infekcja pozajelitowa
Infekcja pozajelitowa (zakażenie pozajelitowe) to stan chorobowy wywołany przez patogeny, który rozwija się poza światłem przewodu pokarmowego. Termin ten obejmuje szerokie spektrum zakażeń dotyczących różnych układów i narządów, w tym układu moczowego, oddechowego, nerwowego, krwionośnego oraz tkanek miękkich.
Do najczęstszych infekcji pozajelitowych należą zakażenia układu moczowego, zapalenia płuc, infekcje skóry i tkanek miękkich, bakteriemia oraz posocznica. Etiologia tych zakażeń jest zróżnicowana i obejmuje bakterie, wirusy, grzyby oraz pasożyty. Szczególne znaczenie kliniczne mają infekcje wywołane przez szczepy wielolekooporne.
Diagnostyka infekcji pozajelitowych opiera się na badaniach mikrobiologicznych (posiewy, hodowle), obrazowych oraz laboratoryjnych markerach stanu zapalnego (CRP, prokalcytonina). Leczenie zależy od rodzaju patogenu, lokalizacji infekcji oraz stanu klinicznego pacjenta, a obejmuje przede wszystkim celowaną antybiotykoterapię, niekiedy połączoną z interwencją chirurgiczną.
Szczególnym rodzajem infekcji pozajelitowych są zakażenia związane z opieką zdrowotną (HAI – Healthcare-Associated Infections), które stanowią istotny problem w lecznictwie szpitalnym. Ich zapobieganie opiera się na przestrzeganiu zasad aseptyki, racjonalnej antybiotykoterapii oraz aktywnym nadzorze epidemiologicznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka i wymioty – Diagnostyka i diagnoza
Biegunka definiowana jest jako zwiększona częstotliwość i objętość wypróżnień, zwykle co najmniej trzy luźne lub wodniste stolce na dobę, natomiast wymioty to gwałtowne wyrzucenie zawartości żołądka. Najczęstszą przyczyną nagłego początku biegunki z lub bez wymiotów u dzieci jest zapalenie żołądka i jelit (gastroenteritis), choć mogą one także towarzyszyć innym stanom, takim jak infekcje pozajelitowe czy ostre stany chirurgiczne. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie (kontakt z chorymi, ekspozycja na zakażenia, podróże, stosowanie leków) oraz badaniu fizykalnym, ze szczególnym uwzględnieniem oceny stopnia odwodnienia. Wskazaniem do dalszych badań mikrobiologicznych (np. posiew kału, test na toksyny Clostridium difficile) są objawy alarmowe, takie jak krew w stolcu, ciężkie odwodnienie, objawy zapalenia czy immunosupresja. Badania laboratoryjne (morfologia, elektrolity, funkcje nerek) i obrazowe (RTG, USG) są zlecane w zależności od nasilenia i podejrzenia powikłań.
biegunka, biegunka podróżnych, Campylobacter, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba uchyłkowa, Clostridium difficile, dysfagia, endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, Escherichia coli, Giardia, infekcja pozajelitowa, infekcja wirusowa, kolonoskopia, krew w stolcu, nietolerancja laktozy, norowirus, odwodnienie, pasożyty jelitowe, regurgitacja, rotawirus, Salmonella, shigella, sigmoidoskopia, wgłobienie jelita, wirusowe zapalenie żołądka i jelit, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie żołądka i jelit, zatrucie pokarmowe, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Rotawirus – Patofizjologia i mechanizm
Rotawirusy są główną przyczyną biegunek u dzieci poniżej 5. roku życia, powodując około 128 000 zgonów rocznie. Zakażenie dotyczy głównie dojrzałych enterocytów w jelicie cienkim, gdzie wirus wnika poprzez interakcję białka VP4 (zwłaszcza domeny VP8*) z receptorami sialoglikanowymi i antygenami grup krwi (HBGA). Po endocytozie i proteolitycznym rozszczepieniu VP4 na VP8 i VP5, rotawirus replikuje się w cytoplazmie enterocytów, tworząc wiroplasmaty i indukując powstawanie kropli lipidowych. Patogeneza biegunki rotawirusowej obejmuje uszkodzenie enterocytów, zanikanie kosmków, utratę enzymów rąbka szczoteczkowego (maltaza, sacharaza, laktaza) oraz działanie enterotoksyny NSP4, która indukuje wydzielanie chlorków, inaktywuje transporter SGLT1, zmienia przepuszczalność jelitową i aktywuje jelitowy układ nerwowy. Dodatkowo, zakażenie stymuluje wydzielanie serotoniny (5-HT) z komórek enterochromafinowych, co zwiększa perystaltykę jelit i przyczynia się do biegunki.
białko kapsydu, białko niestrukturalne, białko NSP4, białko VP4, biegunka osmotyczna, biegunka rotawirusowa, biegunka u niemowląt, biegunka wydzielnicza, centralny układ nerwowy, czynnik wirulencji, endocytoza, enterocyt, enterotoksyna, immunoglobulina A, infekcja pozajelitowa, interferencja RNA, komórka enterochromafinowa, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, odpowiedź immunologiczna, odwodnienie, opróżnianie żołądka, patofizjologia, replikacja wirusa, szczepionka przeciwko rotawirusom, układ nerwowy jelitowy, uwalnianie cytokin, zaburzenie wchłaniania, zakażenie rotawirusowe