erytrodyzestezja podeszwowo-dłoniowa
Erytrodyzestezja podeszwowo-dłoniowa, zwana również zespołem ręka-stopa (ang. hand-foot syndrome, HFS) lub palmoplantarnym rumieniem, to częste powikłanie skórne występujące podczas chemioterapii. Charakteryzuje się zaczerwienieniem, obrzękiem, bolesnym złuszczaniem i parestezjami w obrębie dłoni i podeszew stóp.
Schorzenie to najczęściej związane jest ze stosowaniem takich leków przeciwnowotworowych jak kapecytabina, 5-fluorouracyl, doksorubicyna liposomalna, cytarabina, docetaksel oraz niektóre leki celowane (sorafenib, sunitynib). Mechanizm powstawania erytrodyzestezji obejmuje gromadzenie się toksycznych metabolitów leków w gruczołach potowych dłoni i stóp, co prowadzi do reakcji zapalnej i uszkodzenia komórkowego.
Nasilenie objawów klasyfikuje się w skali od 1 do 3 stopnia, gdzie stopień 1 to łagodne zmiany bez bólu, stopień 2 to bolesne zmiany z ograniczeniem codziennych aktywności, a stopień 3 to ciężkie, bolesne zmiany uniemożliwiające normalne funkcjonowanie. Postępowanie obejmuje profilaktykę (krioterapia, nawilżanie skóry), modyfikację dawki leku wywołującego objawy oraz leczenie objawowe (miejscowe kortykosteroidy, leki przeciwbólowe, doksycyklina).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Mitomycin Accord 20 mg
Mitomycin Accord, dostępny w dawkach 10 mg i 20 mg jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji oraz do podania dopęcherzowego, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych zależny od drogi podania. Przy podaniu ogólnoustrojowym najczęściej obserwuje się zahamowanie czynności szpiku kostnego, manifestujące się leukopenią i małopłytkowością u około 65% pacjentów, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i wymioty (bardzo często). Istotne są również poważne toksyczne działania narządowe, w tym śródmiąższowe zapalenie płuc i nefrotoksyczność (około 10% pacjentów), a także potencjalna hepatotoksyczność. Rzadziej występują zagrażające życiu zakażenia, posocznica, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność serca (zwłaszcza u pacjentów po leczeniu antracyklinami), nadciśnienie płucne oraz choroba żylno-okluzyjna płuc i wątroby.
aminotransferaza, antybiotyk antracyklinowy, biegunka, choroba żylno-okluzyjna płuc, choroba żylno-okluzyjna wątroby, ciężka reakcja alergiczna, duszność, erytrodyzestezja podeszwowo-dłoniowa, glomerulopatia, hepatotoksyczność, jadłowstręt, kontaktowe zapalenie skóry, kreatynina, krwiomocz, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, martwica tkanek, martwicze zapalenie pęcherza moczowego, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, mitomycyna, nadciśnienie płucne, nefrotoksyczność, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, osutka, podanie dopęcherzowe, posocznica, śródmiąższowe zapalenie płuc, świąd, zaburzenie hematologiczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie tkanki podskórnej, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka, zwężenie dróg moczowych, zwłóknienie pęcherza moczowego - Leksykon substancji czynnych
Mitomycyna – Działania niepożądane
Mitomycyna, stosowana zarówno ogólnoustrojowo (w formie wstrzyknięć i infuzji), jak i miejscowo (dopęcherzowo), charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, których profil zależy od drogi podania. Przy podaniu ogólnoustrojowym najczęściej obserwuje się mielotoksyczność, manifestującą się u około 65% pacjentów leukopenią i małopłytkowością, co znacząco zwiększa ryzyko infekcji i krwawień. Często występują również objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i wymioty (≥1/10). Poważne powikłania obejmują śródmiąższowe zapalenie płuc (≥1/100 do <1/10), nefrotoksyczność z możliwym rozwojem zespołu hemolityczno-moczniczego (HUS) i mikroangiopatycznej niedokrwistości hemolitycznej (MAHA) (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1000), a także hepatotoksyczność, w tym chorobę żylno-okluzyjną wątroby. Wynaczynienie leku może prowadzić do martwicy tkanek i zapalenia tkanki podskórnej, co wymaga natychmiastowej interwencji. Rzadko, ale istotnie, mitomycyna może indukować niewydolność serca, zwłaszcza u pacjentów wcześniej leczonych antracyklinami, oraz ciężkie reakcje alergiczne.
choroba żylno-okluzyjna płuc, choroba żylno-okluzyjna wątroby, erytrodyzestezja podeszwowo-dłoniowa, glomerulopatia, hepatotoksyczność, kontaktowe zapalenie skóry, leukopenia, leukopenia i małopłytkowość, małopłytkowość, martwicze zapalenie pęcherza moczowego, mielotoksyczność, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nadciśnienie płucne, nefrotoksyczność, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, posocznica, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpik kostny, zapalenie błon śluzowych, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie tkanki podskórnej, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół ręka-stopa, zwłóknienie pęcherza moczowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mitomycin Accord 40 mg
Mitomycin Accord (40 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującą mielosupresją, która dotyka do 65% pacjentów i manifestuje się leukopenią oraz małopłytkowością, zwiększając ryzyko krwawień i zakażeń. Do bardzo częstych objawów należą nudności i wymioty, a także powikłania żołądkowo-jelitowe takie jak zapalenie błon śluzowych, biegunka i jadłowstręt, które mogą pogarszać stan odżywienia. Istotne klinicznie są również powikłania narządowe, w tym śródmiąższowe zapalenie płuc (występujące u około 10% pacjentów), nefrotoksyczność objawiająca się niewydolnością nerek, podwyższonym stężeniem kreatyniny oraz glomerulopatią, a także rzadkie, ale ciężkie zespoły hemolityczno-mocznicowe (HUS) i mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna (MAHA). Hepatotoksyczność, choć rzadka, może objawiać się niewydolnością wątroby, podwyższonymi aminotransferazami, żółtaczką oraz chorobą żylno-okluzyjną wątroby.
aminotransferazy, antybiotyk antracyklinowy, choroba żylno-okluzyjna płuc, choroba żylno-okluzyjna wątroby, erytrodyzestezja podeszwowo-dłoniowa, glomerulopatia, hepatotoksyczność, jadłowstręt, kontaktowe zapalenie skóry, kreatynina, łysienie, małopłytkowość, martwica tkanek, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, mitomycyna, nadciśnienie płucne, nefrotoksyczność, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, osutka, posocznica, reakcja alergiczna, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpik kostny, wysypka alergiczna, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie tkanki podskórnej, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mitomycin Accord 10 mg
Mitomycin Accord, dostępny w dawkach 10 mg i 20 mg, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych zależny od drogi podania. Podanie ogólnoustrojowe wiąże się z wysokim ryzykiem mielotoksyczności, manifestującej się leukopenią i małopłytkowością u około 65% pacjentów, co zwiększa podatność na zakażenia i ryzyko krwawień. Poważne działania toksyczne obejmują śródmiąższowe zapalenie płuc i nefrotoksyczność, występujące u około 10% leczonych, a także potencjalną hepatotoksyczność. Objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności i wymioty, pojawiają się bardzo często. Podanie dopęcherzowe powoduje głównie miejscowe reakcje zapalne pęcherza moczowego, w tym bolesne oddawanie moczu, parcie na mocz i krwiomocz, z rzadkimi, ale poważnymi powikłaniami, takimi jak martwicze zapalenie pęcherza.
antybiotyki antracyklinowe, choroba żylno-okluzyjna płuc, choroba żylno-okluzyjna wątroby, erytrodyzestezja podeszwowo-dłoniowa, glomerulopatia, hepatotoksyczność, jadłowstręt, kontaktowe zapalenie skóry, krwiomocz, małopłytkowość, martwicze zapalenie pęcherza moczowego, mielotoksyczność, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nadciśnienie płucne, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, posocznica, powikłania terapii, reakcja alergiczna, śródmiąższowe zapalenie płuc, stężenie kreatyniny, szpik kostny, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pęcherza moczowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół ręka-stopa, zwężenie dróg moczowych