zespół ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej

Zespół ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej (Severe Acute Respiratory Syndrome, SARS) to poważna choroba infekcyjna układu oddechowego wywołana przez koronawirusa SARS-CoV. Po raz pierwszy zidentyfikowano ją w 2002 roku w południowych Chinach, a w latach 2002-2003 wywołała globalną epidemię, obejmującą 29 krajów.

SARS charakteryzuje się nagłym początkiem, wysoką gorączką powyżej 38°C, bólami mięśniowymi, suchym kaszlem, bólami głowy i postępującymi trudnościami w oddychaniu. W ciężkich przypadkach dochodzi do ostrej niewydolności oddechowej wymagającej mechanicznej wentylacji. Śmiertelność w przebiegu SARS wynosi około 10%, przy czym jest wyższa u osób starszych i z chorobami współistniejącymi.

Patogeneza SARS obejmuje bezpośrednie uszkodzenie pneumocytów przez wirusa oraz nadmierną reakcję immunologiczną organizmu, prowadzącą do zespołu uwalniania cytokin i ostrego uszkodzenia płuc. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, badaniach radiologicznych (zmiany śródmiąższowe, zagęszczenia) oraz testach PCR wykrywających materiał genetyczny wirusa.

Leczenie SARS jest głównie objawowe i podtrzymujące, obejmujące tlenoterapię, wspomaganie oddychania, leczenie przeciwgorączkowe oraz wyrównywanie zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. W przebiegu epidemii stosowano eksperymentalnie leki przeciwwirusowe i kortykosteroidy, jednak ich skuteczność nie została jednoznacznie potwierdzona.

Zapobieganie rozprzestrzenianiu się SARS opiera się na wczesnej izolacji chorych, ścisłych procedurach kontroli zakażeń, monitorowaniu kontaktów i kwarantannie osób narażonych. Od 2003 roku nie odnotowano nowych przypadków SARS, jednak doświadczenia z tą epidemią miały kluczowe znaczenie dla opracowania strategii walki z późniejszymi koronawirusami, w tym SARS-CoV-2.