nukleotydy

Nukleotydy to fundamentalne jednostki strukturalne kwasów nukleinowych (DNA i RNA), składające się z zasady azotowej, cukru (deoksyrybozy w DNA lub rybozy w RNA) oraz grupy fosforanowej. W organizmie ludzkim pełnią kluczowe funkcje jako nośniki informacji genetycznej, uczestniczą w procesach syntezy białek oraz służą jako kofaktory enzymatyczne.

Wyróżniamy pięć głównych nukleotydów występujących w kwasach nukleinowych: adeninę (A), guaninę (G), cytozynę (C), tyminę (T) występującą tylko w DNA oraz uracyl (U) obecny wyłącznie w RNA. Nukleotydy łączą się ze sobą poprzez wiązania fosfodiestrowe, tworząc łańcuchy polinukleotydowe, które następnie formują strukturę podwójnej helisy DNA lub różnorodne struktury RNA.

W medycynie nukleotydy i ich analogi znajdują zastosowanie jako leki przeciwwirusowe, przeciwnowotworowe oraz immunomodulujące. Zaburzenia metabolizmu nukleotydów mogą prowadzić do różnych chorób genetycznych, takich jak zespół Lesch-Nyhana czy niedobór deaminazy adenozyny. Nowoczesne techniki diagnostyczne, w tym sekwencjonowanie DNA, opierają się na analizie sekwencji nukleotydów, co umożliwia precyzyjną diagnostykę molekularną wielu schorzeń.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl