reakcja neurowegetatywna

Reakcja neurowegetatywna to odpowiedź układu autonomicznego (wegetatywnego) na różne bodźce, zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne. Układ autonomiczny, składający się z części współczulnej i przywspółczulnej, kontroluje funkcje organizmu niezależne od naszej woli, takie jak praca serca, ciśnienie krwi, oddychanie, trawienie czy termoregulacja.

W warunkach stresu lub zagrożenia dochodzi do aktywacji układu współczulnego, co wywołuje tzw. reakcję „walki lub ucieczki” (fight-or-flight). Objawia się ona przyspieszeniem akcji serca, wzrostem ciśnienia krwi, rozszerzeniem oskrzeli, zwiększonym poceniem się, rozszerzeniem źrenic oraz przekierowaniem przepływu krwi do mięśni szkieletowych. Równocześnie hamowane są procesy trawienne i wydalnicze.

Zaburzenia reakcji neurowegetatywnych mogą występować w przebiegu wielu chorób, m.in. neuropatii autonomicznej (np. w cukrzycy), zaburzeń lękowych, zespołu przewlekłego zmęczenia czy dysautonomii. Nadmierna reaktywność układu autonomicznego może prowadzić do takich objawów jak: napady paniki, omdlenia wazowagalne, zespół posturalnej tachykardii ortostatycznej (POTS) czy nadciśnienie tętnicze.

W diagnostyce zaburzeń neurowegetatywnych wykorzystuje się testy oceniające funkcję autonomicznego układu nerwowego, takie jak próba ortostatyczna, test głębokiego oddychania, próba Valsalvy czy monitorowanie zmienności rytmu serca (HRV). Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować farmakoterapię, zmianę stylu życia, terapię poznawczo-behawioralną oraz techniki relaksacyjne.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl