Właściwości farmakodynamiczne szczepionki VAQTA 25

VAQTA 25 należy do grupy farmakoterapeutycznej obejmującej szczepionki przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A (WZW A), inaktywowane, oznaczonej kodem ATC: J07BC02. Szczepionka zawiera inaktywowane wirusy zapalenia wątroby typu A, pochodzące ze szczepu powstałego w wyniku wielokrotnego pasażowania – atenuowanego, zbadanego szczepu wyjściowego. Proces produkcji obejmuje namnażanie wirusów, ich zbieranie, wysokie oczyszczanie, inaktywację formaldehydem oraz adsorpcję na amorficznym hydroksyfosforanosiarczanie glinu.¹

Skuteczność kliniczna szczepionki

Badania kliniczne wykazały wysoką skuteczność immunizacyjną szczepionki VAQTA 25. U dzieci w wieku około 12 miesięcy odsetek serokonwersji wynosił 96% w ciągu 6 tygodni po podaniu zalecanej dawki pierwotnej. Wśród dzieci w wieku ≥ 2 lat i młodzieży serokonwersja osiągnęła poziom 97% w ciągu 4 tygodni od podania zalecanej dawki pierwotnej. Co istotne, czas osiągnięcia zabezpieczającego poziomu przeciwciał po podaniu jednej dawki szczepionki jest równoczesny z czasem osiągnięcia działania ochronnego przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A.²

Badanie kliniczne Monroe

Kluczowym badaniem oceniającym skuteczność szczepionki VAQTA 25 było tzw. badanie Monroe (The Monroe Efficacy Study), przeprowadzone z udziałem 1037 dzieci i młodzieży w wieku od 2 do 16 lat, zamieszkujących teren Stanów Zjednoczonych, gdzie okresowo występowały zachorowania na WZW A. W badaniu tym serokonwersję osiągnięto u ponad 99% zaszczepionych osób w ciągu 4 tygodni od podania szczepionki.³

Badanie to wykazało, że działanie ochronne pojedynczej dawki szczepionki podanej przed narażeniem na zakażenie uzyskano u 100% osób, począwszy od 2 tygodni po wykonaniu szczepienia. Większość uczestników badania otrzymała dawkę uzupełniającą szczepionki w 6, 12 lub 18 miesięcy po podaniu pierwszej dawki. Obserwacja długoterminowa potwierdziła skuteczność szczepionki VAQTA 25 brakiem przypadków zachorowania na WZW A w grupie badanej przez 9 lat od czasu ukończenia badania.⁴

U dzieci (w wieku ≥ 2 lat) i młodzieży potwierdzono utrzymywanie się pamięci immunologicznej, co wyrażało się wysokim mianem przeciwciał po podaniu dawki uzupełniającej między 6 a 18 miesiącem od szczepienia pierwotnego. Warto podkreślić, że wśród osób uczestniczących w badaniu Monroe Efficacy Study obserwowanych przez 9 lat nie odnotowano klinicznie potwierdzonych przypadków zachorowania na WZW A w ciągu ≥ 50 dni od wykonania szczepienia.⁵

Immunogenność u dzieci w wieku 12-23 miesięcy

Przeprowadzono trzy połączone badania kliniczne oceniające immunogenność szczepionki u 1022 początkowo seronegatywnych osób. Badani otrzymali albo samą szczepionkę VAQTA 25 (2 dawki), albo VAQTA 25 jednocześnie z innymi szczepionkami pediatrycznymi, takimi jak:

• szczepionka skojarzona zawierająca toksoid błoniczy, toksoid tężcowy i bezkomórkowy składnik krztuśca
• szczepionka przeciwko Haemophilus influenzae typ b
• szczepionka skojarzona przeciw odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej
• szczepionka skojarzona przeciwko odrze, śwince i różyczce
• szczepionka przeciwko ospie wietrznej
• 7-walentna szczepionka skoniugowana przeciwko pneumokokom

W badaniach tych serokonwersję stwierdzono u 99,9% osób początkowo seronegatywnych. Co istotne, nie obserwowano istotnych różnic w odpowiedzi immunologicznej w przypadku podania samej szczepionki VAQTA 25 lub jednocześnie z innymi szczepionkami.⁶

Stosowanie u dzieci z przeciwciałami matki

Przeprowadzono równoległe badania, w których szczepionkę VAQTA 25 podawano dzieciom w wieku około 12 i 18 miesięcy, samą lub jednocześnie z inną pediatryczną szczepionką. Wyniki wykazały, że po podaniu każdej dawki szczepionki miana przeciwciał przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu A były porównywalne pomiędzy dziećmi początkowo seropozytywymi i seronegatywnymi. Dane te wskazują, że przeciwciała matki przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu A u dzieci w wieku około 12 miesięcy nie wpływają na immunogenność szczepionki VAQTA 25.⁷

Utrzymywanie się przeciwciał

Badania prowadzone w grupie zdrowych dzieci (w wieku co najmniej 2 lat) i młodzieży, którym podano pierwszą dawkę szczepionki VAQTA 25 w dniu 0 oraz kolejną dawkę od 6 do 18 miesięcy później, wykazały długotrwałe utrzymywanie się przeciwciał przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu A (HAV) – co najmniej przez 10 lat. Średnia geometryczna miana przeciwciał (GMT) wykazywała tendencję do zmniejszania się z upływem czasu, zwłaszcza w ciągu pierwszych 5-6 lat, po czym wydaje się, że stabilizowała się w ciągu 10 lat.⁸

Dane z długoterminowych badań prowadzonych przez okres do 10 lat, dotyczących utrzymywania się przeciwciał anty-HAV po podaniu 2 dawek szczepionki VAQTA zdrowym osobom z prawidłową odpornością w wieku do 41 lat, pozwalają prognozować na podstawie modelu matematycznego, że przynajmniej 99% osób pozostanie seropozytywna (≥10 mlU anty-HAV/ml) przez co najmniej 25 lat po zaszczepieniu.⁹

Na podstawie tej analizy nie wydaje się konieczne dodatkowe szczepienie po ukończeniu dwudawkowego cyklu szczepienia podstawowego. Decyzję dotyczącą ewentualnego dodatkowego szczepienia należy jednak podejmować indywidualnie, na podstawie oceny stosunku korzyści do ryzyka u poszczególnych pacjentów.¹⁰

Badania bezpieczeństwa porejestracyjne

Po wprowadzeniu szczepionki do obrotu przeprowadzono w USA badanie bezpieczeństwa z udziałem 12 523 osób w wieku od 2 do 17 lat, które otrzymały 1 lub 2 dawki szczepionki VAQTA 25. Bezpieczeństwo stosowania szczepionki oceniano na podstawie dokumentacji medycznej z:

• przyjęć ambulatoryjnych
• wizyt w przychodniach
• hospitalizacji
• zgonów

Wyniki tego obszernego badania potwierdziły bardzo dobry profil bezpieczeństwa szczepionki. W badanej grupie 12 523 osób nie odnotowano wystąpienia ciężkich działań niepożądanych związanych ze szczepieniem. Ponadto nie zaobserwowano nieciężkich działań niepożądanych związanych ze szczepieniem, ani jakichkolwiek działań niepożądanych związanych ze szczepieniem, których nie zaobserwowano podczas wcześniejszych badań klinicznych.¹¹