odczyn fototoksyczny
Odczyn fototoksyczny to reakcja skórna wywołana interakcją między substancją chemiczną a promieniowaniem UV. W przeciwieństwie do reakcji fotoalergicznych, odczyn fototoksyczny może wystąpić u każdej osoby przy odpowiednio wysokim stężeniu substancji fotouczulającej i ekspozycji na promieniowanie.
Klinicznie odczyn fototoksyczny objawia się ostrym stanem zapalnym skóry przypominającym oparzenie słoneczne – występuje rumień, obrzęk, pęcherze, a następnie złuszczanie naskórka. Zmiany ograniczają się do miejsc eksponowanych na światło, z wyraźną granicą między skórą naświetloną a osłoniętą.
Do najczęstszych substancji wywołujących reakcje fototoksyczne należą niektóre leki (tetracykliny, fluorochinolony, furosemid, amiodaron), psoraleny zawarte w roślinach (np. w pietruszce, selerie), a także składniki kosmetyków i perfum. Leczenie polega na unikaniu ekspozycji na słońce, odstawieniu czynnika wywołującego oraz stosowaniu miejscowych preparatów łagodzących.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Gardlox Med smak pomarańczowo-miodowy 3 mg
Produkt leczniczy Gardlox Med zawiera 3 mg chlorowodorku benzydaminy (odpowiadające 2,68 mg benzydaminy) w postaci pastylek twardych. W trakcie stosowania leku obserwowano działania niepożądane, głównie dotyczące układu immunologicznego oraz zaburzeń żołądkowo-jelitowych. Reakcje nadwrażliwości, w tym potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne, mają częstość nieznaną i mogą manifestować się wysypką, świądem oraz obrzękiem twarzy, warg lub języka. Bardzo rzadko występują skurcze krtani lub oskrzeli, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Rzadko zgłaszano pieczenie i suchość w jamie ustnej, a niedoczulica jamy ustnej ma częstość nieznaną. W zakresie zaburzeń skórnych niezbyt często obserwuje się odczyny fototoksyczne, natomiast bardzo rzadko obrzęk naczynioruchowy, który może zagrażać życiu, zwłaszcza gdy obejmuje górne drogi oddechowe.
benzydamina, błona śluzowa jamy ustnej, chlorowodorek benzydaminy, dyspnea, górne drogi oddechowe, interwencja medyczna, niedoczulica jamy ustnej, obrzęk naczynioruchowy, odczyn fototoksyczny, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, skurcz krtani, stosunek korzyści do ryzyka, suchość jamy ustnej, układ odpornościowy, zaburzenia skóry, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenia żołądka i jelit, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Oxsoralen 10 mg
Metoksalen (8-metoksypsoralen) jest furokumaryną o działaniu fototerapeutycznym, stosowaną w terapii chorób skóry, zwłaszcza łuszczycy (ATC D05BA02). Jego mechanizm działania opiera się na fotoaktywacji promieniowaniem UV-A o długości fal 320-400 nm, co prowadzi do tworzenia kowalencyjnych wiązań poprzecznych między łańcuchami DNA komórek naskórka. Proces ten hamuje syntezę DNA, wywołując efekt antyproliferacyjny, a także indukuje reakcję zapalną, stymuluje melanogenezę oraz powoduje zgrubienie warstwy rogowej naskórka. Metoksalen w stanie nieaktywnym wiąże się z kwasem nukleinowym słabo i odwracalnie, a aktywacja zachodzi wyłącznie podczas ekspozycji na UV-A, trwając kilka mikrosekund.
8-metoksypsoralen, efekt antyproliferacyjny, fototerapia, furokumaryna, hiperproliferacja naskórka, kwas nukleinowy, łuszczyca, melanocyt, melanogeneza, metoksalen, naświetlanie UV, odczyn fototoksyczny, pirymidyna, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie UV, promieniowanie UV-A, synteza melaniny, system ATC, warstwa rogowa naskórka, wiązanie kowalencyjne - Leksykon substancji czynnych
Ziele skrzypu – Działania niepożądane
Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) jest składnikiem aktywnym preparatów Fitolizyna, Imupret oraz Skrzyp Fix, wykazującym potencjał do wywoływania działań niepożądanych o różnym nasileniu i lokalizacji narządowej. Najczęściej obserwowane reakcje obejmują zaburzenia ze strony układu immunologicznego (reakcje alergiczne takie jak świąd, wysypka, pokrzywka, alergiczny nieżyt nosa), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia) oraz układu nerwowego (zawroty głowy). Częstość występowania tych działań nie została precyzyjnie określona, jednak w przypadku Imupret zaburzenia przewodu pokarmowego występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość reakcji alergicznych, w tym krzyżowych u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae, oraz na nadwrażliwość na promieniowanie ultrafioletowe, wymagającą ograniczenia ekspozycji na światło słoneczne i stosowania fotoprotekcji.
alergia krzyżowa, alergiczny nieżyt nosa, Fitolizyna, Imupret, klasyfikacja układów i narządów, kwiat rumianku, nadwrażliwość, nadwrażliwość na promieniowanie ultrafioletowe, odczyn fototoksyczny, pokrzywka, reakcja alergiczna, rodzina Asteraceae, Skrzyp Fix, stosunek korzyści do ryzyka, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądka i jelit, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, ziele skrzypu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gardlox Med smak cytrynowy 3 mg
Gardlox Med smak cytrynowy, zawierający 3 mg benzydaminy chlorowodorku (2,68 mg benzydaminy na pastylkę), wykazuje działania niepożądane głównie w obrębie układu immunologicznego oraz przewodu pokarmowego. Reakcje nadwrażliwości, w tym świąd, wysypka, pokrzywka oraz obrzęk błon śluzowych, występują z nieznaną częstością i mogą prowadzić do ciężkich reakcji anafilaktycznych wymagających natychmiastowej interwencji. Bardzo rzadko obserwuje się skurcz krtani lub oskrzeli, co może skutkować dusznością i świszczącym oddechem, szczególnie u pacjentów z astmą oskrzelową. Rzadko zgłaszane są objawy pieczenia i suchości jamy ustnej, a niedoczulica jamy ustnej występuje z nieokreśloną częstością. Niezbyt często pojawiają się odczyny fototoksyczne, manifestujące się zaczerwienieniem i świądem skóry po ekspozycji na światło UV, natomiast bardzo rzadko obserwuje się obrzęk naczynioruchowy, który może zagrażać życiu w przypadku zajęcia dróg oddechowych.
aspartam, astma oskrzelowa, benzydaminy chlorowodorek, izomalt, niedoczulica jamy ustnej, obrzęk błony śluzowej, obrzęk naczynioruchowy, obturacja dróg oddechowych, odczyn fototoksyczny, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz krtani, suchość jamy ustnej, układ odpornościowy, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia skórne, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tantum Verde Forte 3 mg/ml
Tantum Verde Forte w formie aerozolu do stosowania miejscowego w jamie ustnej i gardle zawiera benzydaminę chlorowodorek w stężeniu 3 mg/ml. Działania niepożądane tego leku zostały sklasyfikowane według systemu MedDRA i podzielone na kategorie częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Do najczęstszych działań należą miejscowe objawy takie jak pieczenie lub suchość w jamie ustnej (1-10/1000 pacjentów), które są przejściowe i związane z miejscowym działaniem znieczulającym benzydaminy. Rzadziej obserwuje się nudności, wymioty oraz niedoczulicę jamy ustnej (1-10/10 000 pacjentów), również powiązane z farmakodynamiką leku.
benzydaminy chlorowodorek, ból głowy, działanie znieczulające, MedDRA, niedoczulica jamy ustnej, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odczyn fototoksyczny, pieczenie w jamie ustnej, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz krtani, suchość w jamie ustnej, wymioty, zaburzenia skóry, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenia żołądka i jelit, zawroty głowy