replikacja wirusa
Replikacja wirusa to proces, w którym wirus wykorzystuje mechanizmy komórki gospodarza do produkcji swoich kopii. Rozpoczyna się od wniknięcia wirusa do komórki, gdzie dochodzi do uwolnienia materiału genetycznego wirusa (DNA lub RNA) i jego replikacji przy użyciu komórkowych lub wirusowych enzymów.
Po powieleniu materiału genetycznego następuje synteza białek wirusowych, które mogą być wytwarzane przez rybosomy komórki gospodarza. Powstałe komponenty wirusowe są następnie składane w kompletne cząsteczki wirusa (wiriony) w procesie zwanym morfogenezą. Ostatnim etapem jest uwolnienie nowych wirionów z komórki, co może nastąpić poprzez lizę komórki lub pączkowanie przez błonę komórkową.
Mechanizmy replikacji różnią się znacząco w zależności od typu wirusa. Wirusy DNA zazwyczaj replikują się w jądrze komórkowym, wykorzystując polimerazy gospodarza, podczas gdy wirusy RNA często replikują się w cytoplazmie, używając własnych polimeraz RNA. Zrozumienie szczegółów replikacji wirusowej jest kluczowe dla opracowywania skutecznych leków przeciwwirusowych, które mogą blokować różne etapy tego procesu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Neosine Plus (250 mg + 1,5625 mg Zn2+)/5 ml
Neosine Plus to preparat zawierający inozynę pranobeks (250 mg/5 ml) oraz jony cynku (1,5625 mg/5 ml w postaci glukonianu cynku), wykazujący synergistyczne działanie immunomodulujące i przeciwwirusowe. Inozyna pranobeks działa poprzez stymulację odpowiedzi immunologicznej typu Th1, zwiększenie proliferacji limfocytów T, regulację cytotoksyczności limfocytów T i komórek NK oraz podniesienie poziomu IgG i markerów dopełniacza. Ponadto, nasila produkcję cytokin IL-1, IL-2, IFN-γ i TNF-α, jednocześnie obniżając IL-4 i IL-10, co sprzyja efektywnej odpowiedzi przeciwwirusowej. Mechanizm przeciwwirusowy obejmuje hamowanie replikacji wirusów, m.in. HSV-1, poprzez zakłócenie syntezy wirusowego RNA i białek, co potwierdzają badania in vitro i kliniczne, zwłaszcza w leczeniu nawracającej opryszczki wargowej.
chemotaksja i fagocytoza, cytotoksyczność limfocytów T, czynnik martwicy nowotworów alfa, działanie immunostymulujące, działanie przeciwwirusowe, fosfodiesteraza cGMP, glukonian cynku, immunoglobulina G, inozyna pranobeks, interferon gamma, interleukina-1, interleukina-2, jednojądrzaste komórki fagocytarne, jony cynku, komórki NK, limfocyty pomocnicze T4, limfocyty supresorowe T8, monocyty i makrofagi, neutrofile, odporność humoralna, odporność komórkowa, odporność swoista, odporność wrodzona, odpowiedź Th1, polirybosomy, przeciwciała anty-HSV-1, reakcja limfoproliferacyjna, reaktywne formy tlenu, replikacja wirusa, układ odpornościowy, wirus opryszczki typu I, wirusowy materiał genetyczny, wirusowy RNA przekaźnikowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lamivudine Mylan 100 mg
Lamivudine Mylan, w dawce 100 mg w postaci tabletek powlekanych, jest lekiem przeciwwirusowym stosowanym w terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). Wskazania obejmują pacjentów dorosłych z wyrównaną chorobą wątroby, u których potwierdzono aktywną replikację wirusa (obecność HBV DNA), trwałe podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) oraz histologiczne potwierdzenie aktywnego zapalenia i/lub zwłóknienia w biopsji wątroby. Terapia lamiwudyną w tej grupie powinna być rozważana jedynie, gdy inne leki o wyższej bariery genetycznej oporności, takie jak entekawir czy tenofowir, są niedostępne lub niewskazane. U pacjentów z niewyrównaną chorobą wątroby lamiwudyna jest wskazana wyłącznie w terapii skojarzonej z innym lekiem przeciwwirusowym bez krzyżowej oporności, co ma na celu zwiększenie skuteczności leczenia i ograniczenie ryzyka rozwoju oporności wirusa.
aminotransferaza alaninowa, badanie histologiczne, biopsja wątroby, dekompensacja wątroby, enzymy wątrobowe, funkcja wątroby, lamiwudyna, niewyrównana choroba wątroby, oporność krzyżowa, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, replikacja wirusa, tabletka powlekana, terapia skojarzona, wiremia HBV DNA, wyrównana choroba wątroby, zakażenie HBV, zapalenie wątroby, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lamivudine Mylan 100 mg
Lamiwudyna (Lamivudine Mylan) jest wskazana do leczenia przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B i powinna być stosowana pod nadzorem lekarza doświadczonego w terapii tej choroby. Standardowa dawka u dorosłych wynosi 100 mg doustnie raz na dobę, niezależnie od posiłków. U pacjentów z niewyrównaną chorobą wątroby zaleca się terapię skojarzoną z lekiem bez krzyżowej oporności na lamiwudynę, co zmniejsza ryzyko oporności i przyspiesza zahamowanie replikacji HBV. Czas leczenia zależy od statusu serologicznego: u HBeAg-dodatnich bez marskości terapia powinna trwać co najmniej 6-12 miesięcy po serokonwersji HBeAg, a u HBeAg-ujemnych do serokonwersji HBsAg lub utraty skuteczności. U pacjentów z marskością lub po przeszczepie wątroby leczenie nie powinno być przerywane. Po zakończeniu terapii konieczna jest okresowa kontrola w celu wykrycia nawrotu choroby.
aktywność AlAT, farmakokinetyka lamiwudyny, HBeAg, HBV DNA, klirens kreatyniny, krańcowa niewydolność wątroby, krzyżowa oporność, lamiwudyna, lek przeciwretrowirusowy, marskość wątroby, mutacja YMDD, nawrót zapalenia wątroby, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyrównana choroba wątroby, przeszczepienie wątroby, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, replikacja wirusa, serokonwersja HBeAg, serokonwersja HBsAg, ujemny wynik HBeAg, współzakażenie HIV, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zanik HBeAg - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Viregyt-K 100 mg
Viregyt-K zawiera chlorowodorek amantadyny w dawce 100 mg i należy do leków dopaminergicznych stosowanych w terapii choroby Parkinsona (kod ATC: N04B B01). Mechanizm działania amantadyny opiera się na antagonizmie receptorów NMDA, co przeciwdziała nadaktywności neuroprzewodnictwa glutaminergicznego, istotnej w patofizjologii choroby Parkinsona. Dodatkowo wykazuje działanie przeciwcholinergiczne, które może wspomagać efekt terapeutyczny. Preparat dostępny jest w formie kapsułek żelatynowych zawierających 100 mg chlorowodorku amantadyny oraz 98 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
blokowanie pompy protonowej, chlorowodorek amantadyny, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwwirusowe, lek dopaminergiczny, lek przeciwparkinsonowski, neuroprzewodnictwo glutaminergiczne, nietolerancja laktozy, objawy parkinsonowskie, patofizjologia choroby Parkinsona, ptasia grypa, receptor NMDA, replikacja wirusa, wirus grypy typu A, wirusowa hemaglutynina, wirusowe białko M2 - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Inuprin Forte 100 mg/ml
Inuprin Forte to syrop zawierający inozynę pranobeks w stężeniu 100 mg/ml, stosowany jako lek immunostymulujący i przeciwwirusowy. Wskazany jest u pacjentów z obniżoną odpornością, zwłaszcza przy nawracających infekcjach górnych dróg oddechowych o etiologii wirusowej, oraz w leczeniu zmian wywołanych przez wirusa opryszczki pospolitej (Herpes simplex) na wargach i skórze twarzy. Lek działa poprzez wzmocnienie mechanizmów obronnych organizmu, ograniczenie replikacji wirusa oraz przyspieszenie gojenia zmian. Syrop o malinowym smaku i zapachu ułatwia podawanie, szczególnie u pacjentów z trudnościami w połykaniu tabletek.
