operacja przysadki
Operacja przysadki (hipofizektomia) to zabieg neurochirurgiczny polegający na częściowym lub całkowitym usunięciu gruczołu przysadki mózgowej. Najczęściej wykonywana jest z powodu guzów przysadki, takich jak gruczolaki wydzielające hormony (np. prolaktynoma, akromegalia) lub guzy nieczynne hormonalnie uciskające okoliczne struktury.
Współcześnie preferowaną metodą jest dostęp przezklinowy (transsphenoidalny), podczas którego chirurg dociera do przysadki przez nos i zatokę klinową, bez konieczności otwierania czaszki. W trudniejszych przypadkach stosuje się dostęp przezczaszkowy (transkranialny). Coraz częściej wykorzystuje się techniki endoskopowe i nawigację śródoperacyjną, co zwiększa precyzję i bezpieczeństwo zabiegu.
Powikłania operacji przysadki mogą obejmować moczówkę prostą, niedoczynność przysadki wymagającą suplementacji hormonalnej, płynotok nosowy, zaburzenia widzenia oraz powikłania infekcyjne. Skuteczność zabiegu zależy od typu i wielkości guza oraz doświadczenia zespołu operującego. Pacjenci po operacji przysadki wymagają długoterminowej opieki endokrynologicznej i regularnej oceny funkcji hormonalnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ciężka niedobór hormonu antydiuretycznego – Epidemiologia
Ciężki niedobór hormonu antydiuretycznego (ADH), znany wcześniej jako moczówka prosta, jest rzadkim zaburzeniem endokrynologicznym o częstości występowania około 1 na 25 000 osób (0,004% populacji globalnej). W Rosji częstość ta wynosi 2,1 na 100 000 mieszkańców. Choroba nie wykazuje predylekcji płciowej, choć oporność na wazopresynę związaną z mutacjami na chromosomie X częściej dotyka mężczyzn. Większość przypadków (ponad 90%) ma charakter nabyty, a postać centralna jest dominująca, wywoływana przez urazy mózgu, infekcje, zaburzenia ukrwienia przysadki lub podwzgórza, neurochirurgię i guzy. W populacji pediatrycznej częstość wynosi około 1 na 30 000 dzieci, a przejściowy niedobór ADH jest częstym powikłaniem okołooperacyjnym po zabiegach w okolicy siodła tureckiego, występującym u 18,3-31% pacjentów, z trwałą moczówką prostą w 0,25-2% przypadków. Wystąpienie moczówki prostej po urazie czaszkowo-mózgowym (PTDI) jest związane z wysoką śmiertelnością (57-69%, a nawet do 90% przy wczesnym początku).
czaszkogardlak, desmopresyna, gruczolak przysadki, hiponatremia, moczówka prosta, neurochirurgia, obrzęk mózgu, operacja przysadki, oporność na wazopresynę, poliuria i polidypsja, postać idiopatyczna, powikłanie okołooperacyjne, receptor V2, siodło tureckie, skala Glasgow, śmierć mózgu, uraz czaszkowo-mózgowy, uraz mózgu, wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego, zaburzenie endokrynologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Akromegalia – Leczenie
Akromegalia to rzadka choroba endokrynologiczna spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu (GH) i IGF-1, najczęściej w wyniku gruczolaka przysadki mózgowej. Leczenie ma na celu normalizację poziomów GH (<1 μg/l podczas testu doustnego obciążenia glukozą lub <0,4 μg/l wg nowszych wytycznych) i IGF-1, kontrolę wzrostu guza oraz poprawę jakości życia. Pierwszym wyborem jest operacja przezklinowa, szczególnie skuteczna w mikrogruczolakach (remisja 80-85%), z szybką normalizacją hormonów. W przypadku nieskuteczności lub przeciwwskazań stosuje się farmakoterapię: analogi somatostatyny (np. oktreotyd LAR 20-30 mg co 4 tygodnie, lanreotyd 60-120 mg co 4 tygodnie, pasireotyd LAR 40 mg co 4 tygodnie, doustny oktreotyd), pegwisomant (antagonista receptora GH, dawka 10-40 mg/dobę, skuteczność normalizacji IGF-1 u 90-97% pacjentów) oraz agoniści dopaminy (kabergolina). Terapie skojarzone zwiększają skuteczność, np. analogi somatostatyny z pegwisomantem osiągają normalizację IGF-1 u 83% chorych.
agonista dopaminy, akromegalia, analogi somatostatyny, antagonista receptora GH, bezdech senny, gamma knife, gruczolak przysadki, hormon wzrostu, IGF-1, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, kabergolina, lanreotyd, makrogruczolak, mikrogruczolak, niedoczynność przysadki, oktreotyd, operacja przezklinowa, operacja przysadki, paltusotyna, pasireotyd, pegwisomant, radiochirurgia stereotaktyczna, radioterapia protonowa, receptor dopaminowy, receptor GH, receptor somatostatyny, siodło tureckie, terapia skojarzona