efekt sekrecyjny

Efekt sekrecyjny to zjawisko fizjologiczne polegające na procesie wydzielania substancji przez komórki, tkanki lub narządy. W medycynie termin ten odnosi się najczęściej do zdolności komórek do produkcji i uwalniania do środowiska zewnętrznego różnych substancji biochemicznych, takich jak hormony, enzymy, przeciwciała czy neurotransmitery.

W kontekście gastroenterologii efekt sekrecyjny dotyczy wydzielania płynów i elektrolitów do światła przewodu pokarmowego. Zaburzenia tego procesu mogą prowadzić do biegunek sekrecyjnych, gdzie nadmierne wydzielanie jonów i wody do światła jelita powoduje wodnistą biegunkę, nawet przy zachowaniu głodówki.

W endokrynologii efekt sekrecyjny jest kluczowym elementem funkcjonowania gruczołów wydzielania wewnętrznego, które uwalniają hormony bezpośrednio do krwiobiegu. Zaburzenia efektu sekrecyjnego mogą prowadzić do nadczynności lub niedoczynności gruczołów, co skutkuje różnorodnymi zespołami klinicznymi.

Efekt sekrecyjny pełni również istotną rolę w immunologii, gdzie komórki odpornościowe wydzielają cytokiny, chemokiny i przeciwciała jako część mechanizmów obronnych organizmu. Zaburzenia tego procesu mogą przyczyniać się do rozwoju chorób autoimmunologicznych lub niedoborów odporności.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Sennozyd B – Właściwości farmakodynamiczne

Sennozyd B, będący pochodną 1,8-dihydroksyantracenu i klasyfikowany jako kontaktowy lek przeczyszczający (kod ATC: A06AB06), charakteryzuje się brakiem absorpcji w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Substancja ta jest transportowana do jelita grubego, gdzie pod wpływem bakterii jelitowych ulega przekształceniu do aktywnego metabolitu – antronu reiny. Mechanizm działania sennozydu B opiera się na stymulacji motoryki jelita grubego poprzez zwiększenie skurczów propulsacyjnych i hamowanie skurczów stacjonarnych, co przyspiesza pasaż jelitowy i zmniejsza resorpcję płynów. Dodatkowo, sennozyd B wpływa na procesy wydzielnicze w jelicie grubym, hamując absorpcję wody i elektrolitów (Na⁺, Cl⁻) oraz stymulując wydzielanie wody, jonów chlorkowych i śluzu, co prowadzi do zmiękczenia stolca i ułatwienia defekacji.
8 dihydroksyantracenu, antron reiny, bakterie jelitowe, beta-O-glikozyd, działanie prokinetyczne, efekt antyabsorpcyjny, efekt przeczyszczający, efekt sekrecyjny, kontaktowy lek przeczyszczający, metaboliczna aktywacja, pasaż jelitowy, perystaltyka jelita grubego, pochodna 1, proces wydzielniczy, reinantron, ścisłe połączenie międzykomórkowe, sennozyd B, skurcz propulsacyjny, wydzielanie śluzu
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Normosan fix 22,02-29,79 mg antrapochodnych w przeliczeniu na glukofrangulinę A/saszetkę

Produkt leczniczy Normosan fix, zawierający 22,02-29,79 mg antrapochodnych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A) w jednej saszetce, należy do grupy leków przeczyszczających kontaktowych (kod ATC: A06AB). Substancje czynne pochodzą z kory kruszyny (0,230-0,330 g) i listka senesu (0,110-0,200 g), które zawierają β-O-glikozydy – glukofranguliny, franguliny oraz sennozydy. Te związki nie ulegają hydrolizie w górnym odcinku przewodu pokarmowego, a ich aktywne metabolity (emodyno-9-antron i antron reiny) powstają dopiero w jelicie grubym pod wpływem flory bakteryjnej. Dodatkowo preparat zawiera owoce kminku (0,490 g), bzu czarnego (0,142-0,332 g) oraz liść mięty pieprzowej (0,238 g), które wspomagają działanie leku.
8-dihydroksyantracenowe, antrapochodne, antron reiny, bakterie jelitowe, działanie przeczyszczające, efekt antyabsorpcyjny, efekt sekrecyjny, emodyno-9-antron, glukofrangulinę A, kora kruszyny, lek przeczyszczający kontaktowy, listek senesu, masy kałowe, motoryka okrężnicy, pasaż jelitowy, perystaltyka jelita, pochodne 1, sennozydy, β-O-glikozyd
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Figura 1 16,58-22,43 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B/saszetkę

Lek Figura 1 jest przeczyszczającym preparatem kontaktowym z grupy glikozydów hydroksyantracenowych (kod ATC: A06AB06), zawierającym 0,9 g listka senesu (Cassia senna L. lub Cassia angustifolia Vahl) w jednej saszetce, co odpowiada 16,58-22,43 mg glikozydów hydroksyantracenowych przeliczonych na sennozyd B. Substancje te nie ulegają absorpcji w górnym odcinku przewodu pokarmowego, a ich aktywność terapeutyczna wynika z przekształcenia przez florę bakteryjną jelita grubego do aktywnego metabolitu – antronu reiny. Działanie leku opiera się na dwóch mechanizmach: stymulacji perystaltyki jelitowej oraz modulacji procesów wydzielniczych, w tym hamowaniu absorpcji jonów Na⁺ i Cl⁻ oraz zwiększeniu przepuszczalności ścisłych połączeń międzykomórkowych, co prowadzi do zwiększenia objętości płynu w świetle jelita i ułatwia defekację.
8 dihydroksyantracenu, absorpcja wody i elektrolitów, antron reiny, defekacja, efekt antyabsorpcyjny, efekt sekrecyjny, flora bakteryjna jelita grubego, glikozyd hydroksyantracenowy, lek przeczyszczający kontaktowy, listek senesu, motoryka jelitowa, pasaż jelitowy, perystaltyka jelita grubego, pochodna 1, ścisłe połączenia międzykomórkowe, senes aleksandryjski, senes chartumski, senes Tinnevelly, sennozyd

efekt sekrecyjny

Powiązane wpisy

Sennozyd B – Właściwości farmakodynamiczne

Właściwości farmakodynamiczne – Normosan fix 22,02-29,79 mg antrapochodnych w przeliczeniu na glukofrangulinę A/saszetkę

Właściwości farmakodynamiczne – Figura 1 16,58-22,43 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B/saszetkę