melisa lekarska
Melisa lekarska (Melissa officinalis), znana również jako melisa cytrynowa, to roślina lecznicza z rodziny jasnotowatych, szeroko stosowana w medycynie tradycyjnej i współczesnej fitoterapii. Charakteryzuje się cytrynowym aromatem i zawiera liczne związki biologicznie czynne, w tym olejki eteryczne (głównie cytral, cytronelal, geraniol), flawonoidy, garbniki oraz kwasy fenolowe.
W praktyce medycznej melisa lekarska wykazuje działanie uspokajające, przeciwlękowe i łagodnie nasenne, co znajduje zastosowanie w leczeniu łagodnych zaburzeń snu, niepokoju i nerwic. Udokumentowano również jej właściwości spazmolityczne, które są wykorzystywane w terapii dolegliwości żołądkowo-jelitowych o podłożu czynnościowym, takich jak zespół jelita drażliwego czy dyspepsja.
Badania kliniczne potwierdzają również działanie przeciwwirusowe melisy, szczególnie wobec wirusa opryszczki pospolitej (HSV). Preparaty zewnętrzne zawierające wyciągi z melisy mogą skracać czas gojenia i łagodzić objawy opryszczki wargowej. W literaturze medycznej opisywane są także właściwości przeciwutleniające oraz potencjalne działanie neuroprotekcyjne ekstraktów z tej rośliny.
Melisa lekarska jest stosunkowo bezpiecznym środkiem leczniczym, jednak należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków nasennych, przeciwlękowych czy hormonu tarczycy, gdyż mogą wystąpić interakcje. Preparaty z melisy są dostępne w formie naparów, nalewek, tabletek, kapsułek oraz preparatów złożonych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Iberogast Balance –
Iberogast Balance to roślinny lek w formie kropli doustnych, zawierający sześć wyciągów roślinnych (ziele ubiorka gorzkiego, kwiat rumianku, owoc kminku, liść melisy, liść mięty pieprzowej oraz korzeń lukrecji) w łącznej zawartości etanolu około 31% (V/V). Preparat jest wskazany do leczenia objawowego dyspepsji czynnościowej u dorosłych, manifestującej się bólem i pieczeniem w nadbrzuszu, uczuciem pełności po posiłku, wczesnym uczuciem sytości oraz towarzyszącymi dolegliwościami, takimi jak utrata apetytu, nadmierne odbijanie i zgaga. Dawkowanie opiera się na podaniu 1 ml (20 kropli) produktu, co odpowiada podanym stężeniom ekstraktów roślinnych w etanolu o różnym stężeniu (30-50% V/V).
anoreksja, ból nadbrzusza, dolegliwości przewodu pokarmowego, dyspepsja czynnościowa, fitoterapia, kminek, korzeń lukrecji, melisa lekarska, mięta pieprzowa, motoryka przewodu pokarmowego, odbijanie, pieczenie nadbrzusza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumianek, ubiorek gorzki, uczucie pełności poposiłkowe, wczesna sytość, zgaga - Leksykon substancji czynnych
Lawenda – Wskazania do stosowania
Lawenda (Lavandula angustifolia Mill.) jest składnikiem tradycyjnych preparatów roślinnych o działaniu uspokajającym i wspomagającym zasypianie, stosowanych w łagodnych stanach napięcia nerwowego oraz okresowych trudnościach w zasypianiu. W preparatach takich jak Nervosol, Nervosol-K oraz Stresolek, kwiat lawendy występuje w stężeniu około 15% w wyciągu złożonym lub 15,0 g/100 g preparatu, w połączeniu z innymi roślinnymi substancjami uspokajającymi (korzeń kozłka, ziele melisy, szyszki chmielu, korzeń arcydzięgla, ziele serdecznika). Preparaty te dostępne są w formie płynu doustnego, co umożliwia indywidualne dostosowanie dawki, np. w przypadku Nervosol-K typowa dawka wynosi 5 ml, zawierająca 0,375 g szyszek chmielu i 0,625 g korzenia kozłka. Lawenda działa synergistycznie z pozostałymi składnikami, wzmacniając efekt uspokajający i nasenny.
arcydzięgiel litwor, chmiel zwyczajny, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, działanie kardioprotekcyjne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, korzeń arcydzięgla, korzeń kozłka, kozłek lekarski, kwiat lawendy, lawenda lekarska, lawenda wąskolistna, lek anksjolityczny, melisa lekarska, napięcie nerwowe, płyn doustny, produkt leczniczy roślinny, serdecznik pospolity, środek nasenny, szyszki chmielu, trudności z zasypianiem, właściwości uspokajające, zaburzenia snu, ziele melisy, ziele serdecznika - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Optimum Tabletki uspokajające Labofarm powlekane –
Produkt leczniczy Optimum Tabletki uspokajające Labofarm powlekane zawiera kompozycję ziołową: 170 mg sproszkowanego korzenia kozłka (Valeriana officinalis L., radix), 50 mg sproszkowanej szyszki chmielu (Humulus lupulus L., flos), 50 mg sproszkowanego liścia melisy (Melissa officinalis L., folium) oraz 50 mg sproszkowanego ziela serdecznika (Leonurus cardiaca L., herba). W jednej tabletce znajduje się co najmniej 0,15 mg kwasów walerenowych, które stanowią główne składniki aktywne korzenia kozłka. Preparat jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w tych okresach. Nie przeprowadzono również badań dotyczących wpływu na płodność u ludzi, co wymaga szczególnej ostrożności i konsultacji lekarskiej przed zastosowaniem u pacjentek planujących ciążę.
alternatywne metody terapii, chmiel zwyczajny, karmienie piersią, korzeń kozłka, kozłek lekarski, kwas walerenowy, liść melisy, melisa lekarska, płodność, przeciwwskazania w okresie laktacji, przenikanie składników aktywnych, rozwój płodu, ryzyko dla płodu, serdecznik pospolity, szyszka chmielu, wiek rozrodczy, ziele serdecznika - Leksykon substancji czynnych
Kmin – Właściwości farmakodynamiczne
Kmin zwyczajny (Carum carvi L.) jest składnikiem preparatu Melis-Tonic, w którym występuje jako 1/20 część mieszaniny ziołowej, sporządzonej w proporcji 8:7:2:2:1 (kmin stanowi najmniejszą część). Wyciąg płynny przygotowany jest w stosunku 1:5 z użyciem 40% etanolu, co pozwala na ekstrakcję zarówno składników hydrofilowych, jak i lipofilowych. Główne związki aktywne kminku to olejek eteryczny zawierający karwon i limonen, odpowiedzialne za działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, właściwości wiatropędne oraz stymulację wydzielania soków trawiennych. Preparat dostępny jest w formie płynu doustnego, co sprzyja szybkiej biodostępności i efektywności działania składników aktywnych.
arcydzięgiel, biodostępność, działanie karminatywne, działanie spazmolityczne, efekt synergistyczny, głóg, karwon, kmin zwyczajny, lek spazmolityczny, medycyna tradycyjna, melisa lekarska, mięśnie gładkie, olejek eteryczny, płyn doustny, preparat złożony, rumianek, sok trawienny, środek wiatropędny, wyciąg złożony, związek hydrofilowy, związek lipofilowy - Leksykon substancji czynnych
Melisa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparaty zawierające melisę (Melissa officinalis L.) wymagają szczególnej ostrożności ze względu na różnorodność postaci farmaceutycznych oraz ograniczenia wiekowe wynikające z braku danych klinicznych u dzieci. Syropy z melisą nie są zalecane u dzieci poniżej 3 lat, a inne preparaty, takie jak Melisal forte, Intractum Melissae Phytopharm czy Iberogast, mają określone minimalne granice wieku (od 6 do 18 lat). Wiele z tych preparatów to wyciągi alkoholowe o zawartości etanolu od 7% do nawet 70% (V/V), co przekłada się na istotne dawki etanolu w pojedynczej dawce (np. 2,5 ml Intractum Melissae Phytopharm zawiera 1,26 g etanolu, odpowiadające 32 ml piwa lub 13 ml wina). Z tego powodu preparaty te są przeciwwskazane u osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby, padaczką oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Podanie 5 ml Nervosolu dziecku 6-12 lat (20-40 kg) może podnieść stężenie alkoholu we krwi o 9-18 mg/100 ml, a 5 ml Intractum Melissae Phytopharm u osoby dorosłej (70 kg) o około 6 mg/100 ml. Dodatkowo, niektóre syropy zawierają znaczne ilości sacharozy (np. Apetiherb 62 g/100 g, Melissed 4,05 g/5 ml), co wyklucza ich stosowanie u pacjentów z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy oraz niedoborem sacharazy-izomaltazy.
alkoholizm, bezkwaśność, ból nadbrzusza, choroba wątroby, dane kliniczne, fotoalergia, furokumaryna, kamica żółciowa, korzeń kozłka, melisa lekarska, nadwrażliwość skóry, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, padaczka, polekowe uszkodzenie wątroby, psoralen, refluks żołądkowo-przełykowy, schorzenie dróg żółciowych, stężenie alkoholu we krwi, uzależnienie od alkoholu, wyciąg alkoholowy, wyciąg z melisy, zapalenie dróg żółciowych, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ziele serdecznika, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Melisa – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Melisa lekarska (Melissa officinalis L.) jest stosowana w preparatach uspokajających, nasennych oraz łagodzących dolegliwości ze strony układu pokarmowego, jednak jej wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn jest zróżnicowany i zależy od formy farmaceutycznej, obecności innych składników oraz zawartości etanolu. Preparaty zawierające wyłącznie suchą melisę, np. Melisa Fix, mogą osłabiać zdolność prowadzenia pojazdów, zwłaszcza u wrażliwych pacjentów. Produkty zawierające etanol, takie jak Cravisol (52-62% V/V, do 2,5 g etanolu w dawce jednorazowej) czy Intractum Melissae Phytopharm (52-62% V/V), wykazują istotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, dlatego nie zaleca się ich stosowania podczas prowadzenia pojazdów. Preparaty złożone, np. Nervosol (50-57% V/V, ok. 2,16 g etanolu w dawce jednorazowej) i Nervosol-K, upośledzają zdolność prowadzenia pojazdów przez około 2 godziny po podaniu, a etanol może być wykrywany w wydychanym powietrzu przez około 30 minut. Inne preparaty, takie jak Apetiherb (bez etanolu) czy Iberogast (do 240 mg etanolu w dawce jednorazowej), nie wykazują istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów, choć zaleca się ostrożność ze względu na działanie uspokajające.
Apetiherb, Cravisol, działanie uspokajające, etanol, funkcje motoryczne, funkcje poznawcze, Iberogast, Intractum Melissae, intrakt z melisy, korzeń arcydzięgla, korzeń kozłka, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, lek nasenny, lek uspokajający, liść melisy, liść mięty pieprzowej, Melisa Fix, melisa lekarska, Melisal forte, Melissed, nadmierna senność, Nervosan fix, Nervosol, Nervosol K, ośrodkowy układ nerwowy, owoc kopru włoskiego, postać farmaceutyczna, preparat z melisą, preparat złożony, sprawność psychoruchowa, Stresolek, substancja aktywna, szyszka chmielu, układ pokarmowy, wyciąg etanolowy, wyciąg płynny złożony, zaburzenie snu, ziele krwawnika, ziele melisy, ziele serdecznika, ziele szanty, zioła uspokajające - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Melisana Klosterfrau –
Produkt leczniczy Melisana Klosterfrau jest preparatem złożonym z olejków eterycznych destylowanych z alkoholem (66,8% V/V etanolu, w zakresie 66,3%-67,3% V/V) z mieszanki roślinnej, zawierającej m.in. ekstrakty z liści melisy (Melissa officinalis L.), kłączy imbiru (Zingiber officinale Roscoe) oraz kory cynamonowca (Cinnamomum cassia Blume). W 100 ml produktu znajduje się 62 mg olejków lotnych pochodzących z wymienionych surowców roślinnych. Preparat jest stosowany doustnie lub miejscowo na skórę. Nie przeprowadzono jednak odpowiednich badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa, w tym badań toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego, toksycznego wpływu na rozród i rozwój oraz farmakokinetyki.
ekstrakt z melisy, etanol, genotoksyczność, imbir lekarski, kłącze omanu, kora cynamonowca, korzeń arcydzięgla, medycyna tradycyjna, melisa lekarska, olejek eteryczny, olejek lotny, płyn doustny, płyn na skórę, potencjał rakotwórczy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon substancji czynnych
Olejek etanolowy – Dawkowanie i sposób podawania
Preparat Melisana Klosterfrau Original zawiera 66,8% (V/V) etanolu oraz mieszaninę olejków lotnych z 13 różnych surowców roślinnych, co determinuje specyficzne zasady dawkowania i przeciwwskazania. Doustnie zaleca się podawanie u dorosłych w dawce 5-10 ml (1-2 łyżeczki do herbaty), 1-3 razy dziennie, maksymalnie do 25 ml (5 łyżeczek do herbaty) na dobę, zawsze rozcieńczonej co najmniej podwójną ilością płynu lub rozprowadzonej na kromce chleba, po posiłku. Preparatu nie zaleca się stosować u dzieci i młodzieży ze względu na zawartość alkoholu i brak danych dotyczących bezpieczeństwa. W trakcie długotrwałej terapii należy unikać spożywania alkoholu, aby nie zwiększać jego stężenia w organizmie.
alkohol etylowy, aplikacja miejscowa, arcydzięgiel, ból miejscowy, dolegliwość bólowa, etanol, imbir lekarski, melisa lekarska, olejek etanolowy, olejki lotne, oman, plan terapeutyczny, podanie doustne, podanie na czczo, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, skóra nieuszkodzona, wywiad medyczny, wywiad z pacjentem - Leksykon substancji czynnych
Lawenda – Przeciwwskazania stosowania
Lawenda (Lavandula angustifolia Mill./L. officinalis Chaix) jest stosowana w ziołolecznictwie głównie ze względu na działanie uspokajające i nasenne, jednak jej zastosowanie w preparatach leczniczych wymaga uwzględnienia przeciwwskazań. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na lawendę lub inne składniki preparatów, które zawierają również korzeń kozłka, melisę, arcydzięgiel, chmiel czy serdecznik. Preparaty takie jak Nervosol, Nervosol-K i Stresolek zawierają wysokie stężenia etanolu (50-57% V/V), co stanowi istotne przeciwwskazanie u pacjentów z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką, kobiet w ciąży i karmiących oraz u osób przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem. Dodatkowo, forma płynu doustnego może być niewskazana u pacjentów z zaburzeniami połykania lub innymi schorzeniami przewodu pokarmowego.
arcydzięgiel lekarski, chmiel zwyczajny, choroba alkoholowa, choroba wątroby, ciąża, działanie uspokajające i nasenne, dzieci poniżej 12 roku życia, etanol, karmienie piersią, korzeń arcydzięgla, korzeń kozłka, kozłek lekarski, kwiat lawendy, lawenda lekarska, melisa lekarska, nadwrażliwość, padaczka, płyn doustny, preparat ziołowy złożony, schorzenie przewodu pokarmowego, serdecznik pospolity, substancja roślinna, szyszka chmielu, zaburzenie połykania, ziele melisy, ziele serdecznika - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Melisal Forte 2,0 g/15 ml
Melisal forte w postaci syropu (2,0 g/15 ml) jest lekiem roślinnym zawierającym wyciąg płynny z liścia melisy (77%), kwiatostanu głogu (15%) oraz korzenia arcydzięgla (8%), ekstrahowanym 60% etanolem (V/V). Preparat jest wskazany do stosowania tradycyjnego w łagodnych stanach napięcia nerwowego, takich jak przejściowe stany napięcia psychicznego, łagodne zaburzenia snu o podłożu nerwowym, stany niepokoju i rozdrażnienia o niewielkim nasileniu oraz umiarkowane sytuacje stresowe. Syrop ma charakterystyczną czerwonobrunatną barwę, jest przezroczysty, dopuszczalne jest zmętnienie i osad, co wynika z naturalnego pochodzenia składników. Należy zwrócić uwagę na zawartość sacharozy (60 g/100 g syropu) oraz etanolu (do 0,4% m/m), co jest istotne u pacjentów z cukrzycą, chorobami wątroby lub uzależnionych od alkoholu.
arcydzięgiel lekarski, choroba wątroby, cukrzyca, dysfagia, działanie kardioprotekcyjne, działanie sedatywne, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, głóg jednoszyjkowy, korzeń arcydzięgla, kwiatostan głogu, liść melisy, melisa lekarska, napięcie nerwowe, napięcie psychiczne, sacharoza, stres, zaburzenia snu - Leksykon substancji czynnych
Nasiono kardamonu – Wskazania do stosowania
Nasiona kardamonu (Elettaria cardamomum) stanowią składnik aktywny produktu leczniczego Melisana Klosterfrau Original w ilości 10 mg na 100 ml, będąc integralną częścią kompleksu olejków lotnych o łącznej zawartości 65 mg/100 ml. Produkt dostępny jest w formie płynu doustnego oraz do stosowania miejscowego, co umożliwia różnorodne zastosowania terapeutyczne. Kardamon wykazuje działanie wielokierunkowe, wspomagając leczenie stanów psychosomatycznych, ułatwiając zasypianie, łagodząc zaburzenia czynności przewodu pokarmowego o podłożu nerwowym oraz wspierając terapię objawów infekcji górnych dróg oddechowych. Miejscowo preparat może być stosowany w celu łagodzenia nerwobóli o mniejszym nasileniu oraz powysiłkowych bólów mięśniowych. Substancje czynne zawarte w produkcie są zawieszone w 66,8% (V/V) etanolu, co zapewnia efektywną ekstrakcję składników roślinnych.
arcydzięgiel lekarski, bezsenność, cynamon cejloński, etanol, fitoterapia, galanga lekarska, gałka muszkatołowa, goryczka żółta, goździkowiec korzenny, imbir lekarski, infekcja górnych dróg oddechowych, melisa lekarska, nasiona kardamonu, neuralgia, objawy psychosomatyczne, olejek eteryczny, olejki lotne, oman wielki, pieprz czarny, pomarańcza gorzka, przeziębienie i grypa, wzdęcia i bóle brzucha, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Melisa lekarska – Dawkowanie i sposób podawania
Melisa lekarska (Melissa officinalis L., folium) jest stosowana głównie w leczeniu stanów napięcia nerwowego oraz zaburzeń snu. Preparaty zawierające wyciąg z liści melisy różnią się dawkowaniem w zależności od produktu, wieku pacjenta oraz wskazań terapeutycznych. Dorośli mogą stosować Neospasmina Extra (50 mg wyciągu suchego) w dawce 1-2 kapsułek 1-3 razy na dobę, maksymalnie 6 kapsułek/dobę, z zaleceniem 2 kapsułek 30-60 minut przed snem w przypadku trudności z zasypianiem. Persen forte (17,5 mg wyciągu) oraz Vamelan (17,45 mg wyciągu) stosuje się w dawce 1-2 kapsułek 2-3 razy na dobę, z maksymalną dawką 6 kapsułek/dobę, a przy zaburzeniach snu 2 kapsułki na 30-60 minut przed snem. Preparaty są przeznaczone do podania doustnego, a efekt terapeutyczny obserwuje się zwykle po 2-4 tygodniach systematycznego stosowania.
DER, działanie lecznicze, efekt terapeutyczny, melisa lekarska, monitorowanie terapii, napięcie nerwowe, nasilenie objawów, Neospasmina, Persen, podanie doustne, preparat farmaceutyczny, produkt leczniczy, trudności z zasypianiem, Vamelan, wyciąg suchy, wyciąg z melisy, wywiad medyczny, zaburzenia snu - Leksykon substancji czynnych
Olejek tymianku pospolitego – Właściwości farmakodynamiczne
Olejek tymianku pospolitego (Thymi aetheroleum) w stężeniu 0,240 g/100 g jest kluczowym składnikiem preparatu ARGOL®ESSENZA BALSAMICA, który zawiera także mentol oraz osiem innych olejków eterycznych. W badaniach in vitro wykazano jego silne działanie bakteriobójcze i grzybobójcze, co przekłada się na skuteczne zwalczanie patogenów odpowiedzialnych za infekcje górnych dróg oddechowych, gardła, jamy ustnej oraz przewodu pokarmowego. Olejek tymianku wykazuje również właściwości przeciwzapalne, redukując obrzęk błony śluzowej i łagodząc objawy stanów zapalnych, a także działanie przeciwbólowe, co jest istotne w terapii dolegliwości bólowych związanych z zapaleniem tych obszarów.
cynamonowiec chiński, dolegliwość bólowa, działanie bakteriobójcze, działanie grzybobójcze, działanie przeciwzapalne, działanie synergistyczne, infekcja grzybicza, inhalacja parowa, kolendra siewna, melisa lekarska, mentol, obrzęk błony śluzowej, olejek eteryczny, olejek tymianku pospolitego, osnówka muszkatołowca, patogeny dróg oddechowych, płyn do stosowania w jamie ustnej, płyn doustny, Thymi aetheroleum, właściwość przeciwbólowa, zapalenie górnych dróg oddechowych - Leksykon leków
Przedawkowanie – Optimum Tabletki uspokajające Labofarm powlekane –
Produkt leczniczy Optimum Tabletki uspokajające Labofarm powlekane zawiera sproszkowany korzeń kozłka (Valeriana officinalis L., radix) w dawce 170 mg, szyszki chmielu (Humulus lupulus L., flos) 50 mg, liść melisy (Melissa officinalis L., folium) 50 mg oraz ziele serdecznika (Leonurus cardiaca L., herba) 50 mg na tabletkę. Każda tabletka zawiera co najmniej 0,15 mg kwasów walerenowych, które stanowią aktywne składniki korzenia kozłka. W badaniach klinicznych i obserwacjach nie zaobserwowano objawów przedawkowania tego preparatu, co wskazuje na jego wysoki profil bezpieczeństwa. Brak danych o symptomach toksycznych jest zgodny z charakterystyką ziół zawartych w preparacie, które cechują się niskim ryzykiem poważnych działań niepożądanych nawet przy zwiększonych dawkach.
chmiel zwyczajny, działanie niepożądane, korzeń kozłka, kozłek lekarski, kwasy walerenowe, leczenie objawowe, liść melisy, melisa lekarska, parametry życiowe, produkty ziołowe, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie leku, serdecznik pospolity, szyszki chmielu, tabletki uspokajające, ziele serdecznika - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Persen forte 87,5 mg + 17,5 mg + 17,5 mg
Preparat Persen forte, zawierający wyciągi roślinne: 87,5 mg z korzenia kozłka lekarskiego, 17,5 mg z liści melisy lekarskiej oraz 17,5 mg z liści mięty pieprzowej na kapsułkę, jest przeciwwskazany u pacjentów z udokumentowaną nadwrażliwością na którykolwiek ze składników aktywnych lub pomocniczych, w tym mentol obecny w mięcie. Ponadto, każda kapsułka zawiera 85,5 mg laktozy jednowodnej oraz 35 mg glukozy, co wymaga szczególnej ostrożności u osób z nietolerancją laktozy, niedoborem laktazy typu Lapp, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy oraz u pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, zwłaszcza cukrzyków. Lek dostępny jest w formie kapsułek twardych, co może stanowić problem u pacjentów z dysfagią.
choroba wątroby, cukrzyca, glukoza, kapsułka twarda, kozłek lekarski, laktoza jednowodna, melisa lekarska, Melissa officinalis, Mentha piperita, mentol, mięta pieprzowa, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, padaczka, reakcja alergiczna, uzależnienie od alkoholu, Valeriana officinalis, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenia połykania, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z liści melisy – Właściwości farmakodynamiczne
Olejek eteryczny z liści melisy (Melissa officinalis L.) jest kluczowym składnikiem preparatu Melisana Klosterfrau, który zawiera 4,04 g mieszanki ziół na 100 ml, z czego liście melisy stanowią 10,48%. Całkowita zawartość olejków lotnych w preparacie wynosi 62 mg/100 ml, a nośnikiem jest 66,8% (V/V) etanol. Preparat występuje w formie płynu doustnego oraz płynu na skórę, co umożliwia jego stosowanie zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Mieszanka ziołowa zawiera również kłącza omanu, korzeń arcydzięgla, kłącza imbiru, korzeń goryczki, owocnię pomarańczy, kwiaty goździków, kłącza galangi, korę cynamonowca, owoce pieprzu czarnego, kwiaty cynamonowca oraz owoce kardamonu, co może sugerować potencjalne działanie synergistyczne składników.
badanie farmakodynamiczne, dysfagia, działanie synergistyczne, etanol, kłącze galangi, kłącze imbiru, kłącze omanu, kora cynamonowca, korzeń arcydzięgla, korzeń goryczki, kwiat cynamonowca, kwiat goździka, melisa lekarska, Melisana Klosterfrau, mieszanka ziołowa, olejek eteryczny z melisy, olejek lotny, owoc kardamonu, owoc pieprzu czarnego, owocnia pomarańczy, płyn doustny, płyn na skórę, skuteczność kliniczna, tradycyjny produkt leczniczy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Tabletki uspokajające Labofarm –
Tabletki uspokajające Labofarm zawierają surowce roślinne o działaniu sedatywnym: korzeń kozłka (170 mg), szyszki chmielu (50 mg), liść melisy (50 mg) oraz ziele serdecznika (50 mg), z minimalną zawartością kwasów walerenowych ≥0,15 mg, które odpowiadają za działanie nasenne i uspokajające. Preparat może istotnie obniżać zdolności psychomotoryczne, w tym czas reakcji i koncentrację, co przekłada się na zwiększone ryzyko podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie leku na 2 godziny przed prowadzeniem pojazdów w porze nocnej oraz przez osoby zmęczone, gdyż efekt sedatywny może nasilać naturalną senność i zmęczenie, zwiększając ryzyko wypadków. Lekarz powinien dostosować zalecenia indywidualnie, uwzględniając stan pacjenta i charakter wykonywanej pracy, a także odnotować w dokumentacji medycznej przekazanie informacji o wpływie leku na zdolności psychomotoryczne.
chmiel zwyczajny, działanie nasenne, działanie sedatywne, działanie uspokajające, efekt sedatywny, interakcje lekowe, korzeń kozłka, kozłek lekarski, kwasy walerenowe, liść melisy, melisa lekarska, napięcie nerwowe, produkt leczniczy, prowadzenie pojazdów, serdecznik pospolity, spowolnienie reakcji, szyszki chmielu, tabletki uspokajające, właściwości farmakologiczne, zaburzenia koncentracji, zaburzenia snu, zdolności psychomotoryczne, ziele serdecznika - Leksykon substancji czynnych
Szanta – Właściwości farmakodynamiczne
Szanta zwyczajna (Marrubium vulgare L.) jest rośliną leczniczą z rodziny Lamiaceae, wykorzystywaną głównie ze względu na zawartość związków goryczowych, które odruchowo stymulują wydzielanie soku żołądkowego poprzez aktywację receptorów smakowych w jamie ustnej. Mechanizm ten prowadzi do poprawy procesów trawiennych oraz zwiększenia apetytu, co stanowi podstawę jej zastosowania w preparatach takich jak Apetiherb. Preparat ten zawiera wyciąg płynny o stężeniu 15 g/100 g syropu, w którym składniki aktywne występują w proporcjach 3/2/3/2 (ziele krwawnika, szanta, liść melisy, owoc kopru włoskiego), co zapewnia synergistyczne działanie farmakodynamiczne, łączące stymulację wydzielania soku żołądkowego, działanie przeciwzapalne, uspokajające oraz wiatropędne i spazmolityczne.
działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwzapalne, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, efekt farmakodynamiczny, efekt synergistyczny, jasnotowate, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, kod ATC, koper włoski, krwawnik pospolity, marrubina, melisa lekarska, olejek eteryczny, procesy trawienne, produkt leczniczy, szanta zwyczajna, właściwości wiatropędne, wyciąg płynny, wydzielanie soku żołądkowego, zaburzenia łaknienia, związki goryczowe - Leksykon substancji czynnych
Melisa – Przeciwwskazania stosowania
Melisa lekarska (Melissa officinalis L.) jest powszechnie stosowanym surowcem zielarskim, jednak jej zastosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na liść melisy, a w przypadku preparatów złożonych – także na pozostałe składniki aktywne i substancje pomocnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na alergie krzyżowe, zwłaszcza w kontekście roślin z rodzin Asteraceae (np. rumianek, nagietek, krwawnik) oraz Apiaceae (np. kminek, koper włoski, anyż, seler, kolendra). Przykładowo, preparaty takie jak Nervosan fix, Melis-Tonic czy Zioła uspokajające zawierające melisę i rośliny z rodziny Asteraceae są przeciwwskazane u pacjentów uczulonych na te rośliny. Dodatkowo, preparaty takie jak Iberogast wymagają ostrożności u pacjentów z obecną lub przebyta chorobą wątroby oraz u osób przyjmujących leki hepatotoksyczne.
alergia krzyżowa, alergia na rumianek, arcydzięgiel, choroba wątroby, Cravisol, Iberogast, Intractum Melissae, Melis-Tonic, Melisa Fix, melisa lekarska, nadwrażliwość na bylicę, nadwrażliwość na substancję czynną, Nervosan fix, Nervosol K, płyn doustny, preparat ziołowy, rodzina Apiaceae, rodzina Asteraceae, uszkodzenie wątroby, wywiad alergiczny, zioła uspokajające - Leksykon substancji czynnych
Chmiel – Właściwości farmakodynamiczne
Chmiel (Humulus lupulus L.) wykazuje działanie uspokajające i nasenne, głównie dzięki składnikom olejku eterycznego zawartym w szyszkach (Lupuli strobili), w tym metylobuten-2-ol, który oddziałuje na ośrodkowy układ nerwowy poprzez kompleks receptorów GABA-A i kanałów chlorkowych, w tym receptory benzodiazepinowe. Preparaty z chmielem poprawiają latencję snu oraz jego jakość, co potwierdzają badania kliniczne z podwójnie ślepą próbą. Wskazania do stosowania obejmują łagodne stany napięcia nerwowego, trudności z zasypianiem, stany niepokoju oraz nadpobudliwość nerwową. Preparaty dostępne są w formie nalewek (Lupuli strobili tinctura 1:5, etanol 70-80% v/v), wyciągów suchych (4-8:1, metanol 30-40% lub etanol 40-50% v/v) oraz sproszkowanych szyszek, często w połączeniu z innymi surowcami roślinnymi o działaniu uspokajającym (np. Valeriana officinalis, Melissa officinalis).
bezsenność, działanie nasenne, działanie synergistyczne, działanie uspokajające, efekt przyzwyczajenia, głóg, kanał chlorkowy, kozłek lekarski, kumulacja substancji czynnej, kwas goryczochmielowy, lek sedatywny, męczennica, melisa lekarska, nalewka z chmielu, napięcie emocjonalne, okres latencji, olejek eteryczny, ośrodkowy układ nerwowy, receptor benzodiazepinowy, receptor GABA-A, receptor GABA-ergiczny, uzależnienie, wyciąg suchy - Leksykon substancji czynnych
Melisa lekarska – Działania niepożądane
Melisa lekarska (Melissa officinalis L.) jest stosowana jako surowiec zielarski o działaniu uspokajającym, jednak jej stosowanie może wiązać się z działaniami niepożądanymi, głównie ze strony przewodu pokarmowego. Najczęściej obserwuje się nudności, bóle brzucha (w tym skurcze) oraz biegunkę, zarówno przy monoterapii, jak i w preparatach złożonych z innymi roślinami, np. korzeniem kozłka lekarskiego czy liściem mięty pieprzowej. Szczególnie preparaty łączące melisę z miętą pieprzową mogą nasilać objawy refluksu żołądkowo-przełykowego, takie jak zgaga, co jest istotne u pacjentów z chorobą refluksową przełyku. Częstość występowania tych działań nie jest dokładnie określona (nieznana), co wynika z ograniczonej liczby badań klinicznych oraz stosowania melisy w preparatach złożonych. Ponadto, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, od miejscowych podrażnień skóry po reakcje systemowe, zwłaszcza u osób uczulonych na rośliny z rodziny Lamiaceae.
alergia na rośliny, atopia, badanie kliniczne, biegunka, ból brzucha, charakterystyka produktu leczniczego, choroba refluksowa przełyku, choroba wątroby, choroba współistniejąca, dolegliwość bólowa, drogi żółciowe, działanie niepożądane, działanie uspokajające, farmakoterapia, interakcja lekowa, kozłek lekarski, leczenie objawowe, lek sedatywny, luźny stolec, mdłości, melisa lekarska, mięta pieprzowa, monoterapia, nudności, personel medyczny, perystaltyka jelit, preparat złożony, produkt leczniczy, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz brzucha, stosunek korzyści do ryzyka, układ immunologiczny, układ pokarmowy, układ trawienny, zgaga - Leksykon substancji czynnych
Korzeń arcydzięgla – Wskazania do stosowania
Korzeń arcydzięgla (Angelica archangelica L.) w produkcie Melisana Klosterfrau Original występuje w stężeniu 714 mg/100 ml, w połączeniu z etanolem 66,8% V/V oraz innymi składnikami roślinnymi, tworząc kompleks olejków lotnych o wielokierunkowym działaniu terapeutycznym. Preparat jest wskazany w leczeniu stanów psychosomatycznych, szczególnie nadwrażliwości na zmiany pogody, zaburzeń snu o podłożu nerwowym oraz dysfunkcji przewodu pokarmowego na tle nerwowym, takich jak wzdęcia i bóle brzucha. Działanie korzenia arcydzięgla obejmuje właściwości przeciwskurczowe, wiatropędne, rozgrzewające i przeciwzapalne, co czyni go także użytecznym w łagodzeniu objawów przeziębienia i grypy. Ponadto, preparat może być stosowany miejscowo w celu redukcji nerwobólów i bólów mięśniowych o umiarkowanym nasileniu, wykazując działanie rozgrzewające i przeciwbólowe.
aplikacja miejscowa, bezsenność, bóle mięśniowe, dyspepsja czynnościowa, działanie wiatropędne, efekt przeciwzapalny, efekt rozgrzewający, goryczka żółta, imbir lekarski, infekcja górnych dróg oddechowych, korzeń arcydzięgla, lek roślinny, melisa lekarska, meteoropatia, neuralgia, objawy psychosomatyczne, oman wielki, owocnia pomarańczy gorzkiej, przeziębienie, substancje czynne, zaburzenia psychosomatyczne, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Skład i postać leku – Neospasmina Extra –
Neospasmina Extra to preparat w postaci twardych kapsułek o charakterystycznym owalnym kształcie i dwukolorowej, czerwono-ciemnozielonej barwie, zawierający w jednej kapsułce 250 mg wyciągu wodno-alkoholowego z korzenia kozłka (Valeriana officinalis L., DER 3-6:1, etanol 70% V/V), 50 mg wyciągu suchego z liścia melisy (Melissa officinalis L., DER 6-8:1, rozpuszczalnik woda), 80 mg tlenku magnezu ciężkiego oraz 5 mg witaminy B6 (Pyridoxini hydrochloridum). Substancje pomocnicze obejmują m.in. krzemu dwutlenek koloidalny, glukozę, skrobię żelowaną kukurydzianą i kwas stearynowy, a osłonka kapsułki zawiera barwniki takie jak tytanu dwutlenek (E171), żelaza tlenki (E172), indygotynę (E132) oraz azorubinę (E122). Obecność azorubiny i glukozy wymaga uwagi u pacjentów z alergiami lub nietolerancjami. Produkt jest pakowany w blistry po 10 kapsułek, dostępne w opakowaniach od 10 do 90 kapsułek, z zaleceniem przechowywania w temperaturze do 25°C, w suchym miejscu, z okresem ważności 2 lata.
azorubina, chlorowodorek pirydoksyny, dwutlenek krzemu koloidalny, dwutlenek tytanu, etanol, indygotyna, kapsułka, kapsułka twarda, korzeń kozłka, kozłek lekarski, kwas stearynowy, liść melisy, melisa lekarska, niezgodność farmaceutyczna, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, skrobia kukurydziana, substancja pomocnicza, substancja przeciwzbrylająca, tlenek magnezu, tlenek magnezu ciężki, tlenek żelaza czerwony, tlenek żelaza żółty, witamina B6, współczynnik DER, żelatyna wołowa - Leksykon substancji czynnych
Melisa lekarska – Wskazania do stosowania
Melisa lekarska (Melissa officinalis L.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych o działaniu uspokajającym, stosowanych głównie w łagodnych stanach napięcia nerwowego oraz okresowych trudnościach z zasypianiem. W produktach takich jak Neospasmina Extra (50 mg wyciągu suchego, DER 6-8:1, rozpuszczalnik: woda), Persen forte (17,5 mg, DER 3-6:1, etanol 50% V/V) oraz Vamelan (17,45 mg, DER 4-6:1, etanol 50% V/V) melisa jest łączona z innymi substancjami uspokajającymi, takimi jak wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego i liści mięty pieprzowej. Neospasmina Extra dodatkowo zawiera magnez tlenek ciężki (80 mg) i witaminę B6 (5 mg), co może być korzystne u pacjentów z niedoborem magnezu i objawami napięcia nerwowego. Preparaty te są rekomendowane do krótkotrwałego stosowania w łagodnych dolegliwościach nerwicowych, niepokoju oraz przejściowych zaburzeniach snu, szczególnie gdy bezsenność jest związana z napięciem nerwowym.
bezsenność, działanie rozkurczające, działanie uspokajające, efekt synergistyczny, efekt terapeutyczny, korzeń kozłka lekarskiego, łagodny stan napięcia nerwowego, lek o działaniu uspokajającym, lek psychotropowy, liść mięty pieprzowej, melisa lekarska, Melissa officinalis, Mentha piperita, mięsień gładki, preparat złożony, przewód pokarmowy, stan depresyjny, stan lękowy, substancja czynna pochodzenia roślinnego, Valeriana officinalis, wyciąg z melisy lekarskiej, zaburzenie lękowe, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie snu - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z liści melisy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Olejek eteryczny z liści melisy (Melissa officinalis L.) jest składnikiem preparatu Melisana Klosterfrau, w którym 100 ml zawiera 4,04 g mieszanki olejków eterycznych destylowanych z alkoholem, z czego liście melisy stanowią 10,48%. Całkowita zawartość olejków lotnych wynosi 62 mg w 66,8% (V/V) etanolu. Preparat wymaga ostrożności ze względu na obecność furokumaryn z korzenia arcydzięgla, które mogą wywoływać fotouczulenie skóry przy ekspozycji na promieniowanie UV. Zaleca się unikanie długotrwałej ekspozycji na słońce i naświetlania UV podczas terapii. Doustne stosowanie preparatu nie powinno odbywać się na czczo, aby uniknąć dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takich jak zgaga, ból żołądka, nudności i odruchy wymiotne, wynikające z drażniącego działania alkoholu etylowego.
ból żołądka, działanie niepożądane, fotouczulenie, furokumaryna, melisa lekarska, nudności, odruch wymiotny, olejek eteryczny z liści melisy, pęcherz skórny, pieczenie za mostkiem, podrażnienie błony śluzowej, problem skórny, reakcja alergiczna, reakcja fotouczulająca, stan zapalny skóry, świąd, test uczuleniowy, uszkodzenie skóry, zaczerwienienie skóry, zgaga - Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody opryszczkowe – Leczenie
Wrzody opryszczkowe, wywołane przez wirus HSV-1, manifestują się bolesnymi pęcherzami wokół ust i zwykle ustępują samoistnie w ciągu 1-2 tygodni. Kluczowe jest wczesne rozpoczęcie terapii, najlepiej w fazie prodromalnej (mrowienie, świąd, pieczenie), co pozwala na skrócenie czasu gojenia o 1-2 dni. Leczenie opiera się na doustnych lekach przeciwwirusowych: acyklowir (400 mg 3x/d lub 200 mg 5x/d przez 5-10 dni), walacyklowir (2 g 2x/d przez 1 dzień lub 1 g 2x/d) oraz famcyklowir (1500 mg jednorazowo lub 500 mg 2x/d), z walacyklowirem jako lekiem pierwszego wyboru. Miejscowe preparaty przeciwwirusowe (acyklowir 5%, pencyklowir 1%, dokozanol 10%) mają niższą skuteczność i są efektywne głównie w fazie prodromalnej. Leczenie objawowe obejmuje preparaty z lidokainą (0,5%-4%), benzokainą (5%-20%) i inne środki znieczulające oraz doustne leki przeciwbólowe (paracetamol, ibuprofen, naproksen), z wykluczeniem aspiryny u dzieci ze względu na ryzyko zespołu Reye’a.
acyklowir, benzokaina, famcyklowir, faza prodromalna, laseroterapia, lek przeciwwirusowy, lidokaina, lukrecja, melisa lekarska, miód manuka, pencyklowir, promieniowanie UV, propolis, replikacja wirusa, środek przeciwbólowy, terapia laserowa, terapia supresyjna, tetrakaina, układ odpornościowy, walacyklowir, wirus HSV-1, wrzód opryszczkowy, wykwit skórny, zespół Reye’a, zimny kompres, zmiana pęcherzowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Persen forte 87,5 mg + 17,5 mg + 17,5 mg
Produkt leczniczy Persen forte, zawierający 87,5 mg wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego, 17,5 mg liści melisy oraz 17,5 mg liści mięty pieprzowej w kapsułce, nie jest zalecany do stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa. Substancje czynne nie zostały poddane odpowiednim badaniom w tych grupach pacjentek, co uniemożliwia ocenę ryzyka dla płodu oraz niemowlęcia. Lekarz powinien poinformować pacjentki o potencjalnym ryzyku i zalecić rozważenie alternatywnych terapii o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w tych stanach fizjologicznych. Ponadto, brak jest danych dotyczących przenikania składników aktywnych do mleka matki oraz ich wpływu na dziecko, co dodatkowo podkreśla konieczność ostrożności w okresie laktacji.
alternatywne metody leczenia, bezpieczeństwo leków w ciąży, bezpieczeństwo preparatu, ciąża, efekt niepożądany, efekt terapeutyczny, funkcja rozrodcza, interakcja lekowa, karmienie piersią, kobieta ciężarna, kozłek lekarski, laktacja, melisa lekarska, mięta pieprzowa, mleko matki, płodność, przenikanie składników aktywnych, rozwój płodu, wiek rozrodczy, zdolność do zapłodnienia - Leksykon substancji czynnych
Melisa lekarska – Właściwości farmakodynamiczne
Melisa lekarska (Melissa officinalis L.) wykazuje przede wszystkim działanie uspokajające, co stanowi jej kluczową właściwość farmakodynamiczną wykorzystywaną w preparatach leczniczych stosowanych w łagodzeniu napięcia nerwowego, stresu oraz trudności w zasypianiu. Dodatkowo melisa posiada działanie wiatropędne, co jest istotne w terapii dolegliwości ze strony układu pokarmowego towarzyszących stanom napięcia nerwowego. W preparatach złożonych, takich jak Persen forte czy Vamelan, melisa współdziała synergistycznie z korzeniem kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis) i liśćmi mięty pieprzowej (Mentha piperita), wzmacniając efekt uspokajający i rozkurczowy na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego. Warto podkreślić, że skuteczność melisy jest oceniana w kontekście całej kompozycji ziołowej, a jej działanie jest potwierdzone zarówno tradycyjnym zastosowaniem, jak i dostępnymi danymi naukowymi.
działania niepożądane, działanie rozkurczające, działanie uspokajające, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, korzeń kozłka lekarskiego, leki nasenne, leki psychotropowe, melisa lekarska, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, mięta pieprzowa, napięcie nerwowe, preparaty ziołowe, stany niepokoju, trudności z zasypianiem, układ pokarmowy, współczynnik DER, wyciąg suchy, zaburzenia snu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Optimum Tabletki uspokajające Labofarm powlekane –
OPTIMUM Tabletki uspokajające Labofarm to preparat w formie tabletek powlekanych, zawierający standaryzowaną kompozycję roślinnych substancji czynnych o działaniu uspokajającym. Każda tabletka zawiera 170 mg sproszkowanego korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix) ze standaryzacją na kwasy walerenowe ≥ 0,15 mg, 50 mg szyszki chmielu zwyczajnego (Humulus lupulus L., flos), 50 mg liścia melisy lekarskiej (Melissa officinalis L., folium) oraz 50 mg ziela serdecznika pospolitego (Leonurus cardiaca L., herba). Składniki pomocnicze, takie jak krzemionka koloidalna bezwodna, skrobia ziemniaczana, glikol polietylenowy oraz (hydroksymetylo)propyloceluloza, zapewniają odpowiednie właściwości fizykochemiczne i ułatwiają połykanie tabletek. Preparat dostępny jest w różnych formach opakowań, w tym pojemnikach polipropylenowych i blisterach, z zawartością od 10 do 100 tabletek, co umożliwia dostosowanie do indywidualnych potrzeb pacjenta.
chmiel zwyczajny, glikol polietylenowy, hydroksymetylopropyloceluloza, kozłek lekarski, krzemionka koloidalna, kwas walerenowy, melisa lekarska, niezgodność farmaceutyczna, postać farmaceutyczna, serdecznik pospolity, skrobia ziemniaczana, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, właściwość uspokajająca, związek aktywny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Liść Melisy –
Liść melisy (Melissa officinalis L., folium) jest tradycyjnym produktem leczniczym roślinnym stosowanym w łagodnych zaburzeniach żołądkowo-jelitowych, takich jak wzdęcia i dyspepsja czynnościowa, a także w zaburzeniach motoryki przewodu pokarmowego. Preparat dostępny jest w formie saszetek zawierających 2 g liścia melisy, które należy zaparzać we wrzącej wodzie przez 5-10 minut. Wskazania obejmują również łagodne stany napięcia nerwowego, niepokój, nerwowość oraz rozdrażnienie związane ze stresem, dzięki właściwościom uspokajającym rośliny. Ponadto, liść melisy może być stosowany jako środek wspomagający zasypianie u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami snu, oferując naturalną alternatywę bez ryzyka uzależnienia.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Zioła uspokajające –
Produkt leczniczy Zioła Uspokajające to mieszanka ziół do zaparzania, zawierająca w jednej saszetce 3 g surowców roślinnych o ściśle określonych proporcjach: 900 mg korzenia kozłka lekarskiego (Valerianae officinalis, L.), 600 mg liścia z kwiatem głogu (Crataegus spp.), 450 mg liścia melisy (Melissa officinalis L.), 450 mg szyszek chmielu (Humulus lupulus L.), 300 mg liścia mięty pieprzowej (Mentha x piperita L.) oraz 300 mg kwiatu rumianku (Matricaria recutita L.). Surowce te wykazują działanie uspokajające, nasenne, kardiotoniczne, rozkurczowe oraz przeciwzapalne. Produkt nie zawiera substancji pomocniczych i jest przeznaczony do przygotowania naparu poprzez zaparzanie saszetki z bibuły termozgrzewalnej, co zapewnia optymalną ekstrakcję substancji czynnych.
chmiel zwyczajny, działanie kardiotoniczne, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie uspokajające, głóg, korzeń kozłka, kozłek lekarski, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, liść melisy, liść mięty pieprzowej, melisa lekarska, mięta pieprzowa, napar ziołowy, niezgodność farmaceutyczna, rumianek pospolity, szyszki chmielu, właściwości uspokajające, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Liść Melisy –
Liść melisy (Melissa officinalis L., folium) w postaci ziół do zaparzania w saszetkach (2 g/saszetkę) nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo w tych okresach. Brak jest również badań oceniających wpływ liścia melisy na płodność zarówno kobiet, jak i mężczyzn, co stanowi istotny czynnik do rozważenia u pacjentek planujących ciążę. W związku z tym stosowanie tego produktu leczniczego w tych szczególnych stanach nie jest zalecane, a lekarz powinien przekazać pacjentce pełne informacje o potencjalnym ryzyku wynikającym z braku danych naukowych.
- Leksykon substancji czynnych
Melisa – Przedawkowanie
Melisa lekarska (Melissa officinalis L.) wykazuje relatywnie wysoki profil bezpieczeństwa, a przypadki przedawkowania samej melisy są rzadkie i niecharakterystyczne. W badaniach toksykologicznych na zwierzętach oraz danych klinicznych nie odnotowano specyficznych objawów toksyczności po podaniu melisy, także w preparacie Iberogast zawierającym wyciąg z liści melisy. Objawy przedawkowania obserwowane w praktyce klinicznej dotyczą głównie preparatów płynnych, w których rozpuszczalnikiem jest etanol, oraz preparatów złożonych zawierających korzeń kozłka (Valeriana officinalis). Dawki korzenia kozłka powyżej 20 g mogą wywoływać łagodne objawy takie jak zmęczenie, skurcze brzucha, zawroty głowy, drżenie rąk, rozszerzenie źrenic czy uczucie ucisku w klatce piersiowej, które ustępują zwykle w ciągu 24 godzin.
alkoholizm, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, choroba umysłowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drżenie rąk, działanie uspokajające, korzeń kozłka, leczenie podtrzymujące, melisa lekarska, mydriasis, nadwrażliwość na promieniowanie UV, nasilenie padaczki, padaczka, preparat złożony, profil bezpieczeństwa, reakcja uczuleniowa na światło, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, rozszerzenie źrenic, skurcz brzucha, ucisk w klatce piersiowej, upośledzenie zdolności psychofizycznych, uszkodzenie mózgu, uszkodzenie wątroby, uzależnienie od alkoholu, wyciąg z melisy, zawroty głowy, zmęczenie - Leksykon substancji czynnych
Mięta pieprzowa – Właściwości farmakodynamiczne
Mentha piperita L. wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, szczególnie istotne w terapii zaburzeń przewodu pokarmowego. Jej główne efekty obejmują rozkurcz mięśni gładkich przewodu pokarmowego, co jest korzystne w kolkach jelitowych i skurczach, oraz działanie karminatywne ułatwiające eliminację gazów jelitowych. Olejki eteryczne mięty stymulują wydzielanie śliny, soku żołądkowego i żółci, co poprawia trawienie, zwłaszcza tłuszczów. Dodatkowo mięta wykazuje właściwości przeciwzapalne poprzez hamowanie 5-lipoksygenazy, przeciwbakteryjne i przeciwutleniające, co wspiera ochronę błony śluzowej przewodu pokarmowego. W preparatach złożonych, takich jak Iberogast czy Gastrosan fix, mięta działa synergistycznie z innymi składnikami, modulując napięcie mięśniowe oraz zmniejszając wrażliwość jelit na bodźce serotoninowe i rozciąganie.
działanie farmakologiczne, działanie karminatywne, działanie przeciwbakteryjne, działanie żółciopędne, efekt synergistyczny, efekt wiatropędny, enzym 5-lipoksygenaza, kanał wapniowy, kolka jelitowa, komórka okładzinowa, kora kruszyny, korzeń kozłka lekarskiego, leukotrien, liść senesu, mediator stanu zapalnego, melisa lekarska, mentol, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, mięta pieprzowa, mucyna, nalewka miętowa, olejek eteryczny, ośrodkowy układ nerwowy, pasaż jelitowy, pochodna antracenowa, prostaglandyna, receptor GABA, receptor muskarynowy, receptor opioidowy, receptor serotoninowy, receptor TRPM8, receptor κ-opioidowy, sok żołądkowy, synteza leukotrienów, właściwość przeciwutleniająca, właściwość przeciwzapalna, wydzielanie śliny, wydzielanie żółci - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tabletki uspokajające Labofarm –
Tabletki uspokajające Labofarm zawierają 170 mg korzenia kozłka (Valeriana officinalis L., radix), 50 mg szyszki chmielu (Humulus lupulus L., flos), 50 mg liścia melisy (Melissa officinalis L., folium) oraz 50 mg ziela serdecznika (Leonurus cardiaca L., herba) w jednej tabletce, z minimalną zawartością kwasów walerenowych wynoszącą 0,15 mg. Produkt jest stosowany jako środek uspokajający, a dotychczasowe obserwacje kliniczne nie wykazały istotnych działań niepożądanych. Niemniej jednak, ze względu na obecność korzenia kozłka, możliwe są objawy żołądkowo-jelitowe, takie jak mdłości oraz dolegliwości skurczowe mięśni gładkich przewodu pokarmowego, choć ich częstość występowania nie została określona na podstawie dostępnych danych.
chmiel zwyczajny, dolegliwości skurczowe, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dyskomfort w nadbrzuszu, działanie niepożądane, korzeń kozłka, kozłek lekarski, kwas walerenowy, liść melisy, mdłości, melisa lekarska, odruch wymiotny, przewód pokarmowy, serdecznik pospolity, skurcz mięśni gładkich, szyszka chmielu, tabletka uspokajająca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, ziele serdecznika - Leksykon substancji czynnych
Szanta – Dawkowanie i sposób podawania
Szanta (Marrubium vulgare L. herba) jest kluczowym składnikiem syropu Apetiherb, zawierającego złożony wyciąg roślinny w proporcji 3/2/3/2 (szanta, krwawnik, melisa, koper włoski) ekstrahowany wodą oczyszczoną. Preparat podaje się doustnie, z zachowaniem około 30-minutowego odstępu przed posiłkiem, co optymalizuje wchłanianie substancji czynnych. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od wieku: dzieci 3-6 lat otrzymują 2,5 ml 2 razy dziennie (5 ml/dobę), dzieci powyżej 6 lat i młodzież 5 ml 2-3 razy dziennie (10-15 ml/dobę), a dorośli 15 ml 3-4 razy dziennie (45-60 ml/dobę). U dzieci syrop należy rozcieńczać w niewielkiej ilości słabej herbaty lub wody, co poprawia akceptowalność i ułatwia podanie. Do odmierzania dawek służy dołączona miarka.
- Leksykon substancji czynnych
Melisa – Właściwości farmakodynamiczne
Melisa lekarska (Melissa officinalis L.) wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, obejmujące przede wszystkim działanie sedatywne, uspokajające i nasenne, które przypisuje się głównie składnikom olejku eterycznego, takim jak cytral, citronellal i linalol. Badania potwierdzają, że etanolowe roztwory tych związków oraz liofilizowane wyciągi z liści melisy poprawiają jakość snu i szybkość zasypiania. Ponadto, melisa wykazuje działanie spazmolityczne na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego dzięki flawonoidom i alkoholom terpenowym, a także stymuluje wydzielanie soku żołądkowego poprzez związki goryczowe, co sprzyja poprawie funkcji trawiennych i zwiększeniu apetytu. Preparaty zawierające melisę, takie jak Iberogast, wykazują synergistyczne działanie z innymi składnikami, wpływając na zmniejszenie wrażliwości jelit na bodźce, zwiększenie stężenia prostaglandyn i mucyny oraz hamowanie wydzielania soku żołądkowego przez komórki okładzinowe.
5-lipoksygenaza, alkohol terpenowy, badanie z podwójną ślepą próbą, cytral, działanie farmakologiczne, działanie przeciwskurczowe, działanie przeciwzapalne, działanie sedatywne, działanie spazmolityczne, farmakodynamika, komórka okładzinowa, leukotrien, melisa lekarska, mięśnie gładkie, ośrodkowy układ nerwowy, prostaglandyna, przewód pokarmowy, receptor muskarynowy, receptor opioidowy, receptor serotoninowy, roztwór etanolowy, sok żołądkowy, synergizm, wrażliwość aferentna jelita, związek biologicznie czynny, związek goryczowy, związek lotny - Leksykon substancji czynnych
Kwas chlorogenowy – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Kwas chlorogenowy, będący głównym składnikiem aktywnym wyciągu z jeżówki purpurowej (Echinacea purpurea) w preparacie Echinerba, występuje w dawce 100 mg wyciągu suchego (stosunek 3,5-4,5:1) na tabletkę, zawierając nie mniej niż 1 mg kwasów polifenolowych przeliczonych na kwas chlorogenowy. Dane kliniczne i doświadczenia porejestracyjne nie wykazały wpływu tej substancji na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Kwas chlorogenowy nie powoduje zaburzeń psychomotorycznych, takich jak senność, wydłużenie czasu reakcji, zaburzenia koncentracji, koordynacji ruchowej, widzenia czy percepcji, co odróżnia go od innych leków ziołowych o działaniu sedatywnym (np. kozłek lekarski, melisa).
działanie nasenne, działanie niepożądane, działanie sedatywne, echinacea purpurea, funkcje poznawcze, koordynacja ruchowa, kozłek lekarski, kwas chlorogenowy, kwas polifenolowy, melisa lekarska, sprawność psychofizyczna, sprawność psychomotoryczna, wyciąg z jeżówki purpurowej, wydłużenie czasu reakcji, zaburzenia koncentracji uwagi, zaburzenia percepcji, zaburzenia sprawności psychomotorycznej, zaburzenia widzenia, zawroty głowy