zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne
Wskazanie

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD) to przewlekła choroba psychiczna charakteryzująca się obecnością natrętnych, powracających myśli (obsesji) oraz przymusowych czynności lub rytuałów (kompulsji), które pacjent wykonuje, aby zmniejszyć poziom lęku. Obsesje mogą dotyczyć obaw o zabrudzenie, zarażenie, wątpliwości, potrzeby symetrii czy obaw o wyrządzenie krzywdy sobie lub innym. Kompulsje to między innymi wielokrotne mycie rąk, sprawdzanie, liczenie, układanie przedmiotów czy powtarzanie czynności.

Leczenie OCD opiera się na farmakoterapii oraz psychoterapii. Lekami pierwszego wyboru są selektywne inhibitory wychwytu serotoniny (SSRI), które należy stosować w dawkach wyższych niż przy leczeniu depresji i przez dłuższy czas. W Polsce dostępne są preparaty takie jak: Bioxetin, Elicea, Zoloft (sertralina), Anafranil (klomipramina), Prozac, Seronil (fluoksetyna), Asentra (sertralina), Paroxetine (paroksetyna), Fluwoksol (fluwoksamina) oraz Lexapro, Escitil (escitalopram). Przy oporności na leczenie stosuje się augmentację m.in. lekami przeciwpsychotycznymi II generacji, takimi jak Rispolept (risperidon), Abilify (aripiprazol) czy Zyprexa (olanzapina).

Istotnym elementem terapii jest psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT), szczególnie technika ekspozycji i powstrzymania reakcji (ERP). Metodę tę należy rozważyć u każdego pacjenta z OCD, ponieważ w połączeniu z farmakoterapią daje najlepsze rezultaty terapeutyczne. Warto również uwzględnić nowe podejścia terapeutyczne, takie jak mindfulness czy terapia akceptacji i zaangażowania (ACT).

Największe trudności w leczeniu OCD wiążą się z opornością na standardowe leczenie, która dotyczy około 40-60% pacjentów. Problemem jest także częste współwystępowanie innych zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, zaburzenia lękowe czy zaburzenia osobowości, które mogą komplikować proces terapeutyczny. Wyzwaniem pozostaje również utrzymanie motywacji pacjentów do kontynuowania terapii, szczególnie podczas ekspozycji na bodźce wywołujące lęk. W przypadkach ciężkich, opornych na leczenie, rozważa się także stosowanie głębokiej stymulacji mózgu (DBS) czy przezczaszkowej stymulacji magnetycznej (TMS), które jednak nie są powszechnie dostępne w polskich ośrodkach.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl