senes Tinnevelly
Senes Tinnevelly (znane także jako Senna Tinnevelly) to określenie odnoszące się do gatunku rośliny leczniczej Cassia angustifolia, pochodzącej z Indii, a dokładniej z regionu Tinnevelly (obecnie Tirunelveli) w południowych Indiach. Surowiec ten jest jednym z najczęściej wykorzystywanych środków przeczyszczających w medycynie.
Działanie przeczyszczające sensu Tinnevelly wynika z obecności glikozydów antranoidowych, głównie senozydów A i B. Substancje te stymulują perystaltykę jelita grubego i hamują wchłanianie wody i elektrolitów, co prowadzi do efektu przeczyszczającego po około 8-12 godzinach od podania. Senes stosuje się w zaparciach, przed badaniami diagnostycznymi przewodu pokarmowego oraz przed zabiegami chirurgicznymi.
W praktyce klinicznej ważne jest, by pamiętać o przeciwwskazaniach do stosowania sensu, które obejmują niedrożność jelit, choroby zapalne jelit, bóle brzucha o nieznanej etiologii oraz ciążę i okres laktacji. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do uzależnienia, zaburzeń gospodarki elektrolitowej oraz uszkodzenia splotu mięśniowego okrężnicy, dlatego zaleca się krótkotrwałe stosowanie i unikanie nadużywania tego środka.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Liść Senesu 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g
Preparat Liść Senesu zawiera wysuszone listki Cassia senna L. (C. acutifolia Delile lub C. angustifolia Vahl), dostarczające 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B) na 1 g surowca, co odpowiada jednej łyżce miarowej. Maksymalna dobowa dawka glikozydów wynosi 30 mg, co odpowiada około 200 ml naparu. Preparat jest wskazany do stosowania doustnego u młodzieży powyżej 12 lat, dorosłych oraz osób w podeszłym wieku, w dawce 1 g listka senesu raz na dobę wieczorem, z indywidualnym dostosowaniem dawki. Produkt jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 lat. Napar przygotowuje się przez zalanie 1 g listków senesu około 200 ml gorącej wody, parzenie przez 10 minut i przecedzenie, a działanie przeczyszczające pojawia się po 8-12 godzinach od podania.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Liść Senesu 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g
Liść Senesu jest roślinnym produktem leczniczym o działaniu przeczyszczającym, stosowanym w krótkotrwałym leczeniu sporadycznych zaparć. Preparat zawiera wysuszone listki Sennae foliolum pochodzące z gatunków Cassia senna L. lub Cassia angustifolia Vahl, z których każdy gram zawiera 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych, przeliczanych na sennozyd B. Produkt dostępny jest w formie ziół do zaparzania, gdzie jedna łyżka miarowa odpowiada 1 g surowca. Liść Senesu zaleca się pacjentom, u których modyfikacja diety i stylu życia nie przyniosła oczekiwanych rezultatów w leczeniu zaparć.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Liść Senesu 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g
Liść senesu, zawierający 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B/g), jest stosowany jako środek przeczyszczający, jednak jego użycie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, głównie ze strony układu pokarmowego. Najczęściej obserwuje się bóle i skurcze brzucha oraz wodnisty stolec, szczególnie u pacjentów z zespołem jelita drażliwego, co często wynika z indywidualnego przedawkowania i wymaga redukcji dawki. Ponadto mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, takie jak świąd, pokrzywka i wysypka, choć ich częstość nie jest dokładnie określona. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do pseudomelanosis coli – odwracalnych zmian pigmentacyjnych w błonie śluzowej jelita grubego – oraz zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej, co u pacjentów z chorobami nerek lub przyjmujących diuretyki może skutkować białkomoczem i krwiomoczem, wymagającymi pilnej interwencji lekarskiej. Zmiana zabarwienia moczu na żółte lub czerwono-brązowe jest zjawiskiem fizjologicznym i nie ma istotnego znaczenia klinicznego.
białkomocz, błona śluzowa jelita grubego, Cassia angustifolia, Cassia senna, glikozydy hydroksyantracenowe, krwiomocz, lek moczopędny, liść senesu, pH moczu, pokrzywka, pseudomelanosis coli, reakcja nadwrażliwości, senes aleksandryjski, senes Tinnevelly, sennozyd B, skurcze jamy brzusznej, świąd, wodnisty stolec, wysypka uogólniona, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zespół jelita drażliwego, zmiana pigmentacyjna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Liść Senesu 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g
Produkt leczniczy Liść Senesu jest dostępny w formie ziół do zaparzania, zawierających 1 g wysuszonych listków senesu (Sennae foliolum) pochodzących z gatunków Cassia senna L. lub Cassia angustifolia Vahl. Każdy gram surowca dostarcza 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych, wyrażonych jako sennozyd B, co zapewnia standaryzowaną dawkę substancji czynnych. Preparat nie zawiera substancji pomocniczych, a dołączona łyżka miarowa umożliwia precyzyjne odmierzenie dawki. Liść Senesu wymaga przygotowania naparu przed podaniem, co pozwala na powtarzalność działania terapeutycznego. Produkt jest pakowany w termozgrzewalne torebki z folii polipropylenowej o pojemnościach 20 g, 50 g i 100 g, zabezpieczone dodatkowo tekturowym pudełkiem.
- Leksykon substancji czynnych
Senes – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Aktualne dane dotyczące senesu (Cassia senna L.) nie obejmują szczegółowych badań oceniających wpływ tej substancji na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Preparaty zawierające senes, takie jak Figura 1 (0,9 g liścia senesu zawierającego 16,58-22,43 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B), Normosan (7,9-14,3 g liścia senesu na 100 g mieszanki) oraz Normosan fix (1,4 g saszetka zawierająca 0,110-0,200 g liścia senesu), nie posiadają danych klinicznych dotyczących wpływu na funkcje psychomotoryczne. Mimo braku formalnych badań, należy uwzględnić potencjalne działania niepożądane, takie jak skurcze brzucha i pilna potrzeba wypróżnienia, które mogą pośrednio wpływać na bezpieczeństwo pacjenta podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
Cassia acutifolia, Cassia angustifolia, Cassia senna, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, działanie niepożądane, działanie przeczyszczające, glikozydy hydroksyantracenowe, liść senesu, preparat z senesem, przewód pokarmowy, senes, senes aleksandryjski, senes Tinnevelly, sennozyd B, skurcz brzucha, środek przeczyszczający, wrażliwość pacjenta - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Liść Senesu 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g
Produkt leczniczy LIŚĆ SENESU zawiera 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B) na 1 g suszonych liści senesu, pochodzących z gatunków Cassia senna L. oraz Cassia angustifolia Vahl. Nie przeprowadzono badań klinicznych oceniających wpływ tego preparatu na zdolności psychomotoryczne, w tym prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. W związku z tym lekarz powinien poinformować pacjenta o potencjalnych skutkach ubocznych, które mogą wpływać na bezpieczeństwo podczas wykonywania czynności wymagających koncentracji i sprawności psychofizycznej, zwłaszcza przy pierwszym zastosowaniu leku.