4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy, dysfagia, etiologia wirusowa, herpes simplex, infekcja dróg oddechowych, inozyna pranobeks, mechanizm obronny organizmu, nawracająca infekcja górnych dróg oddechowych, niedobór odporności, obniżona odporność, opryszczka wargowa, replikacja wirusa, syrop malinowy, wirus opryszczki pospolitej - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Priorix-Tetra –
Szczepionka Priorix-Tetra jest żywą atenuowaną szczepionką przeciw odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej, zawierającą w każdej dawce (0,5 ml po rekonstytucji) żywe atenuowane wirusy: odry (szczep Schwarz, ≥10 CCID50), świnki (szczep RIT 4385, ≥10 CCID50), różyczki (szczep Wistar RA 27/3, ≥10 CCID50) oraz ospy wietrznej (szczep OKA, ≥10 PFU). Wirusy te replikują się w organizmie w ograniczonym stopniu, co indukuje odpowiedź immunologiczną bez wywoływania pełnoobjawowej choroby, dzięki procesowi atenuacji. Jednostki aktywności biologicznej, takie jak CCID50 (50% zakaźna dawka dla hodowli komórkowych) oraz PFU (jednostka tworzenia łysinek), są kluczowe dla oceny skuteczności szczepionki, przewyższając tradycyjne miary masy substancji czynnej.
aktywność biologiczna, atenuacja wirusa, farmakokinetyka, hodowla komórek zarodka kurzego, indukcja odpowiedzi immunologicznej, jednostka tworzenia łysinek, komórki diploidalne, miano przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, replikacja wirusa, skuteczność kliniczna, szczepionka atenuowana, szczepionka żywa, wirus atenuowany, wirus odry, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół oddechowy bliskiego wschodu (mers) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół oddechowy Bliskiego Wschodu (MERS), wywoływany przez koronawirusa MERS-CoV, charakteryzuje się wysoką śmiertelnością sięgającą około 35-36%, z surowym współczynnikiem śmiertelności wynoszącym 32,1% (95% CI: 29,9%-34,3%). Wskaźnik ten jest znacznie wyższy niż w przypadku SARS (~10%), co wiąże się z częstszym występowaniem zespołu ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) u pacjentów z MERS. Czynniki ryzyka złego rokowania obejmują wiek >60 lat, płeć męską, choroby współistniejące takie jak cukrzyca, przewlekła choroba nerek, choroby płuc, nadciśnienie tętnicze, choroby układu sercowo-naczyniowego, nowotwory oraz obniżoną odporność. Pacjenci z chorobami współistniejącymi mają około 4-krotnie wyższe ryzyko zgonu (skorygowany HR 3,74; 95% CI: 2,57-5,67). Mediana czasu od wystąpienia objawów do przyjęcia na OIT wynosi około 5 dni, a do zgonu około 12 dni, z gwałtownym wzrostem ryzyka śmierci w pierwszym tygodniu (średni dzienny przyrost 13%).
choroba hematologiczna, choroba nowotworowa, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroby współistniejące, cukrzyca, hipoalbuminemia, izolacja pacjenta, kontrola zakażeń, koronawirus MERS-CoV, leczenie objawowe, lek przeciwwirusowy, limfocytopenia, nadciśnienie tętnicze, nowotwór, obniżona odporność, oddział intensywnej terapii, odpowiedź immunologiczna, przewlekła choroba nerek, przewlekła choroba płuc, replikacja wirusa, współczynnik śmiertelności, zespół ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej, zespół oddechowy Bliskiego Wschodu, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon substancji czynnych
Gancyklowir – Wskazania do stosowania
Gancyklowir, dostępny w postaci dożylnej (Cymevene, Ganciclovir Accord 500 mg) oraz żelu do oczu (Virgan 1,5 mg/g), jest lekiem przeciwwirusowym stosowanym głównie w leczeniu i profilaktyce zakażeń cytomegalowirusem (CMV) oraz w terapii zakażeń herpeswirusowych. U dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat gancyklowir dożylny wskazany jest zarówno w leczeniu aktywnej choroby CMV (np. zapalenie siatkówki, płuc, jelita grubego) u pacjentów z obniżoną odpornością, jak i w profilaktyce wyprzedzającej u biorców przeszczepów narządów i komórek krwiotwórczych oraz pacjentów poddawanych intensywnej chemioterapii. U dzieci od urodzenia do 12 lat gancyklowir dożylny stosuje się wyłącznie w profilaktyce uniwersalnej CMV, niezależnie od statusu serologicznego, zwłaszcza u pacjentów z immunosupresją. Żel do oczu Virgan 1,5 mg/g jest z kolei wskazany w leczeniu powierzchownego ostrego zapalenia rogówki wywołanego przez wirusa Herpes simplex (HSV), obejmującego postaci punktowe, dendrytyczne i geograficzne owrzodzenia rogówki.
AIDS, chemioterapia nowotworowa, choroba cytomegalowirusowa, cytomegalowirus, herpes simplex, immunosupresja, komórki krwiotwórcze, leczenie wyprzedzające, metoda PCR, opryszczka pospolita, pacjent immunoniekompetentny, profilaktyka uniwersalna, przeszczep allogeniczny, przeszczep narządu miąższowego, punktowe zapalenie rogówki, replikacja wirusa, terapia immunosupresyjna, wirus HSV, zakażenie herpeswirusowe, zapalenie jelita grubego, zapalenie płuc, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki - Leksykon chorób i schorzeń
Ptasia grypa (grypa ptasia) – Etiologia i przyczyny
Ptasia grypa, wywoływana przez wirusy grypy typu A z rodziny Orthomyxoviridae, szczególnie podtypy H5N1, H7N9 i H9N2, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia zwierząt i ludzi. Wirusy te charakteryzują się segmentowanym genomem RNA, co umożliwia rekombinację genetyczną i przesunięcia antygenowe, prowadząc do powstawania nowych szczepów. Wyróżnia się wirusy o niskiej patogenności (LPAI), które zwykle powodują łagodne objawy u ptaków, oraz o wysokiej patogenności (HPAI), odpowiedzialne za ciężkie zakażenia i śmiertelność sięgającą nawet 90-100% u drobiu. U ludzi zakażenia są rzadkie, ale przebiegają ciężko, z wysoką śmiertelnością – w przypadku H5N1 wynoszącą około 60% spośród około 900 potwierdzonych przypadków od 1997 roku. Transmisja wirusa następuje głównie przez kontakt bezpośredni z zakażonymi ptakami lub ich wydzielinami, inhalację zanieczyszczonych kropelek oraz kontakt pośredni z zanieczyszczonym środowiskiem. Ostatnio, w 2024 roku, po raz pierwszy wykryto zakażenia wirusem H5N1 u bydła mlecznego, co budzi obawy o nowe drogi transmisji i potencjalną adaptację wirusa do ssaków.
bydło mleczne, dysregulacja cytokin, hemaglutynina, mutacja adaptacyjna, neuraminidaza, Orthomyxoviridae, pasteryzacja, przenoszenie wirusa, ptasia grypa, reasortacja genetyczna, receptor kwasu sialowego, rekombinacja genetyczna, replikacja wirusa, wirus grypy typu A, wirus H5N1, wirus zakaźny, wysoka śmiertelność - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Relenza 5 mg/dawkę
Relenza (zanamiwir) to selektywny inhibitor neuraminidazy wirusa grypy, dostępny w postaci proszku do inhalacji o dawce 5 mg/dawkę, z efektywnym podaniem 4,0 mg substancji czynnej na inhalację. Mechanizm działania polega na hamowaniu neuraminidazy, co ogranicza uwalnianie i rozprzestrzenianie się wirusa grypy typu A i B w nabłonku dróg oddechowych. Skuteczność zanamiwiru potwierdzono in vitro i in vivo, z 50% zahamowaniem wirusa przy stężeniach 0,64–7,9 nM. Oporność na lek jest rzadka i związana z mutacjami w neuraminidazie lub hemaglutyninie, przy czym mutacja H275Y, często powodująca oporność na oseltamiwir i peramiwir, nie wpływa na skuteczność zanamiwiru. W badaniach klinicznych u dorosłych i dzieci (n=2942) leczenie zanamiwirem skracało czas trwania objawów grypy średnio o 1,5 dnia (zakres 0,25–2,5 dnia), przy czym największą korzyść obserwowano przy rozpoczęciu terapii w ciągu 36–48 godzin od wystąpienia objawów. U pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) efekt ten był mniej wyraźny. Zanamiwir istotnie redukował ryzyko powikłań pogrypowych (RR=0,73; p=0,004) w populacji bez współistniejących chorób.
badanie in vitro, badanie in vivo, cykl replikacyjny wirusa, hemaglutynina, inhibitor neuraminidazy, leczenie grypy, mutacja oporności, nabłonek układu oddechowego, natężona objętość wydechowa, neuraminidaza wirusowa, oporność krzyżowa, POChP, podstawienie aminokwasowe, powikłania pogrypowe, profilaktyka poekspozycyjna, proszek do inhalacji, replikacja wirusa, serokonwersja, skuteczność ochronna, szczytowy przepływ wydechowy, wirus grypy, zanamiwir - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tenofovir Synoptis 245 mg
Tenofovir Synoptis, zawierający 245 mg tenofowiru dizoproksylu fumaranu w formie tabletek powlekanych, jest wskazany do leczenia zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (WZW B). W terapii HIV-1 lek stosuje się wyłącznie w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi. U dorosłych pacjentów z wysoką wiremią (>100 000 kopii/ml) oraz u tych po niepowodzeniu wcześniejszej terapii z niską wiremią (<10 000 kopii/ml, najczęściej <5 000 kopii/ml) tenofowir jest dodawany do ustalonego schematu terapeutycznego. U młodzieży w wieku 12-17 lat z zakażeniem HIV-1 lek jest wskazany w przypadku oporności na nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI) lub toksyczności uniemożliwiającej stosowanie leków pierwszego rzutu, przy czym decyzja o leczeniu powinna uwzględniać badania oporności wirusowej i historię leczenia.
aminotransferaza alaninowa, fumaran tenofowiru dizoproksylu, lek przeciwretrowirusowy, marskość wątroby, nietolerancja laktozy, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność na lamiwudynę, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, replikacja wirusa, stan zapalny wątroby, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia, wirus zapalenia wątroby typu B, wyrównana czynność wątroby, zakażenie HIV-1, zwłóknienie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Wirus odry – Właściwości farmakokinetyczne
Wirus odry stosowany w szczepionkach Priorix i Priorix-Tetra występuje w postaci żywego, atenuowanego szczepu Schwarz, namnażanego na hodowli komórek zarodka kurzego. Zawartość wirusa odry w pojedynczej dawce 0,5 ml wynosi nie mniej niż 10 CCID50, co oznacza ilość wirusa zdolną do zakażenia 50% hodowli komórkowej. Ze względu na charakter szczepionek zawierających żywe, atenuowane wirusy, klasyczne parametry farmakokinetyczne (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie) nie są określane. Zamiast tego kluczowa jest immunogenność wirusa, oceniana poprzez pomiar miana przeciwciał po szczepieniu, co odzwierciedla zdolność wirusa do ograniczonej replikacji i indukcji odpowiedzi immunologicznej.
- Leksykon substancji czynnych
Entekawir – Wskazania do stosowania
Entekawir, będący analogiem nukleozydów, jest wskazany w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży w wieku od 2 do poniżej 18 lat, którzy nie byli wcześniej leczeni analogami nukleozydów. U dorosłych pacjentów leczenie jest zalecane zarówno przy wyrównanej czynności wątroby (z potwierdzoną aktywną replikacją HBV, trwale podwyższoną aktywnością aminotransferazy alaninowej – AlAT oraz histologicznie potwierdzonym stanem zapalnym i/lub zwłóknieniem), jak i przy niewyrównanej czynności wątroby, choć w tym ostatnim przypadku wymaga to ścisłego monitorowania. W populacji pediatrycznej kryteria kwalifikacji są podobne, z uwzględnieniem wieku oraz oceny aktywności choroby na podstawie badań biochemicznych i histopatologicznych. Entekawir jest także opcją terapeutyczną u pacjentów po niepowodzeniu terapii lamiwudyną, z koniecznością dostosowania dawki i uwzględnienia ryzyka oporności krzyżowej.
aminotransferaza alaninowa, analog nukleozydu, antygen HBeAg, biopsja wątroby, dekompensacja wątroby, encefalopatia wątrobowa, lamiwudyna, lek przeciwwirusowy, niewyrównana czynność wątroby, oporność krzyżowa, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, replikacja wirusa, stan zapalny wątroby, wodobrzusze, wyrównana czynność wątroby, zaburzenia krzepnięcia, zmiany histopatologiczne, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Eloprine Forte 500 mg/5 ml
Inozyny pranobeks, składnik syropu Eloprine Forte 500 mg/5 ml, to syntetyczna pochodna puryny o podwójnym mechanizmie działania: immunostymulującym i przeciwwirusowym. Lek ten normalizuje niedostateczne mechanizmy odporności komórkowej poprzez indukcję odpowiedzi immunologicznej typu Th1, co prowadzi do dojrzewania i różnicowania limfocytów T oraz wzmocnienia reakcji limfoproliferacyjnych. Wpływa regulująco na cytotoksyczność limfocytów T i komórek NK, normalizuje funkcje limfocytów supresorowych T8 i pomocniczych T4, zwiększa poziom immunoglobulin G (IgG) oraz podnosi stężenie powierzchniowych markerów dopełniacza. Ponadto, inozyny pranobeks stymuluje produkcję cytokin prozapalnych IL-1 i IL-2 oraz zwiększa ekspresję receptora IL-2, a także podnosi endogenne wydzielanie interferonu gamma (IFN-γ) i obniża produkcję IL-4, co sprzyja polaryzacji odpowiedzi immunologicznej w kierunku Th1, kluczowej w eliminacji patogenów wewnątrzkomórkowych, w tym wirusów.
chemotaksja, cytotoksyczność limfocytów, dopełniacz, działanie immunostymulujące, fagocytoza, fosfodiesteraza cGMP, immunoglobulina G, inozyna pranobeks, interferon gamma, interleukina-1, interleukina-2, interleukina-4, komórki NK, lek przeciwwirusowy, limfocyt T, limfocyt T4, limfocyt T8, makrofag, odpowiedź immunologiczna Th1, odpowiedź odpornościowa, replikacja wirusa, synteza mRNA, wirus opryszczki typu I, wirusowe RNA - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Eloprine 500 mg
Eloprine (inozyny pranobeks) to syntetyczna pochodna puryny o podwójnym mechanizmie działania: immunostymulującym i przeciwwirusowym, klasyfikowana w grupie leków przeciwwirusowych ogólnego stosowania (kod ATC: J05AX05). Substancja ta normalizuje niedostateczne mechanizmy odporności komórkowej poprzez indukcję odpowiedzi typu Th1, co prowadzi do dojrzewania i różnicowania limfocytów T oraz intensyfikacji reakcji limfoproliferacyjnych. Eloprine reguluje cytotoksyczność limfocytów T i komórek NK, funkcjonowanie limfocytów supresorowych T8 i pomocniczych T4, zwiększa poziom immunoglobulin klasy G (IgG) oraz podnosi ekspresję markerów dopełniacza. W badaniach in vitro wykazano wzrost produkcji IL-1 i IL-2 oraz ekspresji receptora IL-2, natomiast in vivo potwierdzono zwiększenie wydzielania IFN-γ i zmniejszenie IL-4, co przesuwa równowagę immunologiczną w kierunku odpowiedzi Th1.
chemotaksja i fagocytoza, cytotoksyczność, fosfodiesteraza cGMP, immunoglobulina klasy G, inozyna pranobeks, interferon gamma, interleukina-1, interleukina-2, interleukina-4, komórki fagocytujące, komórki NK, łańcuch poliadenylowy, limfocyt T, makrofag, monocyt, neutrofil, odpowiedź typu Th1, patogen, polirybosomy, replikacja wirusa, wirus opryszczki typu I, wirusowy RNA - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Entecavir Aurovitas 1 mg
Entekawir, będący nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy o kodzie ATC J05AF10, jest analogiem guanozyny wykazującym wysoką selektywność wobec polimerazy HBV (Ki = 0,0012 μM) i słabe działanie na polimerazy komórkowe (Ki 18-40 μM). Aktywna forma trifosforanowa entekawiru (okres półtrwania 15 h) hamuje inicjację polimerazy HBV, odwrotną transkrypcję ujemnej nici DNA oraz syntezę nici dodatniej DNA. W badaniach in vitro EC50 dla dzikiego typu HBV wynosi 0,004 μM, a dla szczepów opornych na lamiwudynę (rtL180M, rtM204V) mediana EC50 to 0,026 μM. Szczepy oporne na adefowir (rtN236T, rtA181V) pozostają wrażliwe na entekawir. W odniesieniu do HIV-1, entekawir wykazuje zmienną aktywność (EC50 0,026 do >10 μM), z możliwością indukcji mutacji M184I przy wysokich stężeniach. Nie stwierdzono antagonizmu entekawiru z innymi nukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy (NRTI) stosowanymi w terapii HBV i HIV.
analog guanozyny, antygen HBeAg, badanie histologiczne, dziki typ HBV, entekawir, koinfekcja HBV/HIV, marskość wątroby, mitochondrialne DNA, mutacje oporności, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkrypcja, odwrotna transkryptaza HBV, oporność na lamiwudynę, polimeraza DNA HBV, polimeraza HBV, polimeraza γ, pregenomowe RNA, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, replikacja wirusa, skala Knodella, trifosforan deoksyguanozyny, zmiany martwiczo-zapalne, zwłóknienie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Rymantadyna – Właściwości farmakodynamiczne
Rymantadyna, będąca α-metylo-1-adamantanometyloaminą i pochodną amantadyny, jest lekiem przeciwwirusowym z grupy amin cyklicznych (kod ATC: J05A C02), wykazującym skuteczność przeciwko wirusom grypy typu A, w tym podtypom H1N1, H2N2 oraz H3N2. Mechanizm działania polega na hamowaniu replikacji wirusa, głównie poprzez oddziaływanie na białko kodowane przez gen M2 wirionu. W warunkach in vitro stężenia konieczne do zahamowania replikacji wirusa o co najmniej 50% wahają się od 4 ng/ml do 20 μg/ml, co jest zależne od protokołu badania, szczepu wirusa oraz rodzaju komórek. Rymantadyna nie interferuje z immunogennością inaktywowanej szczepionki przeciw grypie typu A, co umożliwia jej stosowanie równocześnie z profilaktyką szczepienną.
amantadyna, amina cykliczna, białko wirusowe, chlorowodorek, czynna immunizacja, działanie przeciwwirusowe, hodowla komórkowa, immunogenność szczepionki, inaktywacja wirusa, lek przeciwwirusowy, materiał inokulacyjny, oporność na lek, podtyp antygenowy wirusa, podtyp wirusa grypy, replikacja wirusa, rymantadyna, szczep epidemiczny, szczep wirusa, wirion, wirus grypy typu A, wrażliwość wirusa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hascovir LIPOŻEL 50 mg/g
Acyklowir, substancja czynna leku Hascovir LIPOŻEL (50 mg/g), jest analogiem nukleozydu guanozyny o silnym działaniu przeciwwirusowym, szczególnie wobec wirusów Herpes simplex typu 1 i 2 oraz wirusa półpaśca. Mechanizm działania opiera się na selektywnej fosforylacji acyklowiru w komórkach zakażonych przez wirusa, dzięki obecności wirusowej kinazy tymidyny, której powinowactwo do acyklowiru jest około 200 razy większe niż kinazy tymidyny w komórkach prawidłowych. W wyniku tego procesu powstaje aktywna forma leku – trójfosforan acyklowiru, który wykazuje specyficzne działanie przeciwwirusowe z minimalną toksycznością dla komórek gospodarza.
- Leksykon chorób i schorzeń
Ospa prawdziwa – Leczenie
Ospa prawdziwa, wywołana przez wirusa variola, charakteryzuje się wysoką śmiertelnością sięgającą 30% i została eradykowana w 1980 roku. Obecnie nie istnieje sprawdzona terapia kliniczna, jednak FDA zatwierdziła trzy leki przeciwwirusowe: tecovirimat (TPOXX), brincidofovir (TEMBEXA) oraz cidofovir (lek eksperymentalny). Tecovirimat działa poprzez hamowanie białka VP37, zapobiegając rozprzestrzenianiu wirusa, z dawką skuteczną 3-10 mg/kg i standardową 40 mg/kg; badania obejmowały modele zwierzęce i in vitro. Brincidofovir, podawany doustnie, uwalnia analog nukleotydu cidofovir, hamując polimerazę DNA orthopokswirusów, i jest wskazany u dorosłych oraz dzieci, w tym noworodków. Cidofovir, podawany dożylnie, wykazuje toksyczność nerek i jest dostępny w Strategicznym Magazynie Narodowym USA jako lek awaryjny. Leczenie objawowe obejmuje nawadnianie, leki przeciwgorączkowe, antybiotyki na wtórne zakażenia oraz wsparcie układu oddechowego i krążenia.
analog nukleotydu, badanie laboratoryjne, białko VP37, brincidofovir, broń biologiczna, cefalosporyna pierwszej generacji, cidofovir, encefalopatia, eradykacja, izolacja pacjenta, kontrola zakażeń, lek przeciwwirusowy, nawodnienie, orthopokswirus, penicylina półsyntetyczna, polimeraza DNA, replikacja wirusa, resuscytacja płynowa, śmiertelność, Światowa Organizacja Zdrowia, tecovirimat, toksyczność nerkowa, wirus variola, zakażenie bakteryjne skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Heviran 200 mg
Acyklowir, będący składnikiem leku Heviran, to syntetyczny analog nukleozydu purynowego z grupy leków przeciwwirusowych (kod ATC: J05AB01), wykazujący selektywne działanie hamujące replikację wirusów herpes, w tym HSV typu 1 i 2 oraz VZV. Mechanizm działania opiera się na fosforylacji acyklowiru przez wirusową kinazę tymidynową (TK) do formy monofosforanowej, a następnie przez enzymy komórkowe do trójfosforanu, który jest wbudowywany przez wirusową polimerazę DNA, prowadząc do zakończenia syntezy łańcucha DNA wirusa i zahamowania jego namnażania. Selektywność działania wynika z braku efektywnej fosforylacji acyklowiru w komórkach niezakażonych, co minimalizuje toksyczność dla komórek gospodarza.
acyklowir, analog nukleozydu purynowego, dysfagia, fosforylacja, herpes simplex, Heviran, inhibitor odwrotnej transkryptazy, kinaza tymidynowa, lek przeciwwirusowy, niedobór kinazy tymidynowej, nukleozydy i nukleotydy, obniżona odporność, oporność wirusowa, pochodna monofosforanowa, replikacja wirusa, selektywność terapeutyczna, spektrum działania, tabletka powlekana, trójfosforan acyklowiru, wirus herpes, wirus varicella zoster, wirusowa polimeraza DNA - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Viregyt-K 100 mg
Viregyt-K, zawierający 100 mg chlorowodorku amantadyny w kapsułce, jest wskazany w leczeniu choroby Parkinsona oraz zakażeń wirusem grypy typu A. W chorobie Parkinsona amantadyna działa poprzez zwiększenie uwalniania dopaminy w OUN, co skutkuje łagodzeniem objawów takich jak sztywność mięśniowa, drżenie spoczynkowe i bradykinezja. Lek może być stosowany zarówno w monoterapii, szczególnie we wczesnych stadiach choroby, jak i w terapii skojarzonej z lewodopą, zwłaszcza w przypadku fluktuacji ruchowych. W zakażeniach wirusem grypy typu A amantadyna hamuje replikację wirusa poprzez blokowanie kanału jonowego białka M2, co zapobiega uwolnieniu materiału genetycznego wirusa do komórki gospodarza. Leczenie powinno być rozpoczęte w ciągu 48 godzin od pojawienia się objawów, a lek może być stosowany zarówno w profilaktyce, jak i terapii objawowej u osób z grup wysokiego ryzyka oraz w zamkniętych społecznościach.
bradykinezja, chlorowodorek amantadyny, choroba Parkinsona, choroby współistniejące, drżenie spoczynkowe, działania niepożądane, działanie przeciwparkinsonowskie, działanie przeciwwirusowe, fluktuacje ruchowe, interakcje lekowe, leczenie objawowe, lek przeciwparkinsonowski, lewodopa, neurolog, nietolerancja laktozy, odpowiedź kliniczna, ośrodkowy układ nerwowy, powikłania grypy, profilaktyka epidemii, replikacja wirusa, spowolnienie ruchowe, sztywność mięśniowa, terapia skojarzona, uwalnianie dopaminy, Viregyt-K, wczesne stadium choroby, wirus grypy typu A - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Neosine forte 1000 mg
Neosine forte, zawierający 1000 mg inozyny pranobeksu w formie tabletek, jest wskazany przede wszystkim do wspomagania układu immunologicznego u pacjentów z obniżoną odpornością, zwłaszcza u osób z nawracającymi infekcjami górnych dróg oddechowych. Substancja czynna działa jako immunomodulator, poprawiając naturalną odpowiedź immunologiczną organizmu. Ponadto, lek jest stosowany w terapii opryszczki warg i skóry twarzy wywołanej przez wirusa Herpes simplex, gdzie wykazuje działanie przeciwwirusowe poprzez hamowanie replikacji wirusa i przyspieszenie procesu zdrowienia. Preparat zawiera kompleks inozyny oraz 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego w stosunku molarnym 1:3, co zapewnia skuteczność terapeutyczną w leczeniu zmian opryszczkowych.
celiakia, działanie przeciwwirusowe, herpes simplex, immunomodulator, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja wirusowa, inozyna pranobeks, nadwrażliwość na gluten, nawracająca infekcja, obniżona odporność, odpowiedź immunologiczna, opryszczka, replikacja wirusa, układ immunologiczny, wsparcie farmakologiczne, zaburzenie odporności, zmiana opryszczkowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lamivudine + Zidovudine Accord 150 mg + 300 mg
Lamivudine + Zidovudine Accord to preparat złożony zawierający 150 mg lamiwudyny oraz 300 mg zydowudyny w formie tabletek powlekanych, przeznaczony do skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej u pacjentów zakażonych HIV, w tym dorosłych, młodzieży oraz dzieci. Preparat nie jest wskazany do monoterapii, lecz powinien być stosowany jako element co najmniej trójlekowego schematu terapeutycznego, zgodnie z aktualnymi wytycznymi leczenia HIV. Kombinacja tych dwóch nukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy (NRTI) stanowi podstawę terapii, często uzupełnianą o lek z innej klasy, np. NNRTI, PI lub INSTI, co pozwala na skuteczne hamowanie replikacji wirusa i ograniczenie rozwoju oporności.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Megalotect CP 100 U/ml
Megalotect CP to immunoglobulina ludzka przeciw wirusowi cytomegalii (CMVIG) w roztworze do infuzji o stężeniu 100 U/ml, wskazana do profilaktyki klinicznych objawów zakażenia CMV u pacjentów poddanych immunosupresji, zwłaszcza u biorców przeszczepów z wysokim ryzykiem zakażenia. Preparat zawiera 50 mg/ml białka osocza, z czego ≥96% stanowi IgG, w tym 100 U/ml przeciwciał anty-CMV (wg jednostek referencyjnych Instytutu Paula Ehrlicha). Dostępne są fiolki 10 ml (500 mg białka, 1000 U przeciwciał) oraz 50 ml (2500 mg białka, 5000 U przeciwciał). Rozkład podklas IgG to IgG1 65%, IgG2 30%, IgG3 3%, IgG4 2%, a zawartość IgA jest ograniczona do maksymalnie 2000 µg/ml, co minimalizuje ryzyko reakcji u pacjentów z niedoborem IgA. Produkt jest przejrzysty lub lekko opalizujący, o pH 5,0–5,6 i osmolalności 250–350 mOsm/kg.
acyklowir, bierna immunizacja, biorca przeszczepu, biorca seronegatywny, dawca seropozytywny, foskarnet, gancyklowir, immunoglobulina A, immunoglobulina G, immunoglobulina przeciw wirusowi cytomegalii, komórki krwiotwórcze, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwwirusowy, lek wirusostatyczny, podklasa IgG, reaktywacja CMV, replikacja wirusa, walgancyklowir, wirus cytomegalii, zakażenie wirusem cytomegalii - Leksykon substancji czynnych
Atazanawir – Właściwości farmakodynamiczne
Atazanawir, azapeptydowy inhibitor proteazy HIV-1 (kod ATC: J05AE08), jest kluczowym składnikiem terapii antyretrowirusowej, działającym poprzez selektywne hamowanie przetwarzania białek Gag-Pol, co zapobiega tworzeniu dojrzałych wirionów i dalszemu zakażaniu komórek. Wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwwirusowej wobec HIV-1 i HIV-2. U pacjentów nieleczonych uprzednio, główną mutacją oporności jest substytucja I50L (często w połączeniu z A71V), powodująca wzrost oporności na atazanawir w zakresie 3,5-29-krotnym, bez fenotypowej oporności krzyżowej na inne inhibitory proteazy. Terapia wzmocniona rytonawirem zapobiega rozwojowi mutacji I50L, a mutacja N88S, choć rzadziej występująca, nie zawsze skutkuje opornością fenotypową. W badaniu 138 (96 tygodni) u pacjentów nieleczonych, stosujących atazanawir z rytonawirem, nie zaobserwowano mutacji de novo z częstością >10%, co wskazuje na niskie ryzyko rozwoju oporności.
aktywność przeciwwirusowa, atazanawir, atazanawir z rytonawirem, azapeptydowy inhibitor proteazy, białko Gag-Pol, emtrycytabina, fumaran tenofowiru dyzoproksylu, hamowanie selektywne, HIV RNA, HIV-1, HIV-2, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV-1, lamiwudyna, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwwirusowy, lopinawir, niepowodzenie wirusologiczne, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność na atazanawir, oporność na emtrycytabinę, replikacja wirusa, rytonawir, sakwinawir, spektrum przeciwwirusowe, substytucja de novo, substytucja I50L, substytucja M184I/V, substytucja N88S, terapia antyretrowirusowa, trudność w połykaniu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hascovir 200 mg/5 ml
Acyklowir, substancja czynna leku Hascovir, jest syntetycznym analogiem nukleozydu purynowego z grupy leków przeciwwirusowych (kod ATC: J05AB01), wykazującym selektywne działanie hamujące replikację wirusów Herpes simplex (HSV) typu 1 i 2 oraz Varicella-zoster (VZV). Mechanizm działania opiera się na fosforylacji acyklowiru przez wirusową kinazę tymidynową do trójfosforanu, który jest wbudowywany przez wirusową polimerazę DNA, prowadząc do zakończenia syntezy łańcucha DNA i zahamowania namnażania wirusa. W komórkach niezakażonych kinaza tymidynowa gospodarza nie fosforyluje acyklowiru, co minimalizuje toksyczność leku. Długotrwałe stosowanie u pacjentów z obniżoną odpornością może prowadzić do selekcji szczepów opornych, najczęściej z defektem kinazy tymidynowej lub modyfikacjami polimerazy DNA, choć kliniczna korelacja oporności in vitro nie jest jednoznaczna.
acyklowir, analog nukleozydu purynowego, DNA wirusa, fosforylacja, glicerol, glikol propylenowy, grupa farmakoterapeutyczna, herpes simplex, herpeswirus, inhibitor odwrotnej transkryptazy, kinaza tymidynowa, lek przeciwwirusowy, nukleozyd i nukleotyd, obniżona odporność, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, polimeraza DNA, replikacja wirusa, sorbitol, substancja pomocnicza, Varicella-zoster, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Viru-Pos 30 mg/g
Acyklowir, substancja czynna maści do oczu Viru-POS (30 mg/g), jest lekiem okulistycznym o silnym działaniu przeciwwirusowym, szczególnie skutecznym wobec wirusów Herpes simplex (HSV) typu 1 i 2 oraz Varicella zoster (VZV). Mechanizm działania opiera się na selektywnej fosforylacji acyklowiru do trifosforanu acyklowiru przez wirusową kinazę tymidynową, co prowadzi do zahamowania wirusowej polimerazy DNA i przerwania replikacji wirusa. Dzięki temu lek działa wybiórczo na zakażone komórki, minimalizując toksyczność wobec komórek gospodarza i zapewniając korzystny profil bezpieczeństwa, co jest szczególnie istotne w terapii wrażliwych tkanek oka.
- Leksykon chorób i schorzeń
Szybki test przepływowy na covid-19 – Patofizjologia i mechanizm
Szybkie testy przepływowe (LFT) na COVID-19 to immunochromatograficzne testy jakościowe wykrywające antygeny wirusa SARS-CoV-2, głównie białko nukleokapsydu (N), w wymazach z nosogardzieli, z wynikiem dostępnym w 15-30 minut. Testy te wykorzystują przeciwciała monoklonalne sprzężone z koloidem złota, które wiążą antygeny wirusa, tworząc widoczną linię testową na membranie nitrocelulozowej. W porównaniu do testów PCR, które wykrywają materiał genetyczny wirusa, LFT lepiej identyfikują osoby aktualnie zakaźne, gdyż antygeny są obecne głównie podczas aktywnej infekcji. Czułość testów przepływowych w wykrywaniu aktywnej infekcji wynosi około 80%, a specyficzność około 89% u pacjentów z nowymi objawami. Wczesne testowanie jest kluczowe, gdyż wyższy ładunek wirusowy i krótszy czas trwania objawów korelują z dodatnim wynikiem LFT. W celu poprawy czułości opracowano m.in. test immunologiczny z międzymembraną przepływu bocznego (LFIIT) z granicą wykrywalności 2,0 ng/ml białka N, co stanowi istotny postęp w diagnostyce antygenowej.
antygen, białko kolca, czułość i specyficzność, ładunek wirusowy, materiał genetyczny wirusa, nukleokapsyd, przeciwciało IgG, przeciwciało monoklonalne, reakcja immunologiczna, replikacja wirusa, szybki test przepływowy, terapia przeciwwirusowa, test antygenowy, test CRISPR, test immunochromatograficzny, test PCR, wirus SARS-CoV-2, wymaz z nosogardzieli, zakażenie SARS-CoV-2, zakaźność - Leksykon substancji czynnych
Amantadyna – Właściwości farmakodynamiczne
Amantadyna, klasyfikowana w grupie leków przeciwparkinsonowskich (kod ATC: N04BB01), wykazuje wielokierunkowe działanie farmakologiczne, które jest podstawą jej zastosowania w terapii choroby Parkinsona. Mechanizm działania obejmuje pośrednie działanie agonistyczne na receptory dopaminergiczne w prążkowiu, zwiększenie pozakomórkowego stężenia dopaminy poprzez nasilenie jej uwalniania i blokowanie wychwytu zwrotnego, a także działanie antycholinergiczne poprzez hamowanie uwalniania acetylocholiny za pośrednictwem receptorów NMDA. Kluczową rolę w efektywności klinicznej amantadyny odgrywa antagonizm wobec receptorów glutaminianowych podtypu NMDA, co przeciwdziała nadaktywności neuroprzewodnictwa glutaminergicznego, istotnej w patofizjologii choroby Parkinsona. Ponadto, amantadyna wykazuje synergizm z lewodopą, co jest wykorzystywane w terapii skojarzonej.
chlorowodorek amantadyny, choroba Parkinsona, działanie antycholinergiczne, działanie cholinolityczne, działanie dopaminergiczne, działanie przeciwwirusowe, lewodopa, N-metylo-D-asparaginian, neuroprzewodnictwo glutaminergiczne, objawy parkinsonowskie, pompa protonowa, ptasia grypa, receptor dopaminergiczny, receptor glutaminianowy, receptor NMDA, replikacja wirusa, siarczan amantadyny, stężenie dopaminy, terapia skojarzona, uwalnianie acetylocholiny, wirus grypy typu A, wirusowa hemaglutynina, wirusowe białko M2 - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Entecavir Zentiva 1 mg
Entecavir Zentiva jest lekiem przeciwwirusowym stosowanym w terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV) u pacjentów z aktywną replikacją wirusa. Wskazania do leczenia różnią się w zależności od wieku i stanu czynnościowego wątroby. U dorosłych z wyrównaną czynnością wątroby leczenie jest wskazane przy potwierdzonej aktywnej replikacji HBV, trwałym podwyższeniu aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) oraz histologicznie potwierdzonym stanie zapalnym i/lub zwłóknieniu wątroby, niezależnie od statusu antygenu HBeAg. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby leczenie wymaga szczególnego monitorowania. Entecavir jest także zalecany u dzieci i młodzieży w wieku 2 do poniżej 18 lat, którzy nie byli wcześniej leczeni analogami nukleozydów, mają wyrównaną czynność wątroby, aktywną replikację wirusa oraz podwyższoną aktywność AlAT lub umiarkowany do ciężkiego stan zapalny/zwłóknienie wątroby.
aminotransferaza alaninowa, analog nukleozydu, antygen HBeAg, badanie histologiczne, entekawir, entekawir jednowodny, laktoza jednowodna, lamiwudyna, leczenie WZW B, lek przeciwwirusowy, niewyrównana czynność wątroby, podwyższone AlAT, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, replikacja wirusa, tabletka powlekana, wirus HBV, wyrównana czynność wątroby, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Axoviral 50 mg/g
Axoviral to krem zawierający acyklowir w stężeniu 50 mg/g, stosowany miejscowo w leczeniu nawrotowej opryszczki warg i twarzy wywołanej przez wirusa Herpes simplex. Preparat hamuje replikację wirusa, ograniczając rozwój zmian skórnych. Produkt jest wskazany wyłącznie do terapii nawrotów, nie pierwotnego zakażenia. Krem ma postać białej, gładkiej maści i zawiera substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetostearylowy (67,5 mg/g) oraz glikol propylenowy (400 mg/g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje alergiczne lub podrażnienia, co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjentów, zwłaszcza z nadwrażliwością na te składniki.
acyklowir, alkohol cetostearylowy, działanie przeciwwirusowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, faza prodromalna, glikol propylenowy, nadwrażliwość na składniki, opryszczka wargowa, podrażnienie skóry, reakcje skórne, replikacja wirusa, substancja czynna, wirus opryszczki pospolitej, zakażenie wirusowe, zmiany opryszczkowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Viru-Merz 10 mg/g
Viru-Merz w postaci żelu o stężeniu 10 mg/g (10 mg tromantadyny chlorowodorku na 1 g żelu) jest wskazany do stosowania w początkowym okresie zakażenia wirusem opryszczki zwykłej, w fazie prodromalnej przed pojawieniem się pęcherzyków. Objawy prodromalne obejmują kłucie, mrowienie, swędzenie, napięcie, ból oraz obrzęk skóry, które stanowią wskazanie do rozpoczęcia terapii. Tromantadyna chlorowodorek działa najefektywniej na wczesnym etapie replikacji wirusa, co podkreśla konieczność aplikacji leku przed pełnym rozwojem zmian pęcherzykowych. Preparat zawiera również metylu parahydroksybenzoesan i kwas sorbinowy, co wymaga uwagi w kontekście potencjalnych reakcji alergicznych u pacjentów uczulonych na te substancje pomocnicze.
- Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody opryszczkowe – Leczenie
Wrzody opryszczkowe, wywołane przez wirus HSV-1, manifestują się bolesnymi pęcherzami wokół ust i zwykle ustępują samoistnie w ciągu 1-2 tygodni. Kluczowe jest wczesne rozpoczęcie terapii, najlepiej w fazie prodromalnej (mrowienie, świąd, pieczenie), co pozwala na skrócenie czasu gojenia o 1-2 dni. Leczenie opiera się na doustnych lekach przeciwwirusowych: acyklowir (400 mg 3x/d lub 200 mg 5x/d przez 5-10 dni), walacyklowir (2 g 2x/d przez 1 dzień lub 1 g 2x/d) oraz famcyklowir (1500 mg jednorazowo lub 500 mg 2x/d), z walacyklowirem jako lekiem pierwszego wyboru. Miejscowe preparaty przeciwwirusowe (acyklowir 5%, pencyklowir 1%, dokozanol 10%) mają niższą skuteczność i są efektywne głównie w fazie prodromalnej. Leczenie objawowe obejmuje preparaty z lidokainą (0,5%-4%), benzokainą (5%-20%) i inne środki znieczulające oraz doustne leki przeciwbólowe (paracetamol, ibuprofen, naproksen), z wykluczeniem aspiryny u dzieci ze względu na ryzyko zespołu Reye’a.
acyklowir, benzokaina, famcyklowir, faza prodromalna, laseroterapia, lek przeciwwirusowy, lidokaina, lukrecja, melisa lekarska, miód manuka, pencyklowir, promieniowanie UV, propolis, replikacja wirusa, środek przeciwbólowy, terapia laserowa, terapia supresyjna, tetrakaina, układ odpornościowy, walacyklowir, wirus HSV-1, wrzód opryszczkowy, wykwit skórny, zespół Reye’a, zimny kompres, zmiana pęcherzowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Valhit 450 mg
Valhit (walgancyklowir) w dawce 450 mg w postaci tabletek powlekanych jest wskazany do leczenia cytomegalowirusowego zapalenia siatkówki u dorosłych pacjentów z AIDS oraz do profilaktyki zakażeń CMV u pacjentów po przeszczepieniu narządów miąższowych, w tym dzieci od urodzenia do 18 lat. W terapii zapalenia siatkówki stosuje się dwufazowe leczenie: indukcyjne mające na celu zahamowanie replikacji wirusa oraz podtrzymujące zapobiegające nawrotom choroby. Profilaktyka u biorców przeszczepów dotyczy sytuacji, gdy dawca jest seropozytywny, a biorca seronegatywny wobec CMV, a leczenie powinno rozpocząć się w ciągu 10 dni po transplantacji, aby zmniejszyć ryzyko ciężkich powikłań wirusowych i odrzutu przeszczepu.
cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, gancyklowir, immunosupresja, infekcja oportunistyczna, leczenie indukcyjne, leczenie podtrzymujące, odrzucenie przeszczepu, profilaktyka CMV, profilaktyka przeciwwirusowa, prolek, przeszczepienie narządów miąższowych, replikacja wirusa, seropozytywność CMV, terapia immunosupresyjna, walgancyklowir, wirus cytomegalii, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Heviran 400 mg
Acyklowir, substancja czynna leku Heviran, jest syntetycznym analogiem nukleozydu purynowego o działaniu przeciwwirusowym, szczególnie skutecznym wobec wirusów z grupy herpes, w tym HSV typu 1 i 2 oraz VZV. Mechanizm działania opiera się na selektywnej aktywacji leku w komórkach zakażonych przez wirusową kinazę tymidynową, która fosforyluje acyklowir do monofosforanu, a następnie do trójfosforanu przez enzymy komórkowe. Trójfosforan acyklowiru jest wbudowywany przez wirusową polimerazę DNA do łańcucha wirusowego DNA, co prowadzi do zahamowania replikacji wirusa. Selektywność działania minimalizuje toksyczność dla komórek gospodarza, gdyż w komórkach niezakażonych acyklowir nie jest efektywnie fosforylowany.
acyklowir, analog nukleozydu purynowego, działanie przeciwwirusowe, herpes simplex, kinaza tymidynowa, kinaza tymidynowa wirusowa, mutacja wirusa, niedobór kinazy tymidynowej, obniżona odporność, oporność na leki przeciwwirusowe, pochodna monofosforanowa, polimeraza DNA wirusa, replikacja wirusa, tabletka powlekana, trójfosforan acyklowiru, Varicella-zoster, wirus herpes - Leksykon substancji czynnych
Zanamiwir – Właściwości farmakodynamiczne
Zanamiwir, aktywny składnik leku Relenza, jest selektywnym inhibitorem neuraminidazy wirusa grypy typu A i B, działającym zewnątrzkomórkowo poprzez hamowanie uwalniania wirionów z zakażonych komórek nabłonkowych układu oddechowego. W badaniach in vitro stężenia hamujące replikację wirusa wynoszą od 0,64 nM do 7,9 nM. Oporność na zanamiwir jest rzadka i związana z mutacjami w neuraminidazie (np. E119D/G, I223R, R292K) oraz hemaglutyninie, przy czym mutacja H275Y, często obserwowana przy oporności na oseltamiwir i peramiwir, nie wpływa na skuteczność zanamiwiru. Lek podawany w dawce 10 mg dwa razy dziennie w inhalacji doustnej wykazuje potwierdzoną skuteczność kliniczną w licznych badaniach III fazy, obejmujących łącznie 2942 pacjentów, w tym osoby z astmą, POChP, dzieci oraz osoby starsze.
astma, cykl replikacyjny wirusa, grypa sezonowa, inhibitor neuraminidazy, mutacja H275Y, natężona objętość wydechowa, neuraminidaza, neuraminidaza wirusowa, oporność krzyżowa, oporność na lek, oseltamiwir, peramiwir, POChP, podstawienie aminokwasowe, powikłanie grypy, profilaktyka poekspozycyjna, replikacja wirusa, skuteczność ochronna, szczytowy przepływ wydechowy, wirus grypy, zanamiwir, złagodzenie objawów - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Darunavir Accord 75 mg
Darunawir, będący inhibitorem proteazy HIV-1 (ATC: J05AE10), wykazuje wysokie powinowactwo do enzymu (KD = 4,5 x 10⁻¹² M) i skutecznie hamuje rozszczepienie poliprotein Gag-Pol, co uniemożliwia formowanie zakaźnych wirionów. W badaniach in vitro wykazano silną aktywność przeciwwirusową wobec różnych podtypów HIV-1 grup M i O, z wartościami EC50 w zakresie 1,2–8,5 nM (0,7–5,0 ng/ml), znacznie poniżej toksycznych stężeń komórkowych (87–100 μM). Selekcja szczepów opornych jest opóźniona (>3 lata), a mutacje związane z opornością (m.in. V11I, V32I, I50V) wpływają na skuteczność darunawiru, szczególnie przy ≥3 mutacjach RAM, co koreluje z wyższym FC EC50 (klasyfikacja: FC ≤ 10 – wrażliwe, FC 10–40 – zmniejszona wrażliwość, FC > 40 – oporne). Darunawir zachowuje aktywność wobec większości szczepów opornych na inne inhibitory proteazy, co potwierdza jego unikalny profil farmakodynamiczny i wysoki próg genetyczny oporności.
badanie genotypowe, efekt immunologiczny, HIV-1 grupa M, inhibitor proteazy, kompleks Gag-Pol, krotność zmian EC50, leczenie przeciwretrowirusowe, limfocyt T, monocyt-makrofag, mutacja związana z opornością, niepowodzenie wirologiczne, odpowiedź wirologiczna, oporność na inhibitory proteazy, proteaza wirusa HIV-1, replikacja wirusa, supresja wirusowa, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1 RNA, zakażenie wertykalne, zoptymalizowane leczenie podstawowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aciclovir Aurovitas 800 mg
Aciclovir Aurovitas w dawce 800 mg w postaci tabletek jest wskazany do leczenia zakażeń wirusem Varicella-zoster, obejmujących ospę wietrzną i półpasiec, u dzieci powyżej 6 lat oraz dorosłych. Substancją czynną jest acyklowir, wykazujący działanie przeciwwirusowe, który powinien być podany jak najwcześniej po wystąpieniu pierwszych objawów – w przypadku ospy wietrznej natychmiast po pojawieniu się wykwitów, a w przypadku półpaśca w ciągu 72 godzin od wystąpienia zmian skórnych. Wczesne wdrożenie terapii pozwala na ograniczenie replikacji wirusa, zmniejszenie nasilenia objawów oraz skrócenie czasu trwania choroby. Szczególnie istotne jest stosowanie leku u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka, takich jak osoby z zaburzeniami odporności, chorobami przewlekłymi układu oddechowego i sercowo-naczyniowego oraz osoby w podeszłym wieku, gdzie leczenie może zapobiec powikłaniom, w tym neuralgii popółpaścowej.
acyklowir, choroby sercowo-naczyniowe, choroby układu oddechowego, działanie przeciwwirusowe, HIV, lek immunosupresyjny, neuralgia popółpaścowa, nowotwory, obniżona odporność, ospa wietrzna, półpasiec, powikłania neurologiczne, przeszczep narządu, replikacja wirusa, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wirus varicella zoster, wykwity skórne, zaburzenia odporności, zakażenie bakteryjne wtórne, zmiany skórne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Heviran 800 mg
Acyklowir, substancja czynna preparatu Heviran, jest syntetycznym analogiem nukleozydu purynowego o kodzie ATC J05AB01, wykazującym selektywne działanie przeciwwirusowe wobec wirusów Herpes simplex (HSV) typu 1 i 2 oraz Varicella-Zoster (VZV). Mechanizm działania opiera się na aktywacji metabolicznej w zakażonych komórkach, gdzie wirusowa kinaza tymidynowa fosforyluje acyklowir do monofosforanu, a następnie komórkowe enzymy przekształcają go do trójfosforanu, który hamuje wirusową polimerazę DNA, prowadząc do zakończenia syntezy wirusowego DNA i zahamowania replikacji. Dzięki temu mechanizmowi acyklowir cechuje się wysoką skutecznością i niską toksycznością wobec komórek gospodarza, gdyż w komórkach niezakażonych nie jest efektywnie metabolizowany.
acyklowir, analog nukleozydu purynowego, działanie selektywne, herpes simplex, Heviran, inhibitor odwrotnej transkryptazy, kinaza tymidynowa, kinaza tymidynowa wirusowa, lek przeciwwirusowy, nukleozydy i nukleotydy, pochodna monofosforanowa, polimeraza DNA wirusowa, replikacja wirusa, szczepy wirusowe, tabletka powlekana, trójfosforan acyklowiru, Varicella-zoster - Leksykon chorób i schorzeń
Rotawirus – Patofizjologia i mechanizm
Rotawirusy są główną przyczyną biegunek u dzieci poniżej 5. roku życia, powodując około 128 000 zgonów rocznie. Zakażenie dotyczy głównie dojrzałych enterocytów w jelicie cienkim, gdzie wirus wnika poprzez interakcję białka VP4 (zwłaszcza domeny VP8*) z receptorami sialoglikanowymi i antygenami grup krwi (HBGA). Po endocytozie i proteolitycznym rozszczepieniu VP4 na VP8 i VP5, rotawirus replikuje się w cytoplazmie enterocytów, tworząc wiroplasmaty i indukując powstawanie kropli lipidowych. Patogeneza biegunki rotawirusowej obejmuje uszkodzenie enterocytów, zanikanie kosmków, utratę enzymów rąbka szczoteczkowego (maltaza, sacharaza, laktaza) oraz działanie enterotoksyny NSP4, która indukuje wydzielanie chlorków, inaktywuje transporter SGLT1, zmienia przepuszczalność jelitową i aktywuje jelitowy układ nerwowy. Dodatkowo, zakażenie stymuluje wydzielanie serotoniny (5-HT) z komórek enterochromafinowych, co zwiększa perystaltykę jelit i przyczynia się do biegunki.
białko kapsydu, białko niestrukturalne, białko NSP4, białko VP4, biegunka osmotyczna, biegunka rotawirusowa, biegunka u niemowląt, biegunka wydzielnicza, centralny układ nerwowy, czynnik wirulencji, endocytoza, enterocyt, enterotoksyna, immunoglobulina A, infekcja pozajelitowa, interferencja RNA, komórka enterochromafinowa, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, odpowiedź immunologiczna, odwodnienie, opróżnianie żołądka, patofizjologia, replikacja wirusa, szczepionka przeciwko rotawirusom, układ nerwowy jelitowy, uwalnianie cytokin, zaburzenie wchłaniania, zakażenie rotawirusowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tenofovir disoproxil Accordpharma 245 mg
Tenofowir dizoproksyl, będący nukleozydowym i nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (ATC: J05 AF07), jest prolekiem wykazującym aktywność przeciwwirusową wobec HIV-1, HIV-2 oraz HBV. Po wchłonięciu ulega konwersji do aktywnego difosforanu tenofowiru, który działa jako obligatoryjny terminator łańcucha DNA, hamując replikację wirusową. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania difosforanu wynosi około 10 godzin w komórkach aktywowanych oraz 50 godzin w spoczynkowych PBMC, co umożliwia utrzymanie terapeutycznych stężeń leku. W badaniach in vitro EC50 dla szczepu HIV-1IIIB wynosi 1-6 μmol/l, a dla pierwotnych szczepów HIV-1 podtypu B w PBMC 1,1 μmol/l. Tenofowir wykazuje również aktywność wobec podtypów A, C, D, E, F, G, O HIV-1 oraz HIV-2 (EC50 = 4,9 μmol/l). Lek charakteryzuje się selektywnością wobec enzymów wirusowych i nie wykazuje istotnej toksyczności mitochondrialnej przy stężeniach do 300 μmol/l.
