furokumaryna

Furokumaryny to grupa naturalnych związków organicznych należących do klasy kumaryn, które charakteryzują się obecnością układu furanowego skondensowanego z cząsteczką kumaryny. Występują one naturalnie w wielu roślinach, szczególnie w rodzinach Apiaceae (baldaszkowate) i Rutaceae (rutowate), w tym w cytrusach, pietruszce, pasternaku i barszczu.

Z punktu widzenia medycznego, furokumaryny wykazują aktywność fotodynamiczną – w połączeniu z promieniowaniem UVA mogą powodować reakcje fototoksyczne na skórze (fotodermatozy). Mechanizm ich działania polega na interkalacji między zasadami DNA i tworzeniu wiązań kowalencyjnych po ekspozycji na promieniowanie UV, co prowadzi do zahamowania replikacji DNA i śmierci komórki.

Mimo potencjalnych działań niepożądanych, furokumaryny znalazły zastosowanie w dermatologii w terapii PUVA (Psoralen + UVA) stosowanej w leczeniu łuszczycy, bielactwa oraz innych chorób skóry. Związki te (np. 8-metoksypsoralen) są również badane pod kątem właściwości przeciwnowotworowych, przeciwwirusowych i immunomodulujących. Przy kontakcie z roślinami zawierającymi wysokie stężenia furokumaryn należy zachować ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia fotodermatoz.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl