metotreksat disodowy
Metotreksat disodowy to rozpuszczalna w wodzie sól disodowa metotreksatu, stosowana głównie w formie iniekcji. Charakteryzuje się lepszą rozpuszczalnością niż wolna forma kwasowa metotreksatu, co ułatwia jego podawanie drogą dożylną, domięśniową lub dokanałową.
Jako antymetabolit kwasu foliowego, metotreksat disodowy hamuje działanie enzymu reduktazy dihydrofolianowej, blokując syntezę DNA, RNA i białek. Dzięki tym właściwościom znalazł szerokie zastosowanie w leczeniu chorób nowotworowych (m.in. białaczek, chłoniaków, osteosarcoma), chorób autoimmunologicznych (reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca) oraz jako lek immunosupresyjny.
Dawkowanie metotreksatu disodowego różni się znacząco w zależności od wskazania – od niskich dawek w chorobach reumatycznych (10-25 mg tygodniowo) do wysokich dawek w onkologii (nawet 12 g/m² w protokołach chemioterapii). Podczas terapii niezbędne jest monitorowanie morfologii krwi, funkcji wątroby i nerek ze względu na potencjalną toksyczność leku.
W protokołach wysokodawkowych stosuje się „leczenie ratunkowe” za pomocą folinianu wapnia (leukoworyny), aby zapobiec ciężkim działaniom niepożądanym. Równoczesne stosowanie metotreksatu disodowego z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, penicylinami czy inhibitorami pompy protonowej może zwiększać jego toksyczność.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Trexan Neo 2,5 mg
Trexan Neo to preparat zawierający metotreksat w postaci soli disodowej, dostępny w tabletkach o dawkach 2,5 mg i 10 mg. Tabletki 2,5 mg zawierają 2,5 mg metotreksatu oraz 77,8 mg laktozy jednowodnej, natomiast tabletki 10 mg zawierają 10 mg metotreksatu i 311,2 mg laktozy jednowodnej. Obie formy są niepowlekane, tabletki 2,5 mg mają żółty kolor, okrągły kształt i średnicę 6 mm, z linią podziału ułatwiającą przełamanie, ale nie do dzielenia dawki. Tabletki 10 mg są żółte, w kształcie kapsułki o wymiarach 14×6 mm, z linią podziału umożliwiającą podział na równe dawki. Substancje pomocnicze obejmują laktozę jednowodną, celulozę mikrokrystaliczną oraz stearynian magnezu. Lek dostępny jest w butelkach HDPE z zakrętką PP oraz w blistrach PVC/Aluminium, w różnych wielkościach opakowań, z okresem ważności 3 lata. Przechowywanie wymaga ochrony przed światłem, bez specjalnych wymagań temperaturowych.
błona śluzowa, celuloza mikrokrystaliczna, cytotoksyczność, dawka leku, laktoza jednowodna, metotreksat, metotreksat disodowy, okres ważności leku, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, rękawiczki ochronne, środek cytotoksyczny, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka niepowlekana, zabezpieczenie przed dziećmi - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Trexan Neo 2,5 mg
Metotreksat, dostępny w preparacie Trexan Neo w dawkach 2,5 mg i 10 mg w formie tabletek, jest antagonistą kwasu foliowego o kodzie ATC L04AX03, wykorzystywanym jako lek immunosupresyjny i przeciwnowotworowy. Jego mechanizm działania polega na hamowaniu redukcji kwasu foliowego, co prowadzi do zahamowania syntezy DNA i proliferacji komórek, szczególnie w fazie S cyklu komórkowego. Metotreksat jest transportowany do wnętrza komórki aktywnie, gdzie ulega poliglutaminacji przez syntetazę folilopoliglutaminanu, co wydłuża jego działanie cytotoksyczne. Lek wykazuje selektywność wobec szybko dzielących się komórek, takich jak komórki nowotworowe, szpik kostny, nabłonek skóry, śluzówka jamy ustnej i jelit oraz komórki pęcherza moczowego, co stanowi podstawę jego zastosowania terapeutycznego.
antagonista kwasu foliowego, działanie przeciwnowotworowe, faza S cyklu komórkowego, folinian wapnia, kwas folinowy, lek immunosupresyjny, metotreksat, metotreksat disodowy, nabłonek skóry, nowotwór złośliwy, poliglutaminacja, selektywność terapeutyczna, śluzówka jamy ustnej, swoistość fazowa, syntetaza folilopoliglutaminanu, synteza DNA, synteza prekursorów DNA, szpik kostny, toksyczność metotreksatu, transport aktywny, wskaźnik proliferacji - Leksykon leków
Skład i postać leku – Trexan Neo 10 mg
Trexan Neo to preparat zawierający metotreksat disodowy w dawkach 2,5 mg i 10 mg, dostępny w formie tabletek o różnej charakterystyce fizycznej i składzie substancji pomocniczych, w tym laktozy jednowodnej (77,8 mg w tabletce 2,5 mg oraz 311,2 mg w tabletce 10 mg). Tabletki 2,5 mg są żółte, okrągłe, płaskie, niepowlekane, z linią podziału ułatwiającą przełamanie, natomiast tabletki 10 mg mają kształt kapsułkowaty, są również żółte i niepowlekane, z linią podziału umożliwiającą podział na równe dawki. Produkt jest dostępny w butelkach HDPE z zakrętką (z opcją zabezpieczenia przed dziećmi) oraz w blistrach PVC/Aluminium, w szerokim zakresie wielkości opakowań dostosowanych do potrzeb terapeutycznych. Przechowywanie wymaga ochrony przed światłem, a okres ważności wynosi 3 lata od daty produkcji.
