nadmierna sekrecja gastryny powoduje hipersekrecję kwasu solnego, co skutkuje nawracającymi owrzodzeniami trawiennymi, często opornymi na standardowe leczenie. Charakterystyczne objawy kliniczne obejmują ból brzucha, refluks żołądkowo-przełykowy, biegunkę, nudności oraz utratę masy ciała. Diagnostyka ZES opiera się na oznaczeniu stężenia gastryny w surowicy na czczo oraz badaniach obrazowych lokalizujących guz.

Około 60-90% gastrinoma w zespole Zollinger-Ellisona ma charakter złośliwy, a w 20-30% przypadków zespół ten występuje w skojarzeniu z mnogą gruczolakowatością wewnątrzwydzielniczą typu 1 (MEN-1). Leczenie obejmuje farmakoterapię inhibitorami pompy protonowej do kontroli wydzielania kwasu, a także, gdy to możliwe, chirurgiczną resekcję guza. W przypadkach zaawansowanych stosuje się również terapie celowane i chemioterapię.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl