retinopeksja pneumatyczna

Retinopeksja pneumatyczna to małoinwazyjna procedura chirurgiczna stosowana w leczeniu odwarstwienia siatkówki. Polega na wprowadzeniu do gałki ocznej pęcherzyka gazu (najczęściej SF6 lub C3F8), który uciska oderwaną siatkówkę do ściany oka, umożliwiając jej ponowne przyleganie i gojenie.

Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym, zwykle ambulatoryjnie. Po iniekcji gazu pacjent musi przyjąć określoną pozycję ciała, aby pęcherzyk gazu mógł prawidłowo uciskać obszar odwarstwienia. Skuteczność metody jest najwyższa w przypadkach pojedynczych, niewielkich przedarć siatkówki zlokalizowanych w górnej części oka.

Retinopeksja pneumatyczna ma kilka istotnych ograniczeń – nie jest odpowiednia dla rozległych odwarstwień, przedarć w dolnej części siatkówki, ani przy obecności proliferacyjnej witreoretinopatii. Po zabiegu pacjent nie może podróżować samolotem ani przebywać na dużych wysokościach, dopóki gaz całkowicie się nie wchłonie (od kilku dni do kilku tygodni, zależnie od rodzaju gazu).

Powikłania zabiegu mogą obejmować nieprawidłowe ciśnienie wewnątrzgałkowe, rozwój zaćmy, infekcje wewnątrzgałkowe oraz niepowodzenie w przyleganiu siatkówki, wymagające dodatkowych interwencji chirurgicznych. Ogólna skuteczność metody wynosi około 60-80%, w zależności od kwalifikacji przypadku.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Odwarstwienie siatkówki – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Odwarstwienie siatkówki (OS) to oddzielenie neurosensorycznej warstwy siatkówki od nabłonka barwnikowego, co bez leczenia prowadzi do trwałej utraty wzroku. Nowoczesne metody chirurgiczne umożliwiają anatomiczne przyłożenie siatkówki u około 90% pacjentów, jednak poprawa funkcji wzrokowej zależy od wielu czynników prognostycznych. Kluczowe znaczenie ma stan plamki żółtej – pacjenci z odwarstwieniem bez zajęcia plamki (macula-on) mają znacznie lepsze rokowanie niż ci z zajęciem plamki (macula-off). Czas trwania odwarstwienia plamki jest istotnym czynnikiem, z negatywną korelacją między czasem trwania a pooperacyjną najlepszą skorygowaną ostrością wzroku (BCVA), gdzie leczenie w ciągu pierwszego tygodnia od wystąpienia objawów daje największe szanse na odzyskanie użytecznego widzenia. Przedoperacyjna BCVA oraz zakres odwarstwienia również korelują z wynikiem funkcjonalnym, a liczba prób chirurgicznych nie wpływa na ostateczną ostrość wzroku.
BCVA, macula-off, macula-on, nabłonek barwnikowy siatkówki, obrazowanie OCT, odwarstwienie plamki, odwarstwienie siatkówki, optyczna koherentna tomografia, ostrość wzroku, plamka żółta, retinopeksja pneumatyczna, rhegmatogenne odwarstwienie siatkówki, widzenie centralne, witrektomia przez pars plana, wynik funkcjonalny
Leksykon chorób i schorzeń
Odwarstwienie siatkówki – Diagnostyka i diagnoza

Odwarstwienie siatkówki stanowi nagły stan okulistyczny, w którym siatkówka oddziela się od nabłonka barwnikowego, co bez szybkiej interwencji może prowadzić do trwałej utraty wzroku. Diagnostyka opiera się na badaniu dna oka w mydriasis, z wykorzystaniem oftalmoskopii pośredniej jako złotego standardu, umożliwiającej ocenę obwodowych części siatkówki. W przypadkach trudnych diagnostycznie stosuje się ultrasonografię oka (USG), gdzie odwarstwiona siatkówka widoczna jest jako cienka, hiperechogeniczna linia, oraz optyczną koherentną tomografię (OCT) do oceny warstw siatkówki i statusu plamki żółtej. W warunkach oddziału ratunkowego przyłóżkowe USG wykazuje wysoką czułość (94%) i swoistość (96%) w wykrywaniu odwarstwienia. Kluczowym czynnikiem rokowniczym jest status plamki (macula-on vs. macula-off), determinujący pilność leczenia i prognozę funkcjonalną.
badanie dna oka, guz naczyniówki, indentacja twardówki, krioterapia, krwawienie do ciała szklistego, lampa szczelinowa, laseroterapia, mydriasis, nabłonek barwnikowy siatkówki, odwarstwienie rhegmatogenne, odwarstwienie siatkówki, oftalmoskopia bezpośrednia, oftalmoskopia pośrednia, optyczna koherentna tomografia, ostrość wzroku, plamka żółta, proliferacyjna witreoretinopatia, retinopeksja pneumatyczna, retinoschiza, rozszerzenie źrenicy, szerokokątna fotografia dna oka, tarcza nerwu wzrokowego, tomografia komputerowa, tylne odłączenie ciała szklistego, ultrasonografia oka, witrektomia
Leksykon chorób i schorzeń
Odwarstwienie siatkówki – Patofizjologia i mechanizm

Odwarstwienie siatkówki to patologiczny stan, w którym dochodzi do separacji siatkówki neurosensorycznej od nabłonka barwnikowego siatkówki (RPE) i naczyniówki, prowadząc do niedokrwienia i obumierania fotoreceptorów, szczególnie jeśli utrzymuje się ponad 12 godzin. Wyróżnia się trzy główne typy odwarstwienia: rhegmatogenne (ok. 90% przypadków), trakcyjne oraz wysiękowe (surowicze). Odwarstwienie rhegmatogenne powstaje na skutek pełnościennego przedarcia siatkówki, przez które upłynnione ciałko szkliste przedostaje się do przestrzeni podsiatkówkowej, co jest związane z tylno-odłączeniem ciałka szklistego (PVD) i trakcją szklistkowo-siatkówkową. Odwarstwienie trakcyjne wynika z pociągania siatkówki przez błony włókniste, często w przebiegu proliferacyjnej retinopatii cukrzycowej lub proliferacyjnej witreoretinopatii (PVR). Odwarstwienie wysiękowe jest efektem zaburzenia równowagi produkcji i absorpcji płynu podsiatkówkowego, bez obecności przedarcia czy trakcji, i może być spowodowane m.in. przez zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD), choroby zapalne czy nowotwory wewnątrzgałkowe.
apoptoza fotoreceptorów, bariera krew-siatkówka, czynnik martwicy nowotworów α, fotoreceptory, krioterapia, krótkowzroczność, laseroterapia, nabłonek barwnikowy siatkówki, naczyniówka, naczyniowy czynnik wzrostu śródbłonka, odwarstwienie rhegmatogenne, odwarstwienie siatkówki, odwarstwienie trakcyjne, odwarstwienie wysiękowe, plomba nadtwardówkowa, płyn podsiatkówkowy, płytkopochodny czynnik wzrostu, proliferacyjna witreoretinopatia, przedarcie siatkówki, retinopatia cukrzycowa proliferacyjna, retinopeksja pneumatyczna, trakcja szklistkowo-siatkówkowa, transformacja epitelialno-mezenchymalna, transformujący czynnik wzrostu β, witrektomia przez pars plana, zwyrodnienie kraciaste, zwyrodnienie plamki związane z wiekiem
Leksykon chorób i schorzeń
Choroby siatkówki – Leczenie

Choroby siatkówki, takie jak odwarstwienie siatkówki, retinopatia cukrzycowa, zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) oraz dziedziczne dystrofie siatkówki, wymagają złożonego podejścia terapeutycznego obejmującego chirurgię (witrektomia, plombowanie twardówki, retinopeksja pneumatyczna), laseroterapię (fotokoagulacja, rozproszona fotokoagulacja), krioterapię oraz iniekcje doszklistkowe leków. W terapii farmakologicznej dominują inhibitory VEGF (bewacyzumab, ranibizumab, aflibercept, brolucizumab, faricimab) stosowane m.in. w wysiękowej postaci AMD, zaawansowanej retinopatii cukrzycowej i obrzęku plamki, z odstępami między dawkami rzędu 2-3 miesięcy po fazie nasycającej. Kortykosteroidy (np. implant Iluvien) oraz terapia fotodynamiczna z werteporfiną (Visudyne) stanowią uzupełnienie leczenia. Terapia genowa (Luxturna) i komórkowa oferują nowe możliwości leczenia dziedzicznych chorób siatkówki, a protezy siatkówki (np. Argus II) mogą być rozważane w zaawansowanych przypadkach utraty wzroku. Suplementacja witaminowa wg protokołów AREDS/AREDS2 jest rekomendowana w suchej postaci AMD.
aflibercept, bewacyzumab, błona nasiatkówkowa, brolucizumab, choroba siatkówki, ciało szkliste, dystrofia plamki Stargardta, dystrofia siatkówki, faricimab, fotokoagulacja laserowa, inhibitor VEGF, kortykosteroid, kwas dokozaheksaenowy, laseroterapia, nabłonek barwnikowy siatkówki, neuroprotekcja, obrzęk plamki, odwarstwienie siatkówki, proteza siatkówki, ranibizumab, retinopatia barwnikowa, retinopatia cukrzycowa, retinopeksja pneumatyczna, terapia fotodynamiczna, terapia genowa, terapia komórkowa, witrektomia, wrodzona ślepota Lebera, zwyrodnienie plamki związane z wiekiem

retinopeksja pneumatyczna

Powiązane wpisy

Odwarstwienie siatkówki – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Odwarstwienie siatkówki – Diagnostyka i diagnoza

Odwarstwienie siatkówki – Patofizjologia i mechanizm

Choroby siatkówki – Leczenie