nadmierne wydzielanie prolaktyny
Nadmierne wydzielanie prolaktyny, znane jako hiperprolaktynemia, jest stanem endokrynologicznym charakteryzującym się podwyższonym poziomem prolaktyny we krwi. Prawidłowe stężenie tego hormonu wynosi zazwyczaj poniżej 25 ng/ml u kobiet i poniżej 17 ng/ml u mężczyzn, przy czym wartości te mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium.
Hiperprolaktynemia może być spowodowana różnymi czynnikami, wśród których najczęstsze to: gruczolaki przysadki (prolaktynoma), przyjmowanie niektórych leków (zwłaszcza neuroleptyków, metoklopramidu, antagonistów dopaminy), niedoczynność tarczycy, choroby nerek i wątroby, a także stres i intensywny wysiłek fizyczny. U kobiet w ciąży i karmiących piersią podwyższony poziom prolaktyny jest stanem fizjologicznym.
Objawy hiperprolaktynemii różnią się w zależności od płci. U kobiet obserwuje się zaburzenia miesiączkowania (oligomenorrhea lub amenorrhea), mlekotok (galactorrhea), suchość pochwy oraz niepłodność. U mężczyzn mogą wystąpić: zaburzenia erekcji, zmniejszone libido, ginekomastia, mlekotok oraz niepłodność. W przypadku makrogruczolaków przysadki (>10 mm) mogą pojawić się bóle głowy i zaburzenia widzenia.
Diagnostyka obejmuje oznaczenie stężenia prolaktyny w surowicy krwi (najlepiej na czczo, w godzinach porannych), badania obrazowe przysadki (rezonans magnetyczny), ocenę funkcji tarczycy oraz wykluczenie innych potencjalnych przyczyn. Przy niewielkich podwyższeniach poziomu prolaktyny warto powtórzyć badanie, gdyż jej wydzielanie podlega wahaniom dobowym.
Leczenie hiperprolaktynemii zależy od przyczyny. W przypadku mikrogruczolaków i makrogruczolaków przysadki stosuje się agonisty dopaminy (bromokryptyna, kabergolina), które hamują wydzielanie prolaktyny. Przy hiperprolaktynemii wywołanej lekami rozważa się zmianę terapii. Leczenie operacyjne (najczęściej przezklinowe) jest zarezerwowane dla przypadków opornych na farmakoterapię lub gdy guz wywiera efekt masy zagrażający strukturom okolicznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Dostinex 0,5 mg
Kabergolina, substancja czynna leku Dostinex, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych zależny od dawki i wskazania terapeutycznego. Przy dawce 1 mg stosowanej w zahamowaniu laktacji działania niepożądane występują u około 14% pacjentek, głównie o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu. W terapii hiperprolaktynemii (dawki 1-2 mg tygodniowo) odsetek ten wzrasta do 68%, z 14% pacjentów doświadczających ciężkich działań niepożądanych, a 3% wymaga przerwania leczenia. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do hipotensji, w tym obniżenia ciśnienia skurczowego o ≥20 mmHg i rozkurczowego o ≥10 mmHg, szczególnie w pierwszych dniach po porodzie. Istotnym aspektem jest ryzyko zaburzeń kontroli impulsów, takich jak uzależnienie od hazardu, hiperseksualność czy kompulsywne zachowania, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego.
agonista dopaminy, dusznica bolesna, dyspepsja, efekt hipotensyjny, fosfokinaza