terapia pozajelitowa

Terapia pozajelitowa (żywienie pozajelitowe, parenteral nutrition) to metoda dostarczania organizmowi pacjenta substancji odżywczych z pominięciem przewodu pokarmowego, bezpośrednio do układu krążenia. Jest stosowana u pacjentów, u których niemożliwe jest odżywianie drogą doustną lub dojelitową w ilości pokrywającej zapotrzebowanie metaboliczne.

Wskazaniami do wdrożenia terapii pozajelitowej są m.in.: niedrożność przewodu pokarmowego, zespół krótkiego jelita, ciężkie zapalenia jelit, zespół złego wchłaniania, przetoki przewodu pokarmowego, a także stany zwiększonego zapotrzebowania metabolicznego (np. rozległe oparzenia, ciężkie urazy).

Żywienie pozajelitowe może być prowadzone poprzez żyły obwodowe (przy krótkotrwałej terapii) lub przez dostęp centralny (przy długotrwałym żywieniu). Mieszaniny odżywcze zawierają aminokwasy, glukozę, emulsje tłuszczowe, elektrolity, pierwiastki śladowe i witaminy. Nowoczesne preparaty są dostępne jako mieszaniny trójkomorowe typu „all-in-one”.

Leczenie żywieniowe pozajelitowe wymaga ścisłego monitorowania parametrów biochemicznych i klinicznych pacjenta. Potencjalne powikłania obejmują zakażenia odcewnikowe, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, zaburzenia elektrolitowe), chorobę zakrzepowo-zatorową oraz zespół ponownego odżywienia (refeeding syndrome).

W praktyce klinicznej dąży się do jak najszybszego przejścia z żywienia pozajelitowego na dojelitowe lub doustne, zgodnie z zasadą „jeśli jelito pracuje, należy je wykorzystać”. Terapia pozajelitowa jest jednak nieocenioną metodą ratującą życie pacjentów z niewydolnością przewodu pokarmowego.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl