układ trawienny

Układ trawienny to zespół narządów odpowiedzialnych za pobieranie, trawienie i wchłanianie pokarmów oraz usuwanie niestrawionych resztek. Jego podstawowe elementy to: jama ustna, przełyk, żołądek, jelito cienkie (dwunastnica, jelito czcze, jelito kręte), jelito grube, odbytnica oraz narządy pomocnicze takie jak wątroba, pęcherzyk żółciowy i trzustka.

Proces trawienia rozpoczyna się w jamie ustnej, gdzie pokarm jest rozdrabniany mechanicznie i wstępnie trawiony przez enzymy zawarte w ślinie. W żołądku zachodzi dalsza degradacja pokarmów przy udziale kwasu solnego i enzymów trawiennych. Jelito cienkie odgrywa kluczową rolę w trawieniu i absorpcji składników odżywczych, dzięki obecności licznych enzymów i rozbudowanej powierzchni chłonnej (kosmki i mikrokosmki).

Wątroba produkuje żółć niezbędną do trawienia tłuszczów, a trzustka wydziela enzymy trawienne i hormony regulujące metabolizm węglowodanów. Jelito grube odpowiada za wchłanianie wody i elektrolitów oraz formowanie kału. Układ trawienny jest ściśle powiązany z układem nerwowym (oś jelitowo-mózgowa) oraz układem immunologicznym, a jego prawidłowe funkcjonowanie ma kluczowe znaczenie dla homeostazy całego organizmu.

Zaburzenia układu trawiennego obejmują szerokie spektrum chorób – od czynnościowych (zespół jelita drażliwego, dyspepsja czynnościowa) po organiczne (nieswoiste choroby zapalne jelit, nowotwory, choroby wątroby). Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne, obrazowe oraz endoskopowe, a leczenie zależy od specyfiki schorzenia i może obejmować farmakoterapię, interwencje dietetyczne, procedury endoskopowe lub leczenie chirurgiczne.

Powiązane wpisy

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl