Przeciwwskazania stosowania leku Xetanor 20 mg

Paroksetyna w dawce 20 mg w postaci tabletek powlekanych (Xetanor 20 mg) jest lekiem, którego stosowanie jest przeciwwskazane w określonych stanach klinicznych, u określonych grup pacjentów oraz w przypadku jednoczesnego przyjmowania niektórych substancji leczniczych. Poniżej przedstawiono szczegółowe przeciwwskazania, które należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjenta do terapii tym lekiem.

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania leku Xetanor 20 mg jest nadwrażliwość na paroksetynę (substancję czynną) lub którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w składzie preparatu. W przypadku występowania u pacjenta reakcji uczuleniowych na wymienione składniki, należy kategorycznie odradzić stosowanie leku.¹

Alergia na lecytynę sojową

Szczególną uwagę należy zwrócić na zawartość lecytyny sojowej (E322) w składzie leku, która może zawierać białko sojowe. U pacjentów z uczuleniem na orzeszki ziemne lub soję istnieje ryzyko wystąpienia reakcji uczuleniowych, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania preparatu Xetanor 20 mg.²

Jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO

Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie paroksetyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO). Ta interakcja może prowadzić do poważnych, a nawet zagrażających życiu reakcji, w tym zespołu serotoninowego. Wyjątek stanowią szczególne okoliczności kliniczne, w których linezolid (antybiotyk będący odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO) może być stosowany jednocześnie z paroksetyną, pod warunkiem możliwości ścisłej kontroli objawów zespołu serotoninowego oraz monitorowania ciśnienia tętniczego krwi.³

Okresy karencji przy zmianach leczenia

Konieczne jest zachowanie odpowiednich okresów karencji przy zmianach leczenia związanych z inhibitorami MAO i paroksetyną:

• Leczenie paroksetyną można rozpocząć dopiero po upływie 2 tygodni od zakończenia stosowania nieodwracalnych inhibitorów MAO.⁴
• W przypadku odwracalnych inhibitorów MAO (np. moklobemid, linezolid, chlorek metylotioniny), terapię paroksetyną można rozpocząć co najmniej 24 godziny po zakończeniu ich stosowania.⁵
• Po zakończeniu leczenia paroksetyną, należy odczekać co najmniej tydzień przed rozpoczęciem terapii jakimkolwiek inhibitorem MAO.⁶

Należy zwrócić szczególną uwagę na przypadek chlorku metylotioniny (błękit metylenowy), który jest odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO stosowanym przedoperacyjnie w celu wizualizacji struktur. Jego jednoczesne stosowanie z paroksetyną jest przeciwwskazane, a włączenie leczenia paroksetyną możliwe dopiero po upływie co najmniej 24 godzin od podania tej substancji.⁷

Interakcje z lekami przeciwpsychotycznymi

Równoczesne przyjmowanie paroksetyny z niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych powikłań kardiologicznych:

• Tiorydazyna – jednoczesne stosowanie paroksetyny z tiorydazyną jest przeciwwskazane. Paroksetyna, hamując aktywność enzymu wątrobowego CYP450 2D6, może zwiększać stężenie tiorydazyny w osoczu. Podanie samej tiorydazyny może prowadzić do wydłużenia odstępu QTc z ryzykiem wystąpienia ciężkich komorowych zaburzeń rytmu, takich jak torsades de pointes, a także nagłej śmierci.⁸
• Pimozyd – stosowanie paroksetyny w skojarzeniu z pimozydem jest również przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych interakcji.⁹

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie leku Xetanor 20 mg

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami wymienionymi w oficjalnej charakterystyce produktu leczniczego, należy rozważyć odradzenie stosowania paroksetyny w następujących sytuacjach klinicznych i grupach pacjentów:

Pacjenci z zaburzeniami kardiologicznymi

U pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami kardiologicznymi, szczególnie z arytmiami, wydłużonym odstępem QT lub innymi czynnikami ryzyka arytmii, należy szczególnie ostrożnie rozważyć zastosowanie paroksetyny. Biorąc pod uwagę potencjalne interakcje leku z tiorydazyną i pimozydem oraz ich wpływ na odstęp QTc, u pacjentów kardiologicznych ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych może być zwiększone.¹⁰

Pacjenci z chorobą wątroby

Paroksetyna jest metabolizowana w wątrobie przez enzymy cytochromu P450, szczególnie CYP450 2D6. U pacjentów z niewydolnością wątroby lub zaburzeniami jej funkcji metabolicznych należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu leku Xetanor 20 mg, a w przypadku poważnych zaburzeń czynności wątroby, rozważyć zastosowanie alternatywnych metod leczenia.

Pacjenci stosujący leki metabolizowane przez CYP450 2D6

Ze względu na hamujący wpływ paroksetyny na aktywność enzymu CYP450 2D6, należy odradzić jej stosowanie pacjentom przyjmującym inne leki metabolizowane przez ten enzym, szczególnie jeśli mają one wąski indeks terapeutyczny. Oprócz wymienionych już tiorydazyny i pimozydu, szczególną ostrożność należy zachować w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych oraz niektórych leków przeciwarytmicznych.¹¹

Pacjenci z alergią na soję lub orzeszki ziemne

U pacjentów z uczuleniem na orzeszki ziemne lub soję stosowanie leku Xetanor 20 mg powinno być odradzane ze względu na zawartość lecytyny sojowej (E322), która może wywołać reakcje uczuleniowe.¹²

Pacjenci wymagający zmiany leku przeciwdepresyjnego

W przypadku konieczności zmiany leczenia przeciwdepresyjnego, szczególnie przy przejściu z/na inhibitory MAO, należy bezwzględnie przestrzegać zalecanych okresów karencji. Nieprzestrzeganie tych zaleceń może prowadzić do wystąpienia zespołu serotoninowego, który jest stanem zagrażającym życiu. Lekarz powinien jasno poinformować pacjenta o konieczności zachowania odpowiednich przerw pomiędzy różnymi terapiami i odradzić samowolne zmiany leczenia.¹³

W przypadku wątpliwości co do możliwości zastosowania leku Xetanor 20 mg, zawsze należy skonsultować się ze specjalistą, który oceni indywidualne ryzyko i korzyści wynikające z terapii paroksetyną oraz zaproponuje ewentualne alternatywne metody leczenia.