aktywność przeciwwirusowa, difosforan tenofowiru, fumaran dizoproksylu tenofowiru, inhibitor odwrotnej transkryptazy, jednojądrowe komórki krwi obwodowej, laktoza jednowodna, lek przeciwretrowirusowy, monocyty, mutacja K65R, mutacje związane z analogami tymidyny, odwrotna transkryptaza, odwrotna transkryptaza HIV-1, PBMC, polimeraza HBV, replikacja wirusa, tenofowir dizoproksyl, toksyczność mitochondrialna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Erazaban 10% krem 100 mg/g
Dokozanol, substancja czynna kremu Erazaban 10%, jest miejscowym chemioterapeutykiem o działaniu przeciwwirusowym, sklasyfikowanym pod kodem ATC D06BB11. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu fuzji wirusa z błoną komórkową gospodarza, co uniemożliwia przenikanie wirusa do komórki i blokuje jego replikację, szczególnie wobec wirusa opryszczki pospolitej typu 1 (HSV-1) posiadającego otoczkę lipidową. Dokozanol nie wykazuje aktywności wobec wirusów bezotoczkowych, co wskazuje na selektywność jego działania. Preparat jest wskazany do stosowania we wczesnych fazach zakażenia, tj. w fazie prodromalnej lub rumieniowej zmian opryszczkowych.
badanie in vitro, badanie kontrolowane placebo, badanie randomizowane podwójnie zaślepione, chemioterapeutyk miejscowy, dokozanol, dostosowanie kowariancji, działanie przeciwwirusowe, faza prodromalna, faza rumieniowa, namnażanie wirusa, opryszczka wargowo-twarzowa, otoczka lipidowa, replikacja wirusa, wczesna faza zakażenia, wirus opryszczki pospolitej typu 1, zakażenie wirusowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Inuprin Forte 1000 mg
Inozyny pranobeks, lek przeciwwirusowy z grupy J05AX05, wykazuje podwójny mechanizm działania: immunostymulujący oraz bezpośrednio przeciwwirusowy. Substancja ta stymuluje odpowiedź immunologiczną typu Th1, co prowadzi do dojrzewania i różnicowania limfocytów T oraz nasilenia reakcji limfoproliferacyjnych. Wpływa na funkcje limfocytów T cytotoksycznych, komórek NK, limfocytów supresorowych T8 oraz pomocniczych T4, a także zwiększa poziom immunoglobulin G (IgG) i ekspresję markerów dopełniacza. W warunkach in vitro inozyny pranobeks indukuje produkcję IL-1 i IL-2 oraz zwiększa ekspresję receptora IL-2, co jest kluczowe dla funkcjonowania limfocytów T. W warunkach in vivo lek reguluje równowagę cytokin Th1/Th2, zwiększając wydzielanie IFN-γ i zmniejszając IL-4, co wzmacnia odpowiedź przeciwwirusową. Ponadto, lek nasila chemotaksję i aktywność fagocytarną neutrofili, monocytów i makrofagów, co poprawia eliminację patogenów.
aktywność fagocytarna, chemotaksja, cytokina prozapalna, cytotoksyczność limfocytów T, fosfodiesteraza cGMP, immunoglobulina G, inozyna pranobeks, interferon gamma, interleukina-1, interleukina-2, interleukina-4, komórka fagocytująca, komórka NK, kwas orotowy, łańcuch poliadenylowy, lek przeciwwirusowy, limfocyt pomocniczy T4, limfocyt supresorowy T8, limfocyt T, limfocytarna cząsteczka wewnątrzbłonowa, makrofag, monocyt, neutrofil, odporność komórkowa, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź immunologiczna typu Th1, polirybosomy, powierzchniowy marker dopełniacza, reakcja limfoproliferacyjna, receptor IL-2, replikacja wirusa, translacja, wirusowy RNA, wirusowy RNA przekaźnikowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Heviran PPH 800 mg
Acyklowir, substancja czynna Heviran PPH 800 mg, jest syntetycznym analogiem nukleozydu purynowego z grupy leków przeciwwirusowych (ATC: J05AB01), wykazującym selektywne działanie hamujące replikację wirusów herpes simplex typu 1 i 2 oraz Varicella-Zoster (VZV). Mechanizm działania opiera się na fosforylacji acyklowiru przez wirusową kinazę tymidynową (TK) w zakażonych komórkach, co prowadzi do powstania aktywnej formy – trójfosforanu acyklowiru. Ta forma jest inkorporowana przez wirusową polimerazę DNA do łańcucha DNA wirusa, powodując jego terminację i zahamowanie namnażania wirusa. W komórkach zdrowych, gdzie kinaza tymidynowa endogenna nie fosforyluje efektywnie acyklowiru, toksyczność leku jest minimalna, co podkreśla jego bezpieczeństwo terapeutyczne.
acyklowir, fosforylacja acyklowiru, inhibitor odwrotnej transkryptazy, kinaza tymidynowa, lek przeciwwirusowy, niedobór kinazy tymidynowej, nukleozyd purynowy, ospa wietrzna, pochodna monofosforanowa, półpasiec, replikacja wirusa, trójfosforan acyklowiru, wirus herpes, wirus varicella zoster, wirusowa kinaza tymidynowa, wirusowa polimeraza DNA - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Entekavir Adamed 0,5 mg
Entekawir, będący nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy z grupy leków przeciwwirusowych (kod ATC J05AF10), wykazuje wysoką specyficzność wobec polimerazy HBV, z wartością Ki dla trifosforanu entekawiru wynoszącą 0,0012 μM. Mechanizm działania polega na konkurencji z trifosforanem deoksyguanozyny, co hamuje kluczowe etapy replikacji HBV, w tym inicjację polimerazy, odwrotną transkrypcję ujemnej nici DNA oraz syntezę nici dodatniej DNA. Entekawir charakteryzuje się długim okresem półtrwania wewnątrzkomórkowym (15 godzin) i wykazuje silne działanie hamujące syntezę DNA HBV już przy stężeniu EC₅₀ 0,004 μM w komórkach HepG2. Szczepy oporne na lamiwudynę (mutacje rtL180M, rtM204V) wykazują nieco wyższą medianę EC₅₀ (0,026 μM), natomiast wirusy oporne na adefowir pozostają wrażliwe na entekawir. W badaniach in vitro nie stwierdzono antagonistycznego działania entekawiru w połączeniu z innymi NRTI stosowanymi w terapii HBV i HIV.
AlAT, analog guanozyny, DNA HBV, dysfagia, fosforylacja, marskość wątroby, miano DNA HBV, mitochondrialne DNA, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza, oporność na lamiwudynę, polimeraza DNA HBV, polimeraza HBV, pregenomowe RNA, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, replikacja wirusa, skala Knodella, skala włóknienia, substytucja rtL180M, substytucja rtN236T, trifosforan, trifosforan deoksyguanozyny, zmiany martwiczo-zapalne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aciclovir Aurovitas 200 mg
Acyklowir, zawarty w preparacie Aciclovir Aurovitas w dawce 200 mg, jest syntetycznym analogiem nukleozydu purynowego z grupy leków przeciwwirusowych (kod ATC: J05AB01). Wykazuje selektywną aktywność hamującą replikację wirusów herpes, w tym HSV typu 1 i 2 oraz VZV, dzięki specyficznej fosforylacji przez wirusową kinazę tymidynową (TK). Mechanizm działania polega na przekształceniu acyklowiru do trifosforanu, który jest substratem dla wirusowej polimerazy DNA i powoduje przerwanie syntezy łańcucha DNA, co skutecznie hamuje replikację wirusa. Wysoka selektywność leku wynika z braku efektywnego wykorzystania acyklowiru przez kinazę tymidynową w zdrowych komórkach, co przekłada się na niską toksyczność dla gospodarza.
acyklowir, analog nukleozydu purynowego, fosforylacja, herpes simplex, HSV, inhibitor odwrotnej transkryptazy, kinaza tymidynowa, lek przeciwwirusowy, monofosforan acyklowiru, nukleozydy i nukleotydy, obniżona odporność, oporność wirusowa, polimeraza DNA, replikacja wirusa, trifosforan acyklowiru, Varicella-zoster, VZV, wirus herpes, wrażliwość na lek