skurcz oskrzeli powysiłkowy

Skurcz oskrzeli powysiłkowy, nazywany również astmą wysiłkową lub wysiłkiem indukowanym skurczem oskrzeli (EIB – Exercise-Induced Bronchoconstriction), jest zjawiskiem patofizjologicznym charakteryzującym się nagłym zwężeniem dróg oddechowych występującym podczas lub po intensywnym wysiłku fizycznym. Stan ten dotyka 5-20% populacji ogólnej oraz około 90% pacjentów z astmą oskrzelową.

Mechanizm skurczu oskrzeli powysiłkowego wiąże się z utratą ciepła i wody z dróg oddechowych podczas hiperwentylacji wysiłkowej. Prowadzi to do zmian osmolarności na powierzchni dróg oddechowych, aktywacji komórek tucznych i uwolnienia mediatorów zapalnych, takich jak histamina, leukotrieny i prostaglandyny, które powodują skurcz mięśni gładkich oskrzeli oraz zwiększają przepuszczalność naczyń i produkcję śluzu.

Objawy skurczu oskrzeli powysiłkowego obejmują duszność, świszczący oddech, kaszel, ucisk w klatce piersiowej oraz zmniejszenie wydolności fizycznej. Symptomy te pojawiają się zwykle 5-15 minut po zakończeniu wysiłku i mogą utrzymywać się do 60 minut. Diagnostyka opiera się na spirometrycznych testach wysiłkowych, gdzie spadek FEV1 o co najmniej 10-15% po wysiłku potwierdza rozpoznanie.

Leczenie skurczu oskrzeli powysiłkowego obejmuje stosowanie krótko działających beta2-mimetyków (SABA) przed wysiłkiem, długo działających beta2-mimetyków (LABA), leków przeciwleukotrienowych oraz kromoglikanów. U pacjentów z współistniejącą astmą kluczowe jest odpowiednie leczenie choroby podstawowej. Istotne znaczenie mają również niefarmakologiczne metody zapobiegania, takie jak odpowiednie rozgrzewki przed wysiłkiem, stosowanie masek ogrzewających wdychane powietrze podczas aktywności w niskich temperaturach oraz dobór odpowiednich form aktywności fizycznej.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl