transaminaza glutaminowo-pirogronowa
Transaminaza glutaminowo-pirogronowa (AlAT, GPT) to enzym wewnątrzkomórkowy występujący głównie w hepatocytach, a w mniejszym stopniu w mięśniach szkieletowych, sercu i nerkach. Jej podstawową funkcją jest kataliza reakcji przeniesienia grupy aminowej z alaniny na kwas α-ketoglutarowy, prowadząc do powstania kwasu pirogronowego i glutaminianu.
Podwyższone wartości AlAT w surowicy są charakterystyczne dla uszkodzenia komórek wątrobowych, co czyni ten enzym cennym markerem diagnostycznym w hepatologii. Wzrost aktywności AlAT obserwuje się w ostrym zapaleniu wątroby (wirusowym, toksycznym, autoimmunologicznym), chorobach przebiegających z cholestazą, stłuszczeniu wątroby oraz w marskości. Stosunek aktywności AspAT do AlAT (wskaźnik de Ritisa) ma wartość diagnostyczną w różnicowaniu przyczyn uszkodzenia wątroby.
W praktyce klinicznej oznaczenie AlAT jest rutynowym badaniem wykonywanym w ramach diagnostyki chorób wątroby, monitorowania skuteczności leczenia oraz oceny hepatotoksyczności leków. Prawidłowe wartości AlAT wynoszą zazwyczaj 5-40 U/l, choć mogą różnić się w zależności od laboratorium. Wartość AlAT przekraczająca 10-krotnie górną granicę normy sugeruje ostre uszkodzenie wątroby, najczęściej o etiologii wirusowej lub toksycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Monoazotan izosorbidu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne monoazotanu izosorbidu (ISMN) wykazały korzystny profil bezpieczeństwa substancji stosowanej w terapii chorób układu sercowo-naczyniowego. W badaniach przewlekłej toksyczności na szczurach i psach nie stwierdzono istotnych działań toksycznych. Po podaniu doustnym dawki 191 mg/kg mc. u psów odnotowano jedynie niewielki wzrost stężenia methemoglobiny o 2,6%, co wskazuje na niski potencjał oksydacyjny ISMN. Stężenie azotynów w osoczu pozostawało na granicy wykrywalności (<0,02 mg/l), a parametry funkcji wątroby, takie jak fosfataza zasadowa i transaminaza glutaminowo-pirogronowa (GPT), nie uległy zmianie, co potwierdza brak hepatotoksyczności. Długoterminowe badania na szczurach nie wykazały potencjału rakotwórczego substancji, a testy mutagenności in vitro i in vivo były jednoznacznie negatywne, eliminując ryzyko genotoksyczności.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Teriflunomid Adamed
Teriflunomid wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych w celu minimalizacji ryzyka powikłań. Przed rozpoczęciem terapii należy ocenić ciśnienie tętnicze, aktywność enzymów wątrobowych (AlAT/SGPT) oraz pełną morfologię krwi, w tym rozmaz białych krwinek i liczbę płytek. W trakcie leczenia aktywność AlAT/SGPT powinna być kontrolowana co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie regularnie, z częstszym monitorowaniem co 2 tygodnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (np. choroby wątroby, stosowanie leków hepatotoksycznych). W przypadku 2-3-krotnego wzrostu AlAT względem górnej granicy normy (GGN) badania należy wykonywać co tydzień, a przy przekroczeniu >3-krotnego GGN terapię należy przerwać. Ze względu na powolną eliminację teriflunomidu (średni czas do stężenia <0,02 mg/L to 8 miesięcy, maksymalnie do 2 lat), w razie potrzeby można zastosować procedurę przyspieszonej eliminacji. Należy również monitorować ciśnienie tętnicze okresowo oraz pełną morfologię krwi w zależności od objawów klinicznych, zwracając szczególną uwagę na objawy zakażeń i zaburzenia hematologiczne, które mogą wymagać przerwania leczenia i przyspieszonej eliminacji leku.
aminotransferaza alaninowa, brak laktazy, ciśnienie tętnicze, enzymy trzustkowe, hipoproteinemia, lek mielosupresyjny, leukopenia, łuszczyca krostkowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, nietolerancja galaktozy, pancytopenia, płytki krwi, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja polekowa z eozynofilią, śródmiąższowa choroba płuc, teriflunomid, transaminaza glutaminowo-pirogronowa, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żywa szczepionka atenuowana