celuloza mikrokrystaliczna, ciąża, dawka leku, dawkowanie metotreksatu, ekspozycja błon śluzowych, ekspozycja skórna, laktoza jednowodna, metotreksat, metotreksat disodowy, nietolerancja laktozy, produkt leczniczy, przypadkowe spożycie leku, środek cytotoksyczny, stearynian magnezu, substancja czynna, właściwości cytotoksyczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ebetrexat 20 mg/ml
Ebetrexat, zawierający metotreksat w stężeniu 20 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań, jest wskazany w leczeniu aktywnego reumatoidalnego zapalenia stawów u dorosłych, wielostawowej postaci młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów oraz ciężkiej, opornej na leczenie łuszczycy i łuszczycowego zapalenia stawów. Terapia jest zalecana w przypadkach, gdy konwencjonalne metody, takie jak NLPZ, fototerapia, PUVA czy retinoidy, okazały się nieskuteczne. Preparat dostępny jest w różnych objętościach ampułko-strzykawek, umożliwiających precyzyjne dawkowanie od 7,5 mg do 30 mg metotreksatu, co pozwala na indywidualizację terapii w zależności od aktywności i charakteru choroby.
biodostępność leku, fotochemioterapia, fototerapia, fotouczulacz, leki modyfikujące przebieg choroby, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, metotreksat, metotreksat disodowy, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, niesteroidowe leki przeciwzapalne, pochodne witaminy A, podanie parenteralne, promieniowanie UV, promieniowanie UVA, psoralen, retinoidy, reumatoidalne zapalenie stawów, terapia immunomodulująca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Trexan Neo 2,5 mg
Lek Trexan Neo zawiera metotreksat disodowy w dawkach 2,5 mg oraz 10 mg w formie tabletek, stosowany jest u dorosłych pacjentów w leczeniu czynnej postaci reumatoidalnego zapalenia stawów, ciężkiej, opornej na leczenie łuszczycy oraz łuszczycowego zapalenia stawów. Metotreksat wykazuje działanie przeciwreumatyczne, przeciwłuszczycowe oraz cytostatyczne. W terapii łuszczycy Trexan Neo jest wskazany, gdy inne metody, takie jak fototerapia, PUVA czy retinoidy, nie przynoszą efektów. W zakresie działania cytostatycznego lek stosowany jest w leczeniu podtrzymującym ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 3 lat.
błona maziowa stawu, choroba autoimmunologiczna, fotochemioterapia, fotochemioterapia PUVA, fototerapia, leki cytostatyczne, limfoblasty, łuszczyca oporna na leczenie, łuszczycowe zapalenie stawów, metotreksat, metotreksat disodowy, nowotwór układu krwiotwórczego, ostra białaczka limfoblastyczna, retinoidy, reumatoidalne zapalenie stawów - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Trexan Neo 10 mg
Metotreksat, antagonista kwasu foliowego z grupy immunosupresyjnych leków o kodzie ATC L04AX03, działa poprzez hamowanie redukcji kwasu foliowego, co ogranicza proliferację komórek, szczególnie w fazie S cyklu komórkowego. Lek jest transportowany do wnętrza komórek aktywnie i ulega poliglutaminacji, co wydłuża jego cytotoksyczne działanie. Metotreksat wykazuje selektywność wobec szybko dzielących się komórek, takich jak nowotworowe, szpik kostny, komórki płodu, nabłonek skóry, śluzówka jamy ustnej i jelit oraz komórki pęcherza moczowego, co pozwala na skuteczne hamowanie proliferacji patologicznych tkanek przy minimalnym uszkodzeniu tkanek prawidłowych.
antagonista kwasu foliowego, faza S mitozy, folinian wapnia, kwas folinowy, metotreksat, metotreksat disodowy, nabłonek skóry, nowotwór złośliwy, pęcherz moczowy, proliferacja komórek, śluzówka jamy ustnej, swoistość fazowa, syntetaza folilopoliglutaminanu, synteza prekursorów DNA, szpik kostny, terapia ratunkowa, toksyczność systemowa, transport czynny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ebetrexat 20 mg/ml
Ebetrexat to roztwór do wstrzykiwań zawierający metotreksat disodowy w stężeniu 20 mg/ml (21,94 mg metotreksatu disodowego odpowiada 20 mg metotreksatu). Preparat dostępny jest w ampułko-strzykawkach o objętościach od 0,375 ml do 1,5 ml, co umożliwia precyzyjne dawkowanie od 7,5 mg do 30 mg metotreksatu. Roztwór zawiera także substancje pomocnicze: chlorek sodu (0,18 mmol/ml, 4,13 mg/ml) zapewniający izotoniczność, wodorotlenek sodu jako regulator pH oraz wodę do wstrzykiwań. Ampułko-strzykawki wykonane są z bezbarwnego szkła typu I, zamknięte korkiem z gumy bromobutylowej, co gwarantuje stabilność i szczelność preparatu. Produkt ma charakterystyczny, klarowny, żółtawy kolor i nie powinien zawierać widocznych cząstek. Przechowywanie w oryginalnym opakowaniu, w temperaturze do 25°C, chroni lek przed światłem i zapewnia 2-letni okres ważności. Po otwarciu ampułko-strzykawki preparat należy zużyć natychmiast.
ampułko-strzykawka, cechy organoleptyczne, chlorek sodu, dieta niskosodowa, gazik nasączony alkoholem, guma bromobutylowa, igła jednorazowego użytku, izotoniczność roztworu, lek cytotoksyczny, metotreksat, metotreksat disodowy, niezgodność farmaceutyczna, regulator pH, roztwór do wstrzykiwań, stabilność leku, substancja cytotoksyczna, substancja czynna, substancja pomocnicza, szkło typu I, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek sodu