antybiotyk antracyklinowy

Antybiotyki antracyklinowe to grupa naturalnych lub półsyntetycznych związków, należących do antybiotyków cytotoksycznych o szerokim zastosowaniu w onkologii. Ich struktura chemiczna oparta jest na tetracyklicznym układzie pierścieni połączonych z aminocukrem, co umożliwia interkalację do DNA oraz wiązanie się z topoizomerazą II.

Główne mechanizmy działania antracyklin obejmują: interkalację między pary zasad DNA, hamowanie topoizomerazy II, tworzenie wolnych rodników tlenowych uszkadzających DNA, indukcję apoptozy oraz hamowanie syntezy kwasów nukleinowych. Do najczęściej stosowanych antracyklin należą doksorubicyna, daunorubicyna, epirubicyna i idarubicyna.

Antracykliny wykazują skuteczność w leczeniu wielu nowotworów, w tym białaczek, chłoniaków, mięsaków oraz guzów litych (rak piersi, rak jajnika, drobnokomórkowy rak płuca). Ich stosowanie jest jednak ograniczone przez kardiotoksyczność zależną od dawki skumulowanej, która może prowadzić do nieodwracalnej kardiomiopatii i niewydolności serca. Inne działania niepożądane obejmują mielosupresję, nudności, wymioty oraz zapalenie błon śluzowych.

W celu zmniejszenia toksyczności antracyklin stosuje się różne strategie: modyfikację schematu podawania (np. wlewy przedłużone zamiast bolusów), zastosowanie liposomalnych postaci leków, równoczesne podawanie kardioprotektorów (deksrazoksan) oraz monitorowanie funkcji serca przed, w trakcie i po zakończeniu leczenia.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl