reduktaza dihydrofolianu
Reduktaza dihydrofolianu (DHFR) to kluczowy enzym metaboliczny, który katalizuje redukcję dihydrofolianu (DHF) do tetrahydrofolianu (THF) przy użyciu NADPH jako kofaktora. Ten proces jest niezbędny w biosyntezie puryn, pirymidyn oraz niektórych aminokwasów, co czyni DHFR krytycznym elementem w metabolizmie kwasów nukleinowych i podziałach komórkowych.
Znaczenie reduktazy dihydrofolianu w medycynie wynika z faktu, że jest ona celem działania wielu leków przeciwnowotworowych (np. metotreksatu), przeciwbakteryjnych (np. trimetoprimu) oraz przeciwmalarycznych (np. pirymetaminy). Inhibicja DHFR prowadzi do zahamowania syntezy DNA i tym samym do zatrzymania podziałów komórkowych, co jest wykorzystywane w terapii chorób nowotworowych oraz infekcji.
Mutacje w genie kodującym DHFR mogą prowadzić do oporności na wspomniane leki, co stanowi istotny problem kliniczny, szczególnie w przypadku leczenia nowotworów oraz infekcji bakteryjnych. Badania nad strukturą i funkcją DHFR są ważne dla opracowywania nowych strategii terapeutycznych oraz przezwyciężania oporności na istniejące leki.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Metotreksat, substancja czynna preparatu Ebetrexat, jest lekiem przeciwnowotworowym i immunosupresyjnym z grupy antymetabolitów, działającym poprzez kompetycyjne hamowanie reduktazy dihydrofolianu, co prowadzi do zahamowania syntezy DNA i proliferacji komórek. Jego mechanizm działania w chorobach zapalnych i autoimmunologicznych, takich jak łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów czy przewlekłe zapalenie wielostawowe, nie jest w pełni poznany, jednak przypuszcza się, że efekt terapeutyczny może wynikać zarówno z działania immunosupresyjnego, jak i przeciwzapalnego, z możliwym udziałem zwiększonego pozakomórkowego stężenia adenozyny.
adenozyna, antagonista kwasu foliowego, antymetabolit, choroba autoimmunologiczna, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwzapalne, Ebetrexat, lek immunosupresyjny, lek przeciwnowotworowy i immunomodulujący, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, mechanizm działania metotreksatu, metotreksat, metotreksat disodowy, proliferacja komórek, przewlekłe zapalenie wielostawowe, reduktaza dihydrofolianu, roztwór do wstrzykiwań, synteza DNA, związek cytotoksyczny -
Leksykon substancji czynnych
Kwas l-folinowy, będący aktywnym składnikiem preparatu Levofolic 50 mg/ml w postaci l-folinianu disodu, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się umiarkowanym wiązaniem z białkami osocza (~27%) oraz objętością dystrybucji około 17,5 litra, co wskazuje na umiarkowane przenikanie do tkanek. Po dożylnym podaniu, l-folinian disodu jest bio-odpowiednikiem l-folinianu wapnia i racemicznej postaci folinianu disodu pod względem stężenia w osoczu kwasu l-folinowego i jego głównego metabolitu – kwasu 5-metylo-tetrahydrofoliowego. Kwas l-5-formylo-czterohydrofoliowy, aktywna izomerowa forma, ulega szybkiej biotransformacji w wątrobie do kwasu 5-metylo-tetrahydrofoliowego, przy czym konwersja ta prawdopodobnie nie wymaga enzymu reduktazy dihydrofolianu, co odróżnia metabolizm tego związku od innych pochodnych kwasu foliowego.
biotransformacja wątrobowa, droga nerkowa, dystrybucja leku, eliminacja leku, eliminacja z organizmu, folinian disodu, folinian wapnia, klirens nerkowy, kwas 5-metylo-tetrahydrofoliowy, kwas 5-metylotetrafoliowy, kwas l-5-formylo-czterohydrofoliowy, kwas l-folinowy, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, reduktaza dihydrofolianu, wiązanie z białkami osocza -
Leksykon leków
Levofolic 50 mg/ml to roztwór do wstrzykiwań/infuzji zawierający aktywną formę kwasu foliowego – l-folinian disodu, odpowiadający 50 mg kwasu l-folinowego w 1 ml. Lek należy do grupy zmniejszających toksyczność leków przeciwnowotworowych (kod ATC: V03AF) i pełni kluczową rolę w metabolizmie puryn, nukleotydów pirymidynowych oraz aminokwasów. Mechanizm działania opiera się na ochronie komórek przed toksycznym działaniem antagonistów kwasu foliowego, takich jak metotreksat, poprzez konkurencję o transport błonowy, uzupełnianie niedoboru folianów oraz omijanie blokady enzymatycznej reduktazy dihydrofolianu. Dzięki temu Levofolic zapobiega działaniom niepożądanym i zmniejsza toksyczność terapii przeciwnowotworowej.
10-metylotetrahydrofolian, 5, 5-fluorodeoksy-urydynomonofosforan, 5-fluorouracyl, antagonista kwasu foliowego, biosynteza DNA, działanie cytotoksyczne, folinian disodu, kwas l-folinowy, kwas tetrahydrofoliowy, metabolizm aminokwasów, metotreksat, monoterapia 5-fluorouracylem, reduktaza dihydrofolianu, syntetaza tymidylanowa, synteza puryny, terapia przeciwnowotworowa, transport błonowy -
Leksykon leków
Levofolic, zawierający l-folinian disodu, jest bio-odpowiednikiem l-folinianu wapnia i racemicznej postaci folinianu disodu, wykazując podobne stężenia w osoczu kwasu l-folinowego oraz jego aktywnego metabolitu, kwasu 5-metylo-tetrahydrofoliowego, po dożylnym podaniu równoważnej dawki molowej. Preparat dostępny jest w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji o stężeniu 50 mg kwasu l-folinowego/ml (54,65 mg l-folinianu disodu/ml) w fiolkach o pojemnościach 1 ml, 4 ml oraz 9 ml, co odpowiada dawkom 50 mg, 200 mg oraz 450 mg kwasu l-folinowego. Kwas l-folinowy charakteryzuje się umiarkowanym wiązaniem z białkami osocza (~27%) oraz objętością dystrybucji około 17,5 litra, co wskazuje na umiarkowaną dystrybucję w tkankach.
folinian disodu, folinian wapnia, klirens, kwas 5-metylo-tetrahydrofoliowy, kwas 5-metylotetrafoliowy, kwas folinowy, kwas l-5-formylo-czterohydrofoliowy, Levofolic, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie dożylne, przemiana metaboliczna wątroby, reduktaza dihydrofolianu, roztwór do wstrzykiwań, wiązanie z białkami osocza -
Leksykon leków
Calciumfolinat-Ebewe, zawierający 15 mg kwasu folinowego (w postaci 19,06 mg pięciowodnego folinianu wapnia) w kapsułce twardej, jest stosowany głównie w dwóch obszarach onkologicznych. Po pierwsze, jako antidotum w terapii wysokimi dawkami metotreksatu, gdzie neutralizuje toksyczne działanie antagonisty kwasu foliowego poprzez dostarczenie aktywnych form folianów, omijając blokadę reduktazy dihydrofolianu. Leczenie ochronne folinianem wapnia jest kluczowe w zapobieganiu uszkodzeniom komórek prawidłowych i wymaga precyzyjnego dawkowania zgodnie z protokołem, zwykle rozpoczynając podanie po 24 godzinach od zakończenia wlewu metotreksatu, z dalszym dostosowaniem do stężenia metotreksatu w surowicy. Szybkie podanie folinianu wapnia (najlepiej w ciągu 1 godziny) jest również niezbędne w przypadku przedawkowania antagonistów kwasu foliowego, gdyż opóźnienie powyżej 4 godzin znacząco obniża skuteczność terapii.
5-fluorouracyl, antagonista kwasu foliowego, folinian wapnia, inhibicja enzymu, kwas folinowy, metotreksat, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór jelita grubego, nowotwór przewodu pokarmowego, reduktaza dihydrofolianu, syntaza tymidylanowa, synteza nukleotydów, terapia cytotoksyczna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Leksykon substancji czynnych
Kwas l-folinowy, będący biologicznie aktywnym l-izomerem kwasu folinowego, jest stosowany jako lek zmniejszający toksyczność antagonistów kwasu foliowego, zwłaszcza metotreksatu (kod ATC: V03AF). W preparacie Levofolic występuje w postaci l-folinianu disodu, gdzie 54,65 mg soli odpowiada 50 mg kwasu l-folinowego. Substancja ta uczestniczy w kluczowych procesach metabolicznych, takich jak synteza puryn, nukleotydów pirymidynowych oraz metabolizm aminokwasów. Mechanizm działania polega na konkurencji z antagonistami kwasu foliowego o transport przez błony komórkowe, co zmniejsza ich toksyczność, oraz na dostarczaniu niezredukowanego folianu H4, omijającego blokadę reduktazy dihydrofolianu, co pozwala na prawidłowy metabolizm komórkowy mimo obecności inhibitorów.
10-metylotetrahydrofolian, 5, 5-fluorodeoksy-urydynomonofosforan, 5-fluorouracyl, antagonista kwasu foliowego, biosynteza DNA, działanie cytotoksyczne, folinian disodu, kwas folinowy, kwas l-folinowy, kwas tetrahydrofoliowy, metabolizm aminokwasów, metotreksat, reduktaza dihydrofolianu, roztwór do wstrzykiwań, syntetaza tymidylanowa, synteza puryny -
Leksykon substancji czynnych
Kwas foliowy, witamina z grupy B, jest kluczowy w metabolizmie komórkowym, zwłaszcza w procesie erytropoezy. Jego suplementacja jest wskazana przede wszystkim w leczeniu niedokrwistości megaloblastycznej (dawkowanie 5-15 mg/dobę), profilaktyce pierwotnej wad cewy nerwowej u kobiet planujących ciążę (0,4 mg/dobę) oraz wtórnej profilaktyce u kobiet z historią urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej (5 mg/dobę). Ponadto, kwas foliowy jest niezbędny u pacjentów z przewlekłą hemolizą (np. talasemia, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa), dializowanych, z zaburzeniami wchłaniania (choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia), a także u osób z przewlekłym niedożywieniem i alkoholizmem. Wskazane jest także monitorowanie parametrów morfologii krwi oraz stężenia kwasu foliowego w surowicy podczas terapii.
alkoholizm, barbituran, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, cyklosporyna, dializa, doustny środek antykoncepcyjny, erytropoeza, hemoliza, kwas foliowy, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwdrgawkowy, łuszczyca, megaloblast, morfologia krwi, niedokrwistość megaloblastyczna, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niedożywienie przewlekłe, połóg, prymidon, reduktaza dihydrofolianu, sprue, stężenie kwasu foliowego, sulfasalazyna, szpik kostny, talasemia, trimetoprim, wada cewy nerwowej, żelazo, żywienie pozajelitowe -
Leksykon leków
Biseptol 960, zawierający sulfametoksazol 800 mg i trimetoprim 160 mg, jest lekiem przeciwbakteryjnym z grupy sulfonamidów i diaminopirymidyn. Jego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na kotrimoksazol, sulfonamidy, trimetoprim lub składniki pomocnicze, a także u osób z uszkodzeniem miąższu wątroby, ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <15 ml/min), niedokrwistością megaloblastyczną z niedoboru kwasu foliowego oraz u dzieci poniżej 2 miesięcy ze względu na ryzyko encefalopatii bilirubinowej. Ponadto, jednoczesne stosowanie z dofetylidem jest przeciwwskazane z powodu ryzyka wydłużenia odstępu QT i groźnych arytmii, w tym torsade de pointes.
Biseptol 960, dofetylid, encefalopatia bilirubinowa, klirens kreatyniny, kotrimoksazol, lek antyarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, nadwrażliwość, niedobór kwasu foliowego, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność nerek, reduktaza dihydrofolianu, sulfametoksazol, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trimetoprim, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie miąższu wątroby, wydłużenie odstępu QT, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka jąder podkorowych
