kora obręczy
Kora obręczy (łac. cortex cingularis) stanowi część układu limbicznego mózgu, umiejscowioną w płacie limbicznym powyżej ciała modzelowatego. Anatomicznie dzieli się na przednią część kory obręczy (ACC – anterior cingulate cortex) oraz tylną część kory obręczy (PCC – posterior cingulate cortex), które pełnią odmienne funkcje neurobiologiczne.
Przednia część kory obręczy odpowiada za regulację procesów emocjonalnych, odczuwanie bólu, funkcje autonomiczne oraz uczestniczy w procesach poznawczych takich jak podejmowanie decyzji czy rozwiązywanie konfliktów. Tylna część kory obręczy natomiast jest zaangażowana w procesy pamięciowe, orientację przestrzenną oraz stanowi istotny element sieci aktywności spoczynkowej mózgu (DMN – Default Mode Network).
Dysfunkcje kory obręczy wiązane są z wieloma zaburzeniami neuropsychiatrycznymi, w tym z depresją, zaburzeniami lękowymi, zespołem stresu pourazowego, schizofrenią oraz uzależnieniami. W praktyce klinicznej obszar ten jest często celem interwencji neurochirurgicznych w leczeniu opornych na farmakoterapię zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych oraz przewlekłego bólu neuropatycznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie neurologiczne czynnościowe / zaburzenie konwersyjne – Etiologia i przyczyny
Zaburzenie neurologiczne czynnościowe (FND) charakteryzuje się objawami sensoryczno-motorycznymi, które nie wynikają z uszkodzeń strukturalnych mózgu, lecz z dysfunkcji neuronalnych obwodów i nieprawidłowej aktywności mózgowej, potwierdzonej badaniami fMRI i rCBF. U pacjentów obserwuje się hipoaktywność dominującej półkuli oraz nadmierną aktywność półkuli niedominującej, a także zmiany w neuroplastyczności i neuroprzekaźnikach (dopamina, serotonina, GABA). Czynniki zapalne, takie jak podwyższone markery zapalne i mikroaktywacja komórek glejowych, również mogą odgrywać rolę w patogenezie. Etiologia FND jest wieloczynnikowa i obejmuje interakcję czynników biologicznych, psychologicznych (np. stres, trauma, zaburzenia dysocjacyjne) oraz społecznych (np. niski status społeczno-ekonomiczny, stygmatyzacja emocji). Występuje częstsze współistnienie z chorobami neurologicznymi (padaczka, migrena, stwardnienie rozsiane) oraz zaburzeniami psychiatrycznymi (depresja, lęk, zaburzenia osobowości). Genetyczne predyspozycje mogą odpowiadać za około 50% wariancji ryzyka, a objawy konwersyjne są do 14 razy częstsze u krewnych pierwszego stopnia płci żeńskiej.
czynnik zapalny, czynnościowe osłabienie, funkcjonalny rezonans magnetyczny, kora obręczy, kora oczodołowo-czołowa, model biopsychospołeczny, padaczka, plastyczność synaptyczna, przepływ krwi mózgowej, psychogenny napad niepadaczkowy, regionalny przepływ krwi mózgowej, reorganizacja korowa, somatyzacja, stwardnienie rozsiane, udar mózgu, zaburzenie depresyjne, zaburzenie dysocjacyjne, zaburzenie interocepcji, zaburzenie konwersyjne, zaburzenie lękowe, zaburzenie motoryczne, zaburzenie neurologiczne czynnościowe, zaburzenie objawów somatycznych, zaburzenie osobowości, zaburzenie ruchu, zaburzenie sensoryczne - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół autystyczny – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół autystyczny (ASD) jest zaburzeniem rozwojowym o przewlekłym przebiegu, którego rokowanie zależy w dużej mierze od wczesnej diagnozy i interwencji psychoedukacyjnej. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi są iloraz inteligencji w dzieciństwie oraz wczesne zdolności językowe i komunikacyjne, które korelują z lepszym funkcjonowaniem adaptacyjnym i społecznym. Biomarkery neuroanatomiczne (objętość, grubość kory w obszarach czołowych, obręczy i połączenia skroniowo-ciemieniowego) oraz dane EEG, rejestrowane już od 3. miesiąca życia, wykazują wysoką wartość predykcyjną dla nasilenia objawów ASD ocenianych skalą ADOS. Modele uczenia maszynowego, integrujące dane behawioralne, neuroanatomiczne i biochemiczne (np. markery stresu oksydacyjnego, metylacji DNA), osiągają czułość około 70% i swoistość około 57% w przewidywaniu diagnozy ASD, co wskazuje na ich potencjał w diagnostyce przesiewowej i personalizacji terapii.
adaptacja percepcyjna, badanie EEG, czułość i swoistość, funkcjonowanie adaptacyjne, iloraz inteligencji, interwencja psychoedukacyjna, kora czołowa, kora obręczy, metylacja DNA, połączenie skroniowo-ciemieniowe, przeciążenie sensoryczne, przewlekłe zmęczenie, rozszerzenie źrenicy, spektrum autyzmu, stres oksydacyjny, uczenie maszynowe, zdolności poznawcze, zespół autystyczny