WZW A
Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) to ostra choroba zakaźna wywołana przez wirusa HAV (Hepatitis A Virus), należącego do rodziny Picornaviridae. Zakażenie szerzy się głównie drogą pokarmową poprzez spożycie skażonej żywności lub wody, a także przez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną.
Okres wylęgania choroby wynosi średnio 2-6 tygodni. Objawy kliniczne obejmują: gorączkę, zmęczenie, bóle mięśniowe, nudności, wymioty, brak łaknienia, bóle brzucha, a w późniejszym okresie zażółcenie powłok skórnych i błon śluzowych. U dzieci zakażenie często przebiega bezobjawowo, natomiast u dorosłych choroba ma zwykle cięższy przebieg.
WZW A nie prowadzi do przewlekłego zapalenia wątroby i zazwyczaj kończy się pełnym wyzdrowieniem. Bardzo rzadko obserwuje się piorunujące zapalenie wątroby. Po przechorowaniu organizm wytwarza trwałą odporność. Profilaktyka obejmuje szczepienia ochronne (szczególnie zalecane osobom podróżującym do krajów endemicznych) oraz przestrzeganie zasad higieny osobistej.
Diagnostyka opiera się na wykrywaniu przeciwciał anty-HAV klasy IgM we krwi. Leczenie ma charakter objawowy i polega głównie na odpoczynku, właściwej diecie oraz nawodnieniu. W ciężkich przypadkach może być konieczna hospitalizacja.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wirus zapalenia wątroby typu A – Właściwości farmakokinetyczne
W przypadku szczepionek zawierających inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A, takich jak Avaxim 160 U, Havrix Adult, Havrix 720 Junior, Vaqta 25 i Vaqta 50, standardowe badania farmakokinetyczne nie są przeprowadzane ani wymagane. Wynika to z faktu, że mechanizm działania tych produktów biologicznych opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej, a nie na klasycznych procesach farmakokinetycznych, takich jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm i wydalanie. Szczepionki te zawierają inaktywowany wirus namnażany w ludzkich komórkach diploidalnych (MRC-5) i są adsorbowane na różnych formach wodorotlenku glinu: Avaxim 160 U (0,3 mg Al³⁺), Havrix 720 Junior (0,25 mg Al³⁺), Havrix Adult (0,5 mg Al³⁺), Vaqta 25 (0,225 mg Al³⁺) oraz Vaqta 50 (0,45 mg Al³⁺).
adiuwant, badanie immunogenności, hodowla ludzkich komórek diploidalnych, hydroksyfosforanosiarczanie glinu, inaktywowany wirus WZW A, jednostka ELISA, komórki diploidalne MRC-5, komórki fibroblastów, odpowiedź immunologiczna, poziom przeciwciał, profil immunogenności, stymulacja odpowiedzi immunologicznej, swoiste przeciwciała, szczep CR326F, szczep GBM, szczep HM175, szczepionka przeciw WZW A, układ odpornościowy, wirus zapalenia wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu A, właściwości farmakodynamiczne, wodorotlenek glinu uwodniony, WZW A - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vaqta 25 25 U wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep CR326F/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml), dla dzieci i młodzieży
VAQTA 25 to szczepionka zawierająca inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A (HAV), szczep CR326F, adsorbowany na amorficznym hydroksyfosforanosiarczanie glinu (0,225 mg Al³⁺). Preparat jest przeznaczony do czynnego uodpornienia dzieci od 12 miesiąca życia do 17 lat, z dawką 0,5 ml zawierającą 25 jednostek wirusa HAV. Szczepionka jest szczególnie zalecana u osób z grup podwyższonego ryzyka, takich jak dzieci i młodzież narażone na zakażenie, osoby mogące przenosić HAV oraz pacjenci z istniejącym wirusowym zapaleniem wątroby typu C, u których zakażenie HAV może stanowić zagrożenie życia. Optymalny czas podania pierwszej dawki to co najmniej 2 tygodnie, a najlepiej 4 tygodnie przed spodziewaną ekspozycją na wirusa, aby zapewnić odpowiedni poziom przeciwciał ochronnych.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vaqta 25 25 U wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep CR326F/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml), dla dzieci i młodzieży
VAQTA 25 to inaktywowana szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A (WZW A), zawierająca atenuowany szczep wirusa, adsorbowany na hydroksyfosforanosiarczanie glinu. Badania kliniczne wykazały wysoką immunogenność preparatu: serokonwersję u dzieci około 12-miesięcznych osiągano w 96% po 6 tygodniach od podania dawki pierwotnej, a u dzieci i młodzieży ≥ 2 lat – w 97% po 4 tygodniach. Kluczowe badanie Monroe, obejmujące 1037 dzieci i młodzieży (2–16 lat), potwierdziło skuteczność ochronną pojedynczej dawki szczepionki na poziomie 100% od 2 tygodni po szczepieniu, z utrzymaniem ochrony przez co najmniej 9 lat i brakiem zachorowań na WZW A w obserwowanej grupie. Dodatkowo, podanie dawki uzupełniającej między 6 a 18 miesiącem po szczepieniu pierwotnym potwierdziło utrzymanie pamięci immunologicznej, co manifestowało się wysokimi mianami przeciwciał. Immunogenność szczepionki nie ulegała osłabieniu przy jednoczesnym podaniu z innymi szczepionkami pediatrycznymi, a obecność przeciwciał matczynych u dzieci około 12 miesięcy nie wpływała na odpowiedź immunologiczną.
działanie niepożądane, formaldehyd, Haemophilus influenzae typ b, hydroksyfosforanosiarczan glinu, immunogenność, inaktywowany wirus WZW A, pamięć immunologiczna, przeciwciała matczyne, przeciwciało, serokonwersja, seronegatywność, seropozytywność, średnia geometryczna miana przeciwciał, szczepionka pneumokokowa skoniugowana, szczepionka przeciwko ospie wietrznej, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirusowe zapalenie wątroby typu A, WZW A - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vaqta 25
Szczepionka VAQTA 25, zawierająca 25 jednostek inaktywowanego wirusa zapalenia wątroby typu A (szczep CR326F) w dawce 0,5 ml, adsorbowana na 0,225 mg Al³⁺, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u dzieci i młodzieży. Należy dokładnie dokumentować nazwę i numer serii produktu, co jest kluczowe dla identyfikacji w przypadku działań niepożądanych. Szczepionka jest przeciwwskazana u pacjentów z historią nadwrażliwości na preparat oraz u osób uczulonych na lateks, gdyż korek fiolki zawiera naturalny suchy lateks. Dodatkowo, obecność śladowych ilości neomycyny i formaldehydu może stanowić ryzyko u pacjentów z alergią na te substancje. Przed szczepieniem u osób z obszarów endemicznych lub z przebytą infekcją HAV zaleca się wykonanie badań serologicznych w celu potwierdzenia braku przeciwciał anty-HAV i zasadności immunizacji.
badanie serologiczne, biologiczny produkt leczniczy, działanie niepożądane, epinefryna, fibroblasty MRC-5, formaldehyd, hydroksyfosforanosiarczanie glinu, infekcja HAV, lateks, nadwrażliwość, neomycyna, przeciwciała anty-HAV, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, serokonwersja, wirus HAV, wirusowe zapalenie wątroby typu A, WZW A, zestaw przeciwwstrząsowy, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Avaxim 160 U 160 jednostek antygenowych ELISA wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep GBM/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka AVAXIM 160 U, zawierająca inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A, wykazuje minimalne ryzyko interakcji farmakologicznych przy jednoczesnym podaniu z innymi preparatami. Podanie jej wraz z innaktywowanymi szczepionkami, takimi jak polisacharydowa szczepionka przeciw durowi brzusznemu (Typhim Vi), rekombinowana szczepionka przeciw WZW typu B czy żywa szczepionka przeciw żółtej gorączce, nie wpływa negatywnie na odpowiedź immunologiczną, pod warunkiem iniekcji w różne miejsca ciała. Immunoglobuliny mogą być stosowane równocześnie, jednak obserwuje się obniżenie miana przeciwciał, mimo niezmienionego odsetka seroprotekcji, co należy uwzględnić w planowaniu immunoprofilaktyki. AVAXIM 160 U może również pełnić rolę dawki uzupełniającej po pierwotnym szczepieniu inną inaktywowaną szczepionką przeciw WZW A, co zwiększa elastyczność schematów szczepień.
dawka uzupełniająca, etanol bezwodny, immunoglobulina, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, miano przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź poszczepienna, seroprotekcja, szczepionka AVAXIM, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciw durowi brzusznemu, szczepionka przeciw żółtej gorączce, szczepionka przeciwko WZW B, układ immunologiczny, WZW A - Leksykon substancji czynnych
Wirus zapalenia wątroby typu A – Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie szczepionek przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A jest ściśle uzależnione od wieku pacjenta oraz rodzaju preparatu. Dla dzieci i młodzieży stosuje się Havrix 720 Junior (0,5 ml, 720 j. ELISA, 1-18 lat) oraz Vaqta 25 (0,5 ml, 25 U, 12 m-cy do 17 lat), natomiast u dorosłych zalecane są Avaxim 160 U (0,5 ml, 160 j. ELISA, od 16 lat), Havrix Adult (1 ml, 1440 j. ELISA, od 19 lat) oraz Vaqta 50 (1 ml, 50 U, od 18 lat). Dawki uzupełniające podaje się odpowiednio po 6-12 miesiącach (Havrix, Avaxim) lub do 18 miesięcy (Vaqta), z zachowaniem tych samych objętości i jednostek. Szczepionki podaje się domięśniowo, głównie w mięsień naramienny, z wyjątkiem małych dzieci i niemowląt, gdzie dopuszcza się przednio-boczną część uda. Szczególne zalecenia dotyczą pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia, u których dopuszcza się podskórne podanie szczepionek oraz stosowanie środków zapobiegających krwawieniu.
dawka pierwotna, dawka uzupełniająca, hemofilia, HIV, jednostka ELISA, ludzki wirus niedoboru odporności, małopłytkowość, mięsień naramienny, ochrona poszczepienna, odpowiedź immunologiczna, opatrunek uciskowy, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie podskórne, podanie śródskórne, przeciwciało przeciwwirusowe, przednio-boczna część uda, szczepienie pierwotne, trombocytopenia, wirus zapalenia wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu A, WZW A, zaburzenie krwawienia, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Havrix 720 Junior nie mniej niż 720 jednostek ELISA wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep HM175/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Havrix 720 Junior jest inaktywowaną, adsorbowaną szczepionką przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A (WZW A), zawierającą co najmniej 720 jednostek ELISA inaktywowanego wirusa HAV na dawkę 0,5 ml. Preparat jest wskazany do czynnej immunizacji osób narażonych na zakażenie HAV, zwłaszcza w rejonach o niskiej lub średniej endemiczności. Szczepionka nie chroni przed innymi wirusami zapalenia wątroby (HBV, HCV, HEV) ani innymi czynnikami patogennymi. Szczególnie zalecane jest szczepienie u podróżujących do obszarów o wysokiej zapadalności (Afryka, Azja, basen Morza Śródziemnego, Bliski Wschód, Ameryka Środkowa i Południowa), członków sił zbrojnych, personelu medycznego, osób narażonych zawodowo, pacjentów z hemofilią, osób z ryzykiem zachowań seksualnych oraz pacjentów z przewlekłymi chorobami wątroby lub podwyższonym ryzykiem ich rozwoju. Szczepionka zawiera 0,25 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adiuwant oraz 83 µg fenyloalaniny na dawkę, co jest istotne przy kwalifikacji pacjentów z fenyloketonurią.
czynna odporność, czynnik patogenny, fenyloalanina, fenyloketonuria, HBV, HCV, hemofilia, komórki diploidalne, nabyta odporność, nadużywanie alkoholu, pacjent seronegatywny, pacjent seropozytywny, poziom przeciwciał, produkt krwiopochodny, przewlekła choroba wątroby, stan zapalny wątroby, szczep HM175, transfuzja, wirus HAV, wirus zapalenia wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wodorotlenek glinu uwodniony, WZW A, zapalenie wątroby, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Interakcje leku – Havrix 720 Junior nie mniej niż 720 jednostek ELISA wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep HM175/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Havrix 720 Junior, będąca preparatem inaktywowanym, wykazuje korzystny profil interakcji farmakologicznych, co umożliwia jej jednoczesne podawanie z wieloma innymi szczepionkami inaktywowanymi oraz żywymi atenuowanymi, takimi jak szczepionki przeciw durowi brzusznemu, żółtej gorączce, cholerze, tężcowi, MMR, MMRV oraz ospie wietrznej. Badania kliniczne potwierdzają, że równoczesne stosowanie tych preparatów nie wpływa negatywnie na odpowiedź immunologiczną ani nie zwiększa ryzyka działań niepożądanych. W przypadku podawania szczepionki Havrix 720 Junior wraz z immunoglobulinami (nieswoistymi i swoistymi) nie obserwuje się obniżenia skuteczności szczepienia, co jest istotne w kontekście immunoprofilaktyki poekspozycyjnej. Zaleca się jednak podawanie wszystkich preparatów w różne miejsca ciała, z wykorzystaniem osobnych strzykawek, aby zminimalizować ryzyko lokalnych interakcji i zapewnić prawidłowe wchłanianie.
choroba wątroby, cyklosporyna, dur brzuszny, Havrix 720 Junior, hepatolog, immunoglobulina, immunoprofilaktyka, kortykosteroid, lek cytotoksyczny, lek immunosupresyjny, odpowiedź immunologiczna, ospa wietrzna, szczepionka inaktywowana, szczepionka MMR, szczepionka przeciw cholerze, szczepionka skojarzona, takrolimus, toksyna tężcowa, Vibrio cholerae, wirus varicella zoster, wirusowe zapalenie wątroby typu A, WZW A, żółta gorączka - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vaqta 50 50 U wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep CR326F/ml; 1 dawka (1 ml), dla dorosłych
VAQTA 50 to szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, zawierająca inaktywowany wirus (szczep CR326F) w dawce 50 U na 1 ml zawiesiny do wstrzykiwań. Wirus jest namnażany w ludzkich diploidalnych komórkach fibroblastów (MRC-5) i adsorbowany na amorficznym hydroksyfosforanosiarczanie glinu (0,45 mg Al³⁺), co zwiększa właściwości immunogenne preparatu. Ze względu na charakter szczepionki inaktywowanej, nie przeprowadzono standardowych badań farmakokinetycznych, gdyż mechanizm działania opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej, a nie na bezpośrednim działaniu farmakologicznym substancji czynnej.
antygen szczepionkowy, diploidalne komórki fibroblastów, hydroksyfosforanosiarczanie glinu, immunogenność, inaktywowany wirus WZW A, indukcja odpowiedzi immunologicznej, komórka układu immunologicznego, odpowiedź immunologiczna, podanie domięśniowe, swoista odpowiedź immunologiczna, szczepionka inaktywowana adsorbowana, szczepionka przeciw WZW A, właściwości immunogenne, WZW A