hipertoniczny roztwór dekstrozy
Hipertoniczny roztwór dekstrozy to preparat zawierający glukozę (dekstrozę) w stężeniu wyższym niż fizjologiczne stężenie glukozy we krwi (>5,5%). Najczęściej stosowane stężenia to 10%, 20%, 30% lub 40%. Ze względu na wysoką osmolarność roztwór ten wywołuje efekt osmotyczny, powodując przepływ płynów z przestrzeni pozanaczyniowej do naczyń krwionośnych.
W praktyce klinicznej hipertoniczne roztwory dekstrozy znajdują zastosowanie w stanach hipoglikemii, jako składnik żywienia pozajelitowego, w terapii obrzęku mózgu oraz w leczeniu hiperkaliemii. Działają one również jako nośnik energii, dostarczając organizmowi niezbędne kalorie w sytuacjach zwiększonego zapotrzebowania metabolicznego.
Podawanie hipertonicznych roztworów dekstrozy wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia powikłań, takich jak hiperglikemia, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej czy uszkodzenie naczyń żylnych. Wlewy tych roztworów powinny być prowadzone przez duże żyły centralne, pod kontrolą stężenia glukozy we krwi, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu węglowodanów.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Argipresyna – Przedawkowanie
Przedawkowanie argipresyny, obecnej w preparacie Empesin w stężeniu 40 j.m./2 ml (133 µg) oraz 20 j.m./ml (66,5 µg), stanowi poważne zagrożenie kliniczne, głównie z powodu rozwoju zatrucia wodnego. Mechanizm toksyczności opiera się na nasilonym działaniu antydiuretycznym, prowadzącym do retencji wody i hiponatremii (stężenie sodu <135 mmol/l), co może skutkować obrzękiem mózgu, zaburzeniami świadomości, drgawkami (przy Na+ <120 mmol/l), a także objawami wazokonstrykcyjnymi, takimi jak nadciśnienie tętnicze, bradykardia i niedokrwienie tkanek. Objawy kliniczne obejmują bóle głowy, nudności, oligurię lub anurię oraz potencjalne powikłania martwicze. Toksyczność jest zależna od dawki, indywidualnej wrażliwości pacjenta oraz ilości przyjmowanych płynów, jednak precyzyjne progi dawki toksycznej dla Empesinu nie są jednoznacznie określone.
argipresyna, bradykardia, diuretyk pętlowy, diureza osmotyczna, działanie antydiuretyczne, działanie naczynioskurczowe, efekt wazokonstrykcyjny, furosemid, hipertoniczny roztwór dekstrozy, hiponatremia, mannitol, mocznik, obrzęk mózgu, oliguria, osmolalność osocza, retencja wody, wazopresyna, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zatrucie wodne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Empesin 40 IU/2 ml
Lek Empesin zawiera octan argipresyny w dawce 40 j.m. (133 µg) w ampułce 2 ml, a koncentrat do infuzji zawiera 20 j.m./ml (66,5 µg/ml). Głównym zagrożeniem przedawkowania jest zatrucie wodne, objawiające się nadmierną retencją wody, hiponatremią oraz obrzękiem mózgu, co może prowadzić do powikłań zagrażających życiu. W przypadku rozpoznania przedawkowania konieczne jest natychmiastowe wstrzymanie podaży płynów oraz przerwanie terapii argipresyną do czasu pojawienia się wielomoczu. Brak diurezy wymaga obserwacji i oczekiwania na jej powrót, natomiast ciężkie zatrucie wodne wymaga zastosowania diurezy osmotycznej.