gen DMPK
Gen DMPK (Dystrophia Myotonica Protein Kinase) znajduje się na chromosomie 19q13.3 i koduje białko kinazy serynowo-treoninowej, które pełni ważną rolę w funkcjonowaniu mięśni. Mutacja w tym genie, polegająca na ekspansji powtórzeń trinukleotydowych CTG, jest główną przyczyną dystrofii miotonicznej typu 1 (choroba Steinerta).
W przypadku dystrofii miotonicznej typu 1, liczba powtórzeń CTG w genie DMPK jest zwiększona z normalnej (5-35) do patologicznej (50 do nawet kilku tysięcy). Stopień ekspansji często koreluje z ciężkością objawów klinicznych i wiekiem zachorowania. Charakterystycznym zjawiskiem jest antycypacja, czyli nasilanie się objawów i wcześniejsze występowanie choroby w kolejnych pokoleniach.
Patogeneza choroby związana z mutacją genu DMPK obejmuje toksyczne działanie RNA zawierającego zwiększoną liczbę powtórzeń CUG. Te nieprawidłowe transkrypty gromadzą się w jądrze komórkowym, zaburzając funkcje białek wiążących RNA, co prowadzi do nieprawidłowego splicingu wielu genów. Ten mechanizm wyjaśnia wielonarządowy charakter objawów dystrofii miotonicznej, obejmujących nie tylko mięśnie, ale również serce, oczy, układ endokrynny i ośrodkowy układ nerwowy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Dystrofia mięśniowa – Etiologia i przyczyny
Dystrofie mięśniowe stanowią heterogenną grupę ponad 30 genetycznych schorzeń charakteryzujących się postępującym osłabieniem i zanikiem mięśni, z częstością około 1:5000. Etiologia opiera się na mutacjach w genach kodujących białka kluczowe dla struktury i funkcji mięśni, w tym najczęściej genu DMD kodującego dystrofinę. Mutacje te obejmują delecje (~70%), duplikacje (~10%) oraz mutacje punktowe (~20%) i prowadzą do deficytu lub nieprawidłowego funkcjonowania dystrofiny, co skutkuje degeneracją włókien mięśniowych. Dziedziczenie może mieć charakter recesywny sprzężony z chromosomem X (np. dystrofia Duchenne’a i Beckera), autosomalny dominujący (np. dystrofia miotoniczna typu 1, FSHD) lub autosomalny recesywny (np. niektóre postaci LGMD i CMD). W około 1/3 przypadków DMD mutacje powstają de novo. Mechanizmy molekularne obejmują zaburzenia homeostazy jonów wapnia, aktywację proteaz, infiltrację zapalną, zaburzenia autofagii i stres oksydacyjny, co prowadzi do progresywnej niepełnosprawności.
bezobjawowy nosiciel, degeneracja włókien mięśniowych, dystrofia mięśniowa, dystrofia mięśniowa Beckera, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, dystrofia miotoniczna, dystrofia obręczowo-kończynowa, dystrofina, dziedziczenie autosomalne dominujące, dziedziczenie autosomalne recesywne, dziedziczenie sprzężone z chromosomem X, gen DMPK, macierz zewnątrzkomórkowa, mutacja genetyczna, mutacja nonsensowna, mutacja punktowa, niepełnosprawność postępująca, poradnictwo genetyczne, reaktywne formy tlenu, zaburzenie genetyczne