metabolit czynny farmakologicznie
Metabolit czynny farmakologicznie to substancja powstała w wyniku przemian biochemicznych leku w organizmie (biotransformacji), która wykazuje działanie biologiczne. W przeciwieństwie do metabolitów nieaktywnych, które są jedynie produktami detoksykacji i eliminacji leku, metabolity czynne farmakologicznie mogą znacząco wpływać na efekt terapeutyczny podanego leku.
Metabolity czynne farmakologicznie mogą wykazywać działanie podobne do leku macierzystego, silniejsze od niego lub zupełnie odmienne. W niektórych przypadkach podawane są proleki, czyli substancje nieaktywne, które dopiero po przekształceniu w organizmie w metabolit czynny wywołują efekt terapeutyczny. Przykładem jest klopidogrel, który jest przekształcany przez enzymy wątrobowe do aktywnego metabolitu hamującego agregację płytek krwi.
Znajomość profilu metabolitów czynnych farmakologicznie ma kluczowe znaczenie w farmakoterapii, gdyż determinuje całkowity efekt terapeutyczny leku, jego czas działania oraz potencjalne interakcje z innymi lekami. Jest to szczególnie istotne u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby lub nerek oraz w przypadku polimorfizmów genetycznych enzymów metabolizujących leki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pyralgin 500 mg/ml
Pyralgin (metamizol sodowy jednowodny) w postaci kropli doustnych charakteryzuje się wysoką biodostępnością farmakologicznie czynnego metabolitu 4-N-metyloaminoantypiryny (MAA) wynoszącą około 90%, z nieistotnym wpływem posiłków na wchłanianie. Po podaniu doustnym metamizol ulega całkowitej hydrolizie do MAA, który wraz z 4-aminoantypiryną (AA) wykazuje aktywność farmakologiczną. Farmakokinetyka metabolitów jest nieliniowa, a ich wiązanie z białkami osocza wynosi odpowiednio: MAA 58%, AA 48%, FAA 18%, AAA 14%. Metabolity są głównie wydalane z moczem (około 85%), z klirensem nerkowym dla MAA 5±2 ml/min, AA 38±13 ml/min, AAA 61±8 ml/min i FAA 49±5 ml/min. Okres półtrwania metabolitów w osoczu wynosi: MAA 2,7±0,5 h, AA 3,7±1,3 h, AAA 9,5±1,5 h, FAA 11,2±1,5 h. U pacjentów w podeszłym wieku AUC wzrasta 2-3-krotnie, a u chorych z marskością wątroby okres półtrwania MAA i FAA wydłuża się trzykrotnie, co wymaga ostrożności i unikania dużych dawek.
4-aminoantypiryna, 4-N-acetyloaminoantypiryna, 4-N-formyloaminoantypiryna, 4-N-metyloaminoantypiryna, bariera łożyskowa, białka osocza, biodostępność, dostępność biologiczna, farmakokinetyka metabolitów, kinetyka wchłaniania, klirens nerkowy, krople doustne, maksymalne stężenie w osoczu, marskość wątroby, metabolit czynny farmakologicznie, metamizol sodowy jednowodny, niewydolność wątroby, okres półtrwania, podanie pozajelitowe, pole pod krzywą stężenie-czas, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bonaxon 0,5 mg
Fingolimod charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (93%, 95% CI: 79-111%) oraz powolnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z Tmax wynoszącym 12-16 godzin. Stężenia stacjonarne osiągane są po 1-2 miesiącach stosowania dawki 0,5 mg raz na dobę, przy czym Cmax i AUC fosforanu fingolimodu nie ulegają istotnym zmianom po spożyciu posiłku, co umożliwia podawanie leku niezależnie od jedzenia. Lek wykazuje dużą dystrybucję do tkanek (objętość dystrybucji około 1200 ± 260 l) oraz znaczące wiązanie z białkami osocza (>99%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP4F2 i potencjalnie CYP3A4, z eliminacją w postaci nieaktywnych metabolitów (81% dawki) głównie z moczem, a okres półtrwania wynosi 6-9 dni. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 0,5-1,25 mg i nie wykazuje istotnych różnic ze względu na płeć, rasę czy umiarkowane do ciężkiego zaburzenia czynności nerek.
analog ceramidowy, biodostępność bezwzględna, biodostępność leku, biotransformacja oksydacyjna, CYP3A4, dawkowanie dobowe, dystrybucja tkankowa, dystrybucja w erytrocytach, fosforan fingolimodu, izoenzym CYP4F2, klasyfikacja Child-Pugh, klirens fingolimodu, maksymalne stężenie, metabolit czynny farmakologicznie, metabolizm fingolimodu, nieaktywny farmakologicznie, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, stereoselektywna fosforylacja, stężenie stacjonarne, stężenie w osoczu, stężenie we krwi, stwardnienie rozsiane, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Golpimec 0,5 mg
Fingolimod, będący prolekiem, ulega powolnemu wchłanianiu z Tmax wynoszącym 12-16 godzin i charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 93% (95% CI: 79-111%). W stanie stacjonarnym, osiąganym po 1-2 miesiącach codziennego podawania, stężenia we krwi są około 10-krotnie wyższe niż po dawce początkowej. Lek wykazuje znaczną dystrybucję do erytrocytów (86%) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (>99%), a jego objętość dystrybucji wynosi około 1200±260 litrów, co wskazuje na szeroką penetrację do tkanek, w tym przez barierę krew-mózg. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP4F2 i częściowo CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnego (S)-enancjomeru fosforanu fingolimodu oraz nieaktywnych metabolitów. Klirens wynosi 6,3±2,3 l/h, a okres półtrwania 6-9 dni. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (81%), natomiast fingolimod i jego fosforan są obecne w kale w ilościach <2,5% dawki. Farmakokinetyka jest liniowa w dawkach 0,5-1,25 mg/dobę i nie wykazuje istotnych różnic ze względu na płeć, pochodzenie etniczne czy umiarkowane do ciężkich zaburzenia czynności nerek.
bariera krew-mózg, biodostępność leku, biotransformacja oksydacyjna, dystrybucja komórkowa, farmakokinetyka, fosforan fingolimodu, fosforylacja, fosforylacja stereoselektywna, izoenzym CYP4F2, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, metabolit czynny farmakologicznie, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przenikanie przez barierę krew-mózg, stwardnienie rozsiane, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Febuxostat Aurovitas 80 mg
Febuksostat wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach 10-120 mg, z proporcjonalnym wzrostem Cmax i AUC, natomiast w dawkach 120-300 mg obserwuje się nieproporcjonalny wzrost AUC. Lek charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (tmax 1,0-1,5 h) i wysoką biodostępnością ≥ 84%. Cmax po dawce 80 mg wynosi 2,8-3,2 μg/ml, a po 120 mg 5,0-5,3 μg/ml. Okres półtrwania wynosi 5-8 godzin, a wiązanie z białkami osocza jest bardzo wysokie (99,2%). Spożycie posiłków wysokotłuszczowych zmniejsza Cmax o 38-49% i AUC o 16-18%, jednak bez istotnego wpływu na skuteczność kliniczną, co pozwala na stosowanie leku niezależnie od posiłków. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi 29-75 l, wskazując na umiarkowaną dystrybucję w tkankach.
acyloglukuronid, AUC, biodostępność leku, cytochrom P450, dna moczanowa, droga wydalania leku, farmakodynamika, febuksostat, glukuronid, izoenzym CYP, klasyfikacja Childa-Pugha, koniugat, metabolit aktywny, metabolit czynny farmakologicznie, metabolit hydroksylowy, mikrosom wątrobowy, objętość dystrybucji leku, objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym, okres półtrwania, oksydacja, stężenie maksymalne w osoczu, Tmax, transferaza urydylodifosfoglukuronowa, UGT, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tegretol CR 200 200 mg
Farmakokinetyka karbamazepiny w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (Tegretol CR 200 mg) charakteryzuje się niemal całkowitym, lecz wolniejszym wchłanianiem w porównaniu do tabletek konwencjonalnych. Maksymalne stężenie w osoczu jest o 25% niższe i osiągane w ciągu 24 godzin, a dostępność biologiczna jest o około 15% mniejsza. Stężenia terapeutyczne karbamazepiny mieszczą się w zakresie 4-12 µg/mL (17-50 µmol/L), z metabolitem 10,11-epoksydu stanowiącym około 30% stężenia leku. Karbamazepina wiąże się z białkami osocza w 70-80%, a jej objętość dystrybucji wynosi 0,8-1,9 l/kg masy ciała. Stan stacjonarny stężenia leku osiągany jest po 1-2 tygodniach, z uwzględnieniem autoindukcji enzymatycznej CYP3A4 oraz wpływu innych leków indukujących metabolizm.
bariera łożyskowa, białko osocza, biotransformacja, cytochrom P450, dostępność biologiczna, epoksyd karbamazepiny, faza eliminacji, fenobarbital, fenytoina, hydrolaza epoksydowa, induktor enzymu wątrobowego, metabolit czynny farmakologicznie, metabolizm karbamazepiny, monooksygenaza wątrobowa, N-glukuronid, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakres terapeutyczny, zawiesina doustna