białko sojowe
Białko sojowe to białko roślinne pozyskiwane z nasion soi (Glycine max), które stanowi pełnowartościowe źródło białka zawierające wszystkie niezbędne aminokwasy. Jest powszechnie wykorzystywane jako alternatywa dla białka zwierzęcego w diecie wegetariańskiej i wegańskiej, a także jako składnik suplementów diety.
Z perspektywy medycznej, białko sojowe wykazuje szereg korzystnych właściwości zdrowotnych. Badania sugerują, że regularne spożywanie białka sojowego może przyczyniać się do obniżenia poziomu cholesterolu LDL, zmniejszając tym samym ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) dopuszcza oświadczenie zdrowotne, że 25 g białka sojowego dziennie, w ramach diety ubogiej w tłuszcze nasycone i cholesterol, może zmniejszać ryzyko chorób serca.
Białko sojowe zawiera izoflawony – związki o działaniu fitoestrogennowym, które mogą łagodzić objawy menopauzy i potencjalnie zmniejszać ryzyko niektórych nowotworów hormonozależnych. Należy jednak pamiętać, że wpływ izoflawonów sojowych na organizm jest złożony i może zależeć od indywidualnych czynników genetycznych oraz fizjologicznych.
W praktyce klinicznej białko sojowe jest wykorzystywane w dietoterapii pacjentów z nietolerancją laktozy, alergią na białka mleka krowiego, a także w żywieniu osób z hiperlipidemią. Warto jednak zaznaczyć, że soja jest jednym z najczęstszych alergenów pokarmowych, dlatego jej stosowanie powinno być ostrożne u pacjentów z predyspozycjami do alergii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Esseliv forte 300 mg
Lek Esseliv forte w formie kapsułek twardych zawiera 300 mg fosfolipidów z nasion soi (Phospholipidum essentiale) jako substancję czynną. Głównym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na fosfolipidy sojowe lub inne składniki preparatu, w tym olej sojowy jako substancja pomocnicza. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z potwierdzoną alergią na soję lub białka sojowe, u których stosowanie leku może wywołać reakcje alergiczne o różnym nasileniu, od łagodnych objawów skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne. Wywiad alergologiczny powinien być dokładnie przeprowadzony przed rozpoczęciem terapii, aby wykluczyć ryzyko nadwrażliwości.
alergia na soję, białko sojowe, fosfolipidy z nasion soi, historia alergii, kapsułka twarda, nadwrażliwość na substancję czynną, obrzęk naczynioruchowy, olej sojowy, Phospholipidum essentiale, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wysypka - Leksykon substancji czynnych
Fitomenadion – Przeciwwskazania stosowania
Fitomenadion (witamina K1) jest stosowany w różnych formach farmaceutycznych, jednak jego podanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocnicze składniki preparatu, takie jak makrogologlicerolu rycynooleinian (Cremophor EL) w roztworze do wstrzykiwań Vitacon. Produkty Vitalipid N Adult i Infant są przeciwwskazane u pacjentów z alergią na białko jaja kurzego, soi lub orzeszków ziemnych, podobnie jak Viantan u osób uczulonych na białka sojowe lub orzeszki ziemne. Viantan jest dodatkowo przeciwwskazany u dzieci poniżej 11 lat oraz u pacjentów z hiperwitaminozą, ciężką hiperkalcemią lub hiperkalciurią, a także w stanach predysponujących do tych zaburzeń, takich jak nowotwory z przerzutami do kości, pierwotna nadczynność przytarczyc czy ziarniniakowatość. Jednoczesne stosowanie z witaminą A lub retynoidami jest niewskazane ze względu na ryzyko interakcji.
acenokumarol, alkohol benzylowy, antagoniści witaminy K, białko jaja kurzego, białko sojowe, dieta niskosodowa, doustne antykoagulanty, fitomenadion, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza, interakcje lekowe, laktoza jednowodna, makrogologlicerolu rycynooleinian, nadwrażliwość na białka, nadwrażliwość na substancję czynną, parametry krzepnięcia, pierwotna nadczynność przytarczyc, przerzuty do układu kostnego, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, retynoidy, sacharoza, warfaryna, witamina A, zaburzenia czynności wątroby, ziarniniakowatość, żółcień chinolinowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Soyfem 100 mg
Lek Soyfem zawiera 100 mg wyciągu z nasion soi (Glycine max L.) na tabletkę, co odpowiada 26 mg zespołu izoflawonów w przeliczeniu na genisteinę, uzyskiwanych ekstrakcją etanolem 60-70% V/V. Główne składniki aktywne to izoflawony (genisteina, daidzeina) oraz białka sojowe. Izoflawony wykazują selektywne powinowactwo do receptorów estrogenowych, zwłaszcza ER beta, z siłą działania estrogennego 2000-10000 razy słabszą niż naturalny 17-β-estradiol. Mechanizm działania opiera się na modulacji receptorów estrogenowych, co przekłada się na łagodzenie objawów menopauzalnych, takich jak uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia snu oraz napięcie nerwowe.
17-beta-estradiol, białko sojowe, choroba sercowo-naczyniowa, daidzeina, działanie estrogenne, genisteina, Glycine max, izoflawony, menopauza, nadmierne pocenie, okres menopauzalny, receptor estrogenowy, Soyfem, tabletka powlekana, uderzenie gorąca, układ sercowo-naczyniowy, wyciąg suchy, wyciąg z nasion soi - Leksykon substancji czynnych
Kwas pantotenowy – Przeciwwskazania stosowania
Kwas pantotenowy (witamina B5) jest powszechnie stosowany w terapii żywieniowej i suplementacji witaminowej, jednak jego podawanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na kwas pantotenowy lub jego pochodne (deksopantenol, pantotenian sodu), a także na substancje pomocnicze, takie jak metylu parahydroksybenzoesan w preparacie Soluvit N (zawierającym 16,5 mg pantotenianu sodu, odpowiadającego 15,0 mg kwasu pantotenowego) oraz białka sojowe i orzeszki ziemne w preparacie Viantan (14,0 mg deksopantenolu, odpowiadającego 15,0 mg kwasu pantotenowego). Viantan jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 11 lat oraz u pacjentów z hiperwitaminozą, ciężką hiperkalcemią, hiperkalciurią lub stanami predysponującymi do tych zaburzeń, ze względu na obecność witaminy D. Ponadto, preparat ten zawiera do 2 mmol (46 mg) sodu na fiolkę, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniami sodu w diecie.
białko orzeszków ziemnych, białko sojowe, deksopantenol, dysfagia, gospodarka elektrolitowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza, kwas pantotenowy, metylu parahydroksybenzoesan, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, osmolalność, pantotenian sodu, pierwotna nadczynność przytarczyc, przerzut do układu kostnego, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, retynoid, roztwór do infuzji, Soluvit N, Viantan, witamina A, witamina B5, witamina D, zaburzenie gospodarki kwasowo-zasadowej, ziarniniakowatość - Leksykon substancji czynnych
Cyjanokobalamina – Przeciwwskazania stosowania
Cyjanokobalamina, jako forma witaminy B12, jest szeroko stosowana w terapii niedoborów tej witaminy, jednak jej podanie jest przeciwwskazane w przypadku nadwrażliwości na samą substancję czynną, kobalt lub substancje pomocnicze (np. metylu parahydroksybenzoesan w Soluvit N, białka sojowego lub orzeszków ziemnych w Viantan). Dodatkowo, preparaty złożone zawierające cyjanokobalaminę wraz z tiaminą i pirydoksyną nie powinny być stosowane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami przewodzenia serca oraz ostrą, zastoinową lub niewyrównaną niewydolnością serca (np. Neiraxin B). W okresie ciąży i laktacji przeciwwskazane są preparaty takie jak Bexon, Milgamma N i Neiraxin B ze względu na wysokie dawki witamin i potencjalnie szkodliwe substancje pomocnicze. U dzieci i młodzieży stosowanie cyjanokobalaminy jest ograniczone ze względu na ryzyko przedawkowania i brak odpowiednich badań, z przeciwwskazaniami dla dzieci poniżej 12 lat (Bexon), poniżej 18 lat (Milgamma N) oraz noworodków i wcześniaków (Neiraxin B z alkoholem benzylowym). Specyficzne przeciwwskazania dotyczą także ciężkich objawów neurologicznych i hematologicznych niedoboru B12, które wymagają podania parenteralnego, zatrucia cyjankami (wymagające innych pochodnych kobalaminy) oraz ryzyka zaniku nerwu wzrokowego w chorobie Lebera (Energamma).
alkohol benzylowy, białko orzeszków ziemnych, białko sojowe, choroba Lebera, cyjanokobalamina, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza, hydroksykobalamina, kobalt, metylokobalamina, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na cyjanokobalaminę, niedobór witaminy B12, niedokrwistość złośliwa, niedowidzenie toksyczne, niewyrównana niewydolność serca, nowotwór, pierwotna nadczynność przytarczyc, pirydoksyna, pozagałkowe zapalenie nerwów, przedawkowanie, przerzuty do układu kostnego, retynoidy, tiamina, witamina A, witamina B12, zaburzenia przewodzenia w sercu, zanik nerwu wzrokowego, zastoinowa niewydolność serca, zatrucie cyjankami, ziarniniakowatość - Leksykon substancji czynnych
Retinol – Przeciwwskazania stosowania
Retinol (witamina A) i jego estry, takie jak palmitynian retynolu, mają liczne przeciwwskazania kliniczne, które należy uwzględnić w praktyce lekarskiej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym białka sojowe i orzeszki ziemne w preparatach takich jak Viantan czy Vitaminum A + E Hasco. Preparat Viantan jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 11 lat ze względu na ryzyko przedawkowania witaminy A. Hiperwitaminoza A stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania retinolu, podobnie jak ciężka hiperkalcemia, hiperkalciuria oraz choroby predysponujące do tych stanów (np. nowotwory z przerzutami do kości, pierwotna nadczynność przytarczyc, ziarniniakowatość). Preparaty zawierające wysokie dawki retinolu (np. Vitaminum A + E Hasco, Vitaminum A 12000 + E 70 Hasco) są przeciwwskazane u kobiet w ciąży ze względu na ryzyko teratogenności, a Vitaminum A + E Medana także w okresie laktacji. Ponadto, retinol jest przeciwwskazany w zespołach złego wchłaniania, ciężkiej niewydolności lub marskości wątroby oraz niedrożności dróg żółciowych, co wynika z roli wątroby w metabolizmie witaminy A.
białko orzeszków ziemnych, białko sojowe, ciężkie nadciśnienie tętnicze, działanie teratogenne, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza, hiperwitaminoza A, jaskra, marskość wątroby, miastenia, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór witaminy K, niedrożność dróg żółciowych, olej arachidowy, palmitynian retynolu, pierwotna nadczynność przytarczyc, przerzuty do układu kostnego, retynoidy, ryzyko krwawień, witamina A, zespół złego wchłaniania, zespolenie jelita czczego z krętym, ziarniniakowatość - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xetanor 20 mg 20 mg
Paroksetyna w dawce 20 mg (Xetanor 20 mg) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym lecytynę sojową (E322), szczególnie u osób uczulonych na orzeszki ziemne lub soję. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. W wyjątkowych sytuacjach klinicznych dopuszcza się stosowanie linezolidu z paroksetyną pod ścisłą kontrolą. Zalecane są okresy karencji: 2 tygodnie po zakończeniu nieodwracalnych IMAO przed rozpoczęciem paroksetyny, co najmniej 24 godziny po odwracalnych IMAO (np. moklobemid, linezolid, chlorek metylotioniny) oraz minimum tydzień po zakończeniu paroksetyny przed rozpoczęciem IMAO. Szczególną uwagę należy zwrócić na chlorek metylotioniny, którego jednoczesne stosowanie z paroksetyną jest przeciwwskazane.
arytmia, białko sojowe, błękit metylenowy, chlorek metylotioniny, choroba wątroby, ciśnienie tętnicze krwi, cytochrom P450, dysfagia, inhibitor monoaminooksydazy, komorowe zaburzenie rytmu, lecytyna sojowa, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, moklobemid, nadwrażliwość, nagła śmierć, nieodwracalny inhibitor MAO, niewydolność wątroby, odwracalny inhibitor MAO, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, paroksetyna, pimozyd, powikłanie kardiologiczne, reakcja uczuleniowa, tabletka powlekana, tiorydazyna, torsades de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QTc, wydłużony odstęp QT, zaburzenie kardiologiczne, zespół serotoninowy