ostre pokontrastowe uszkodzenie nerek

Ostre pokontrastowe uszkodzenie nerek (CIN – Contrast-Induced Nephropathy) to nagłe pogorszenie funkcji nerek występujące po podaniu jodowych środków kontrastowych podczas badań diagnostycznych, najczęściej radiologicznych. Stan ten definiuje się jako wzrost stężenia kreatyniny w surowicy o ≥0,5 mg/dl lub o ≥25% wartości wyjściowej w ciągu 48-72 godzin po ekspozycji na kontrast.

Patofizjologia CIN obejmuje bezpośrednie działanie toksyczne kontrastu na komórki kanalików nerkowych, zaburzenia hemodynamiczne związane ze skurczem naczyń nerkowych oraz stres oksydacyjny. Czynniki ryzyka obejmują uprzednio istniejącą chorobę nerek, cukrzycę, odwodnienie, niewydolność serca, wiek powyżej 75 lat oraz jednoczesne stosowanie leków nefrotoksycznych.

Zapobieganie CIN polega głównie na odpowiednim nawodnieniu pacjenta przed i po badaniu (najczęściej z użyciem 0,9% NaCl), minimalizacji objętości podawanego kontrastu oraz rozważeniu alternatywnych metod diagnostycznych u pacjentów wysokiego ryzyka. Rola N-acetylocysteiny i wodorowęglanu sodu w profilaktyce pozostaje kontrowersyjna, a wyniki badań są niejednoznaczne.

Leczenie CIN jest przede wszystkim objawowe i podtrzymujące funkcje nerek. U większości pacjentów funkcja nerek wraca do normy w ciągu 7-14 dni, jednak u osób z zaawansowaną chorobą nerek może dojść do trwałego pogorszenia funkcji lub konieczności stosowania terapii nerkozastępczej. Monitorowanie stężenia kreatyniny przez 48-72 godziny po ekspozycji na kontrast jest kluczowe dla wczesnego wykrycia uszkodzenia.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ultravist 300

Ultravist (jopromid) jest jodowym środkiem kontrastowym stosowanym w diagnostyce obrazowej, który może wywoływać reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, w tym od łagodnych do ciężkich, takich jak wstrząs anafilaktyczny. Reakcje te najczęściej pojawiają się w ciągu 30 minut od podania, ale mogą wystąpić także opóźnione reakcje po kilku godzinach lub dniach. Szczególnie narażeni są pacjenci z historią alergii, astmy, wcześniejszymi reakcjami na środki kontrastowe oraz chorobami układu naczyniowego. U pacjentów leczonych beta-adrenolitykami może wystąpić oporność na leczenie beta-adrenomimetykami w przypadku reakcji nadwrażliwości. Zaleca się monitorowanie stanu pacjenta po podaniu środka oraz przygotowanie leczenia doraźnego na wypadek nagłego zagrożenia życia. Premedykacja kortykosteroidami może być rozważana u pacjentów z wysokim ryzykiem reakcji alergicznych. Nie zaleca się próbnego podania środka w celu oceny nadwrażliwości ze względu na brak wartości predykcyjnej i ryzyko ciężkich reakcji.
afazja, bariera krew-mózg, beta-adrenolityk, drgawka, encefalopatia, guz chromochłonny nadnerczy, hiperurykemia, hormonalna terapia zastępcza, jodowy środek kontrastowy, jopromid, miastenia, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niedowład połowiczy, obrzęk mózgu, odczyn rzekomoanafilaktyczny, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre pokontrastowe uszkodzenie nerek, paraproteinemia, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przełom nadciśnieniowy, przełom tarczycowy, reakcja idiosynkratyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią, skąpomocz, ślepota korowa, szpiczak mnogi, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wielomocz, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ultravist 370

Produkt leczniczy Ultravist, zawierający jodowe środki kontrastowe o stężeniu jodu 300 mg/ml lub 370 mg/ml, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości, w tym odczynów rzekomoanafilaktycznych, które mogą manifestować się objawami sercowo-naczyniowymi, oddechowymi oraz skórnymi, a ich nasilenie może sięgać wstrząsu anafilaktycznego. Reakcje te najczęściej pojawiają się w ciągu 30 minut od podania, ale mogą wystąpić także opóźnione reakcje po kilku godzinach lub dniach. Szczególnie narażeni są pacjenci z historią reakcji na środki kontrastowe, astmą, alergiami oraz nadwrażliwością na jodowe środki kontrastowe. U pacjentów leczonych beta-adrenolitykami może wystąpić oporność na leczenie beta-adrenomimetykami w przypadku reakcji nadwrażliwości. Zaleca się monitorowanie pacjenta po podaniu, przygotowanie leczenia doraźnego oraz rozważenie premedykacji kortykosteroidami u osób z podwyższonym ryzykiem. Nie rekomenduje się próbnego podania środka kontrastowego ze względu na brak wartości predykcyjnej i ryzyko ciężkich reakcji.
afazja, bariera krew-mózg, beta-adrenolityk, cukrzyca, dializoterapia, dysfagia, encefalopatia, guz chromochłonny nadnerczy, hiperurykemia, mammografia ze wzmocnieniem kontrastowym, miastenia, nadczynność tarczycy, napad drgawkowy, niedoczynność tarczycy, niedowład połowiczy, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, odczyn rzekomoanafilaktyczny, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre pokontrastowe uszkodzenie nerek, paraproteinemia, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, premedykacja kortykosteroidami, przełom nadciśnieniowy, reakcja idiosynkratyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, skąpomocz, ślepota korowa, szpiczak mnogi, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wielomocz, wole, zespół Stevensa-Johnsona

ostre pokontrastowe uszkodzenie nerek

Powiązane wpisy

Specjalne ostrzeżenia – Ultravist 300

Specjalne ostrzeżenia – Ultravist 370