silny induktor

Silny induktor to określenie stosowane w farmakologii dla leków lub substancji, które znacząco zwiększają aktywność enzymów wątrobowych, głównie z grupy cytochromu P450 (CYP450). Proces indukcji enzymatycznej polega na nasileniu syntezy białek enzymatycznych, co prowadzi do przyspieszenia metabolizmu różnych substancji, w tym innych leków.

Do klasycznych silnych induktorów należą: ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital oraz ziele dziurawca. Ich działanie może prowadzić do istotnego zmniejszenia stężenia i skuteczności terapeutycznej innych leków metabolizowanych przez te same enzymy, co nierzadko skutkuje niepowodzeniem terapeutycznym.

Klinicznie zjawisko indukcji enzymatycznej ma duże znaczenie przy stosowaniu politerapii. Przykładowo, jednoczesne podawanie silnego induktora z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym (np. warfaryna, cyklosporyna) może prowadzić do utraty ich działania. Efekt indukcji rozwija się stopniowo (dni do tygodni) i może utrzymywać się przez pewien czas po odstawieniu induktora.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Pirfenidon Zentiva 801 mg

Pirfenidon Zentiva jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP1A2 (70–80%), z udziałem innych izoenzymów CYP (2C9, 2C19, 2D6, 2E1). Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, powodują czterokrotny wzrost ekspozycji na pirfenidon i stanowią przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. W przypadku konieczności kojarzenia z silnymi selektywnymi inhibitorami CYP1A2 (np. enoksacyna) zaleca się redukcję dawki pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg 3× dziennie) oraz ścisłe monitorowanie pacjenta. Umiarkowany inhibitor CYP1A2, cyprofloksacyna w dawce 750 mg 2× dziennie, zwiększa ekspozycję o 81%, co wymaga zmniejszenia dawki pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg 3× dziennie). Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów wielu izoenzymów CYP, np. amiodaronu z flukonazolem, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia pirfenidonu.
amiodaron, chloramfenikol, CYP1A2, cyprofloksacyna, cytochrom P450, działanie niepożądane, enoksacyna, farmakokinetyka pirfenidonu, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, hepatotoksyczność, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, interakcja z alkoholem, izoenzymy CYP, omeprazol, palenie tytoniu, paroksetyna, pirfenidon, propafenon, ryfampicyna, silny induktor, sok grejpfrutowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sunitynib Adamed 50 mg

Sunitynib wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach od 25 do 100 mg, z proporcjonalnym wzrostem AUC i Cmax. Po wielokrotnym podawaniu stężenie leku w osoczu kumuluje się 3-4-krotnie, a jego głównego aktywnego metabolitu 7-10-krotnie, osiągając stan stacjonarny po 10-14 dniach. Łączne stężenie osoczowe sunitynibu i metabolitu w 14. dniu wynosi 62,9-101 ng/ml, co jest wystarczające do zahamowania fosforylacji receptorów i zahamowania wzrostu guzów. Sunitynib jest silnie wiązany z białkami osocza (95%), ma dużą objętość dystrybucji (2230 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 do aktywnego metabolitu dezetylosunitynibu. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (61%) oraz w mniejszym stopniu z moczem (16%). Okres półtrwania sunitynibu wynosi 40-60 godzin, a metabolitu 80-110 godzin. Spożycie pokarmu nie wpływa na biodostępność leku, co ułatwia stosowanie.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, BCRP, białko oporności raka piersi, biodostępność, CYP3A4, czynny metabolit, dezetylosunitynib, Eastern Cooperative Oncology Group, ECOG, farmakokinetyka liniowa, fosforylacja receptorów, GIST, hemodializa, inhibitor, interakcja międzylekowa, izoenzymy cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, klirens sunitynibu, maksymalna tolerowana dawka, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, powinowactwo do białek osocza, pozorny klirens, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, schyłkowa niewydolność nerek, silny induktor, stała Ki, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, sunitynib, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sunitinib Medical Valley 37,5 mg

Farmakokinetyka sunitynibu została szczegółowo zbadana u 135 zdrowych ochotników oraz 266 pacjentów z guzami litymi, wykazując podobny profil w obu grupach. W zakresie dawek 25-100 mg, AUC i Cmax rosną proporcjonalnie do dawki. Po wielokrotnym podawaniu obserwuje się kumulację: stężenie sunitynibu wzrasta 3-4-krotnie, a jego aktywnego metabolitu 7-10-krotnie, osiągając stan równowagi po 10-14 dniach. Łączne stężenie osoczowe po 14 dniach wynosi 62,9-101 ng/ml, co jest wystarczające do hamowania fosforylacji receptorów i zahamowania wzrostu guzów. Tmax wynosi 6-12 godzin, a okres półtrwania sunitynibu i metabolitu to odpowiednio 40-60 oraz 80-110 godzin. Sunitynib wiąże się z białkami osocza w 95%, a metabolit w 90%, a jego objętość dystrybucji wynosi 2230 l. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, co wymaga unikania silnych inhibitorów i induktorów tego enzymu. Wydalanie następuje głównie z kałem (61%) i w mniejszym stopniu przez nerki (16%).
białko oporności raka piersi, biodostępność sunitynibu, czynny metabolit, dezetylosunitynib, Eastern Cooperative Oncology Group, farmakokinetyka populacyjna, fosforylacja receptorów, guz lity, inhibitor CYP3A4, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, klirens leku, maksymalna tolerowana dawka, maksymalne stężenie w osoczu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, powierzchnia ciała, rak nerkowokomórkowy, równowaga dynamiczna, schyłkowa niewydolność nerek, silny induktor, stężenie leku w osoczu, substrat BCRP, sunitynib, wiązanie sunitynibu, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Apixaban Aurovitas 5 mg

Apiksaban jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 oraz transportowany przez P-gp, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir) mogą podwoić AUC i zwiększyć Cmax apiksabanu do 1,6-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane i słabe inhibitory (np. diltiazem, naproksen, klarytromycyna) zwiększają AUC o 1,4-1,6 raza i Cmax o 1,3-1,6 raza, jednak nie wymagają modyfikacji dawki. Silne induktory CYP3A4 i P-gp (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) obniżają AUC apiksabanu o 54% i Cmax o 42%, co może obniżać skuteczność terapeutyczną, zwłaszcza w leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej, gdzie stosowanie apiksabanu z tymi induktorami jest niewskazane. Współistniejące stosowanie apiksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi jest przeciwwskazane z wyjątkiem specyficznych sytuacji klinicznych, a łączenie z lekami przeciwpłytkowymi (ASA, klopidogrel, prasugrel) wymaga ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia, mimo braku istotnych interakcji farmakokinetycznych. Naproksen zwiększa ekspozycję na apiksaban (AUC o 50%, Cmax o 60%) i wymaga zachowania ostrożności, podobnie jak SSRI/SNRI i inne inhibitory agregacji płytek, które mogą potęgować ryzyko krwawień.
ablacja cewnikowa, antagonista receptora GPIIb/IIIa, czas krwawienia, działanie przeciwzakrzepowe, hemostaza, heparyna niefrakcjonowana, induktor CYP3A4 i P-gp, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4 i P-gp, inhibitor proteazy HIV, klirens metaboliczny, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpłytkowy, lek trombolityczny, niezastawkowe migotanie przedsionków, ryfampicyna, silny induktor, umiarkowany inhibitor, węgiel aktywny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna

silny induktor

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Pirfenidon Zentiva 801 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Sunitynib Adamed 50 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Sunitinib Medical Valley 37,5 mg

Interakcje leku – Apixaban Aurovitas 5 mg