Właściwości farmakokinetyczne
Trexan Neo 10 mg

Właściwości farmakokinetyczne metotreksatu

Metotreksat jest cytostatykiem z grupy antymetabolitów kwasu foliowego, którego farmakokinetyka charakteryzuje się specyficznymi cechami wpływającymi na jego skuteczność terapeutyczną oraz profil bezpieczeństwa. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych leku Trexan Neo, zawierającego metotreksat w postaci tabletek.¹

Wchłanianie

Wchłanianie metotreksatu po podaniu doustnym jest zależne od wielkości zastosowanej dawki. W przypadku preparatu Trexan Neo obserwuje się następujące parametry wchłaniania:²

• Czas osiągnięcia maksymalnego stężenia w surowicy wynosi 1-2 godziny od momentu podania
• Biodostępność po podaniu doustnym jest wysoka (80-100%) przy dawkach 30 mg/m² lub mniejszych
• Dawki poniżej 30 mg/m² wchłaniają się szybko i całkowicie

Należy zwrócić uwagę na nieliniowy charakter wchłaniania przy stosowaniu wyższych dawek. Przy dawkach przekraczających 30 mg/m² wchłanianie staje się nieliniowe, a przy dawkach powyżej 80 mg/m² jest niecałkowite.³

Dystrybucja

Po wchłonięciu do krwiobiegu metotreksat ulega dystrybucji w organizmie zgodnie z następującymi charakterystykami:⁴

• Wiązanie z białkami osocza wynosi około 50%
• Po rozprowadzeniu do tkanek, wysokie dawki w postaci poliglutaminów kumulują się przede wszystkim w:
  • wątrobie
  • nerkach
  • śledzionie
• W wymienionych narządach metabolity mogą pozostawać przez tygodnie lub miesiące

Istotną informacją kliniczną jest fakt, że metotreksat podawany w małych dawkach przenika do płynów ustrojowych w minimalnych ilościach.⁵

Metabolizm

Metabolizm wątrobowy odgrywa kluczową rolę w biotransformacji metotreksatu. W wątrobie metabolizowanych jest około 10% przyjmowanej dawki leku. Głównym metabolitem jest 7-hydroksymetotreksat.⁶

Eliminacja

Eliminacja metotreksatu z organizmu następuje wieloma drogami, przy czym dominującą rolę odgrywają procesy nerkowe:⁷

• Główna droga eliminacji: nerki
  • Filtracja kłębuszkowa
  • Aktywne wydzielanie w kanalikach bliższych
  • Lek wydalany głównie w niezmienionej formie
• Eliminacja z żółcią w krążeniu jelitowo-żółciowym:
  • 5-20% podanej dawki metotreksatu
  • 1-5% metabolitu 7-hydroksymetotreksatu

Okres połowicznej eliminacji w fazie końcowej wynosi średnio 6-7 godzin, jednak występuje znaczne zróżnicowanie indywidualne (od 3 do 17 godzin).⁸

Specjalne grupy pacjentów

Właściwości farmakokinetyczne metotreksatu mogą ulegać istotnym zmianom w określonych stanach chorobowych oraz u pacjentów z pewnymi zaburzeniami:

1. Niewydolność nerek – eliminacja metotreksatu jest znacznie opóźniona, co może prowadzić do kumulacji leku i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.⁹
2. Pacjenci z gromadzeniem się płynów w trzeciej przestrzeni (wysięk opłucnowy, wodobrzusze) – okres półtrwania może ulec wydłużeniu nawet czterokrotnie, co wymaga modyfikacji dawkowania i ścisłego monitorowania.¹⁰

Dane farmakokinetyczne w zależności od postaci leku

Lek Trexan Neo dostępny jest w postaci tabletek w dwóch dawkach: 2,5 mg oraz 10 mg.¹¹ Substancją czynną jest metotreksat w postaci metotreksatu disodowego. Należy pamiętać, że tabletka 10 mg może być podzielona na równe dawki, natomiast tabletka 2,5 mg posiada linię podziału jedynie w celu ułatwienia przełamania i połknięcia, nie służy ona do podziału na równe dawki.¹²