Specjalne ostrzeżenia
Teriflunomid Adamed
Teriflunomid wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych w celu minimalizacji ryzyka powikłań. Przed rozpoczęciem terapii należy ocenić ciśnienie tętnicze, aktywność enzymów wątrobowych (AlAT/SGPT) oraz pełną morfologię krwi, w tym rozmaz białych krwinek i liczbę płytek. W trakcie leczenia aktywność AlAT/SGPT powinna być kontrolowana co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie regularnie, z częstszym monitorowaniem co 2 tygodnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (np. choroby wątroby, stosowanie leków hepatotoksycznych). W przypadku 2-3-krotnego wzrostu AlAT względem górnej granicy normy (GGN) badania należy wykonywać co tydzień, a przy przekroczeniu >3-krotnego GGN terapię należy przerwać. Ze względu na powolną eliminację teriflunomidu (średni czas do stężenia <0,02 mg/L to 8 miesięcy, maksymalnie do 2 lat), w razie potrzeby można zastosować procedurę przyspieszonej eliminacji. Należy również monitorować ciśnienie tętnicze okresowo oraz pełną morfologię krwi w zależności od objawów klinicznych, zwracając szczególną uwagę na objawy zakażeń i zaburzenia hematologiczne, które mogą wymagać przerwania leczenia i przyspieszonej eliminacji leku.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania teriflunomidu
- Monitorowanie parametrów przed i w trakcie leczenia
- Przyspieszona procedura eliminacji
- Wpływ na wątrobę
- Hipoproteinemia
- Ciśnienie tętnicze krwi
- Zakażenia
- Reakcje ze strony układu oddechowego
- Zaburzenia hematologiczne
- Reakcje skórne
- Neuropatia obwodowa
- Szczepienie
- Terapie immunosupresyjne lub immunomodulacyjne
- Zmiana terapii
- Zakłócenie w określaniu stężenia jonów wapnia
- Dzieci i młodzież
- Laktoza i sód
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania teriflunomidu
W związku ze stosowaniem teriflunomidu należy przestrzegać szeregu specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności w celu minimalizacji potencjalnego ryzyka dla pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące monitorowania pacjenta, potencjalnych zagrożeń oraz zaleceń dotyczących postępowania podczas leczenia teriflunomidem.1
Monitorowanie parametrów przed i w trakcie leczenia
Przed rozpoczęciem terapii teriflunomidem konieczna jest ocena następujących parametrów:2
- Ciśnienie tętnicze krwi
- Aktywność aminotransferazy alaninowej/transaminazy glutaminowo-pirogronowej w surowicy (AlAT/SGPT)
- Pełna morfologia krwi, w tym rozmaz dotyczący białych krwinek i liczba płytek krwi
W trakcie leczenia teriflunomidem należy systematycznie monitorować:3
- Ciśnienie tętnicze krwi – okresowo
- Aktywność AlAT/SGPT – co najmniej co cztery tygodnie w ciągu pierwszych 6 miesięcy leczenia, a następnie regularnie
- Pełną morfologię krwi – na podstawie wystąpienia objawów klinicznych (np. zakażeń)
U pacjentów z wcześniej rozpoznanymi zaburzeniami czynności wątroby, przyjmujących inne potencjalnie hepatotoksyczne leki lub w przypadku wystąpienia objawów klinicznych takich jak nudności o niewyjaśnionym pochodzeniu, wymioty, ból brzucha, zmęczenie, jadłowstręt, żółtaczka i/lub ciemne zabarwienie moczu, należy rozważyć dodatkowe monitorowanie. W takich przypadkach aktywność enzymów wątrobowych należy oceniać co dwa tygodnie w ciągu pierwszych 6 miesięcy leczenia, a następnie co najmniej co 8 tygodni przez co najmniej 2 lata od rozpoczęcia leczenia.4
W przypadku 2-3-krotnego zwiększenia aktywności AlAT (SGPT) w porównaniu do górnej granicy normy, badanie należy przeprowadzać co tydzień.5
Przyspieszona procedura eliminacji
Teriflunomid charakteryzuje się powolną eliminacją z osocza. Bez zastosowania procedury przyspieszonej eliminacji osiągnięcie stężenia w osoczu poniżej 0,02 mg/L zajmuje średnio 8 miesięcy, choć z powodu różnic osobniczych w klirensie substancji może to zająć nawet do 2 lat. Procedurę przyspieszonej eliminacji można zastosować w dowolnym momencie po zaprzestaniu podawania teriflunomidu.6
Wpływ na wątrobę
U pacjentów przyjmujących teriflunomid obserwowano zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, głównie w ciągu pierwszych 6 miesięcy leczenia. Podczas terapii teriflunomidem odnotowano przypadki polekowego uszkodzenia wątroby (ang. Drug-induced liver injury, DILI), które czasami mogą zagrażać życiu. Większość przypadków DILI wystąpiła po kilku tygodniach lub kilku miesiącach od rozpoczęcia leczenia, jednak może ono wystąpić również przy długotrwałym stosowaniu.7
Ryzyko zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych i wystąpienia DILI związanego ze stosowaniem teriflunomidu może być wyższe u pacjentów z:8
- Istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności wątroby
- Jednocześnie stosowanymi innymi lekami hepatotoksycznymi
- Spożywających znaczne ilości alkoholu
Pacjenci powinni być ściśle monitorowani w kierunku podmiotowych i przedmiotowych objawów uszkodzenia wątroby. W przypadku podejrzenia uszkodzenia wątroby należy przerwać leczenie teriflunomidem i rozważyć zastosowanie procedury przyspieszonej eliminacji.9
Jeżeli aktywność enzymów wątrobowych przekracza 3-krotną wartość górnej granicy normy (GGN), należy przerwać leczenie teriflunomidem. Po przerwaniu leczenia należy monitorować parametry wątrobowe do czasu normalizacji stężenia transaminaz.10
Hipoproteinemia
Teriflunomid silnie wiąże się z białkami, a liczba związanych cząsteczek jest zależna od stężenia albuminy. U pacjentów z hipoproteinemią (np. w zespole nerczycowym) należy oczekiwać zwiększenia stężenia niezwiązanego teriflunomidu w osoczu. Teriflunomidu nie należy stosować u pacjentów z ciężką hipoproteinemią.11
Ciśnienie tętnicze krwi
Podczas leczenia teriflunomidem może wystąpić podwyższenie ciśnienia krwi. Należy kontrolować ciśnienie krwi przed rozpoczęciem leczenia teriflunomidem, a następnie mierzyć je okresowo. Podwyższone ciśnienie krwi należy odpowiednio kontrolować przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia teriflunomidem.12
Zakażenia
Rozpoczęcie leczenia teriflunomidem należy opóźnić u pacjentów z ciężkim, aktywnym zakażeniem do czasu jego ustąpienia. W badaniach kontrolowanych placebo nie zaobserwowano zwiększenia częstości występowania ciężkich zakażeń związanych ze stosowaniem teriflunomidu.13
Ze względu na immunomodulujące działanie teriflunomidu, jeśli u pacjenta wystąpi ciężkie zakażenie, należy rozważyć przerwanie leczenia produktem leczniczym Teriflunomid Adamed oraz ocenić korzyści z leczenia i związane z nim ryzyko przed ponownym rozpoczęciem terapii. Z uwagi na wydłużony okres półtrwania można rozważyć przyspieszenie eliminacji za pomocą cholestyraminy lub węgla aktywowanego.14
Pacjentów otrzymujących produkt leczniczy Teriflunomid Adamed należy poinstruować, aby zgłaszali lekarzowi objawy zakażenia. Pacjenci z aktywnymi ostrymi lub przewlekłymi zakażeniami nie powinni rozpoczynać leczenia produktem leczniczym Teriflunomid Adamed do czasu ustąpienia zakażenia.15
Bezpieczeństwo stosowania teriflunomidu u osób z utajonym zakażeniem prątkami gruźlicy nie jest znane, ponieważ w badaniach klinicznych badania przesiewowe w kierunku gruźlicy nie były systematycznie przeprowadzane. Przed rozpoczęciem terapii pacjenci z dodatnim wynikiem badania przesiewowego w kierunku gruźlicy powinni być leczeni zgodnie ze standardową praktyką medyczną.16
Reakcje ze strony układu oddechowego
W związku ze stosowaniem teriflunomidu po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc (ang. Interstitial lung disease, ILD) oraz przypadki nadciśnienia płucnego. Ryzyko może być zwiększone u pacjentów z ILD w wywiadzie.17
ILD może wystąpić nagle w dowolnym momencie terapii i dać zmienny obraz kliniczny. ILD może prowadzić do zgonu. Ponowne wystąpienie lub nasilenie objawów płucnych, takich jak uporczywy kaszel i duszność, może być powodem do przerwania leczenia i przeprowadzenia dalszych badań. Jeśli odstawienie produktu leczniczego jest konieczne, należy rozważyć rozpoczęcie procedury przyspieszonej eliminacji.18
Zaburzenia hematologiczne
Podczas stosowania teriflunomidu zaobserwowano średnie zmniejszenie liczby białych krwinek o mniej niż 15% w stosunku do wartości wyjściowej. Ze względów bezpieczeństwa, przed rozpoczęciem leczenia powinna zostać określona aktualna liczba krwinek, z uwzględnieniem wzoru odsetkowego białych krwinek i liczby płytek krwi, a morfologię krwi podczas leczenia należy wykonywać w zależności od klinicznych objawów podmiotowych i przedmiotowych (np. zakażeń).19
U pacjentów z istniejącą wcześniej niedokrwistością, leukopenią i/lub małopłytkowością, a także u pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku kostnego bądź pacjentów narażonych na zahamowanie czynności szpiku kostnego ryzyko wystąpienia zaburzeń hematologicznych jest zwiększone. Jeśli takie objawy wystąpią, należy rozważyć przeprowadzenie procedury przyspieszonej eliminacji w celu zmniejszenia stężenia teriflunomidu w osoczu.20
W przypadku wystąpienia ciężkich zaburzeń hematologicznych, w tym pancytopenii, należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Teriflunomid Adamed i jednocześnie stosowanego leku o działaniu mielosupresyjnym oraz rozważyć przeprowadzenie procedury przyspieszonej eliminacji teriflunomidu.21
Reakcje skórne
Zgłaszano przypadki ciężkich reakcji skórnych, czasami śmiertelnych, związanych ze stosowaniem teriflunomidu, w tym:22
- Zespół Stevensa-Johnsona (SJS)
- Martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN)
- Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)
Jeżeli zaobserwowano reakcje skórne i/lub śluzówkowe (wrzodziejące zapalenie jamy ustnej), które nasilają podejrzenie ciężkich, uogólnionych reakcji skórnych, leczenie teriflunomidem i wszelkimi innymi powiązanymi produktami musi być przerwane i natychmiast należy rozpocząć procedurę przyspieszonej eliminacji. W takich przypadkach, pacjentom nie należy ponownie podawać teriflunomidu.23
Podczas stosowania teriflunomidu zgłaszano również przypadki pojawienia się łuszczycy (w tym łuszczycy krostkowej) oraz nasilenia wcześniejszych zmian łuszczycowych. Biorąc pod uwagę chorobę pacjenta i historię choroby można rozważyć przerwanie leczenia i rozpoczęcie procedury przyspieszonej eliminacji.24
Neuropatia obwodowa
U pacjentów otrzymujących teriflunomid zgłaszano przypadki neuropatii obwodowej. U większości pacjentów po przerwaniu leczenia teriflunomidem nastąpiła poprawa. Obserwowano jednak dużą zmienność wyników końcowych, tj. u niektórych pacjentów neuropatia ustąpiła, a u innych objawy utrzymywały się. Jeśli u pacjenta przyjmującego teriflunomid wystąpi potwierdzona neuropatia obwodowa, należy rozważyć przerwanie leczenia produktem leczniczym Teriflunomid Adamed i przeprowadzenie procedury przyspieszonej eliminacji.25
Szczepienie
Dwa badania kliniczne wykazały, że szczepienia nieaktywnym neoantygenem (pierwsze szczepienie) lub antygenem przypominającym (ponowna ekspozycja) były bezpieczne i skuteczne podczas leczenia teriflunomidem. Stosowanie żywych szczepionek atenuowanych może powodować ryzyko zakażeń i dlatego należy ich unikać.26
Terapie immunosupresyjne lub immunomodulacyjne
Ponieważ leflunomid jest związkiem macierzystym teriflunomidu, nie zaleca się jednoczesnego stosowania teriflunomidu i leflunomidu. Nie badano jednoczesnego stosowania z lekami przeciwnowotworowymi lub lekami immunosupresyjnymi podawanymi w leczeniu stwardnienia rozsianego.27
Badania bezpieczeństwa stosowania, w których teriflunomid podawano jednocześnie z interferonem beta lub octanem glatirameru przez okres do jednego roku, nie wykazały żadnych szczególnych zastrzeżeń dotyczących bezpieczeństwa, ale zaobserwowano większą częstość występowania działań niepożądanych w porównaniu z monoterapią teriflunomidem. Długotrwałe bezpieczeństwo skojarzonego stosowania tych leków w leczeniu stwardnienia rozsianego nie zostało ustalone.28
Zmiana terapii
Na podstawie danych klinicznych dotyczących podawania teriflunomidu w skojarzeniu z interferonem beta lub octanem glatirameru stwierdzono, że nie jest wymagany okres przerwy w przypadku:29
- Rozpoczynania podawania teriflunomidu po podaniu interferonu beta lub octanu glatirameru
- Rozpoczynania podawania interferonu beta albo octanu glatirameru po podaniu teriflunomidu
Ze względu na długi okres półtrwania natalizumabu, jednoczesna ekspozycja i tym samym jednoczesny wpływ na układ immunologiczny może trwać do 2–3 miesięcy po zaprzestaniu stosowania natalizumabu, jeżeli stosowanie teriflunomidu zostało rozpoczęte natychmiast. Z tego powodu konieczne jest zachowanie ostrożności przy zmianie leczenia natalizumabem na stosowanie teriflunomidu.30
Biorąc pod uwagę okres półtrwania fingolimodu, konieczna jest 6-tygodniowa przerwa w leczeniu w celu usunięcia leku z krążenia oraz okres od 1 do 2 miesięcy po odstawieniu fingolimodu, aby liczba limfocytów powróciła do prawidłowego zakresu. Rozpoczęcie leczenia teriflunomidem w tym okresie spowoduje jednoczesną ekspozycję na fingolimod, co może prowadzić do addytywnego wpływu na układ immunologiczny, dlatego należy zachować ostrożność.31
U pacjentów z MS mediana okresu półtrwania w fazie eliminacji (t1/2z) teriflunomidu wynosiła około 19 dni po wielokrotnym podaniu dawek wynoszących 14 mg. Jeżeli zostanie podjęta decyzja o zakończeniu stosowania teriflunomidu podczas przerwy wynoszącej pięciokrotność okresów półtrwania (około 3,5 miesięcy; może być dłuższa u niektórych pacjentów), rozpoczęcie podawania innych produktów leczniczych spowoduje jednoczesną ekspozycję na teriflunomid. Wskazane jest zachowanie ostrożności, ponieważ może to doprowadzić do addytywnego działania na układ immunologiczny.32
Zakłócenie w określaniu stężenia jonów wapnia
Podczas leczenia leflunomidem i/lub teriflunomidem wyniki pomiaru stężenia jonów wapniowych mogą być fałszywie zmniejszone, w zależności od rodzaju wykorzystywanego w badaniu analizatora jonów wapniowych (np. analizator gazometryczny). Dlatego też u pacjentów leczonych leflunomidem lub teriflunomidem należy kwestionować wiarygodność zaobserwowanego zmniejszonego stężenia jonów wapniowych. Jeśli wyniki pomiarów budzą wątpliwości, zaleca się określenie całkowitego stężenia wapnia w surowicy skorygowanego o stężenie albumin.33
Dzieci i młodzież
W badaniach klinicznych z udziałem dzieci i młodzieży u pacjentów otrzymujących teriflunomid obserwowano przypadki zapalenia trzustki, niektóre o ostrym przebiegu. Objawy kliniczne zapalenia trzustki obejmowały:34
- Ból brzucha
- Nudności
- Wymioty
U pacjentów z zapaleniem trzustki aktywność amylazy i lipazy w surowicy była podwyższona. Czas do wystąpienia objawów wahał się od kilku miesięcy do trzech lat. Pacjenci powinni zostać poinformowani o charakterystycznych objawach zapalenia trzustki.35
W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki należy zbadać aktywność enzymów trzustkowych i powiązane parametry laboratoryjne. Jeśli zapalenie trzustki zostanie potwierdzone, należy przerwać stosowanie teriflunomidu i rozpocząć procedurę przyspieszonej eliminacji.36
Laktoza i sód
Produkt leczniczy Teriflunomid Adamed zawiera laktozę, dlatego pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami nietolerancji galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego.37
Ten produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę powlekaną, to znaczy produkt leczniczy uznaje się za „wolny od sodu”.38
| Parametr | Częstotliwość monitorowania | Działania w przypadku nieprawidłowości |
|---|---|---|
| Enzymy wątrobowe (AlAT/SGPT) |
– Co 4 tygodnie w ciągu pierwszych 6 miesięcy – Następnie regularnie – Co 2 tygodnie u pacjentów z czynnikami ryzyka |
– Przy 2-3-krotnym przekroczeniu GGN: badanie co tydzień – Przy >3-krotnym przekroczeniu GGN: przerwać leczenie i monitorować |
| Ciśnienie tętnicze | – Okresowo podczas terapii | – Odpowiednia kontrola w przypadku podwyższenia |
| Pełna morfologia krwi | – W zależności od objawów klinicznych | – Przy ciężkich zaburzeniach: przerwać leczenie i rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji |
| Objawy skórne | – Stała obserwacja | – Przy podejrzeniu ciężkich reakcji: natychmiast przerwać leczenie i rozpocząć procedurę przyspieszonej eliminacji |
| Objawy neurologiczne | – Obserwacja pod kątem neuropatii obwodowej | – Przy potwierdzonej neuropatii: rozważyć przerwanie leczenia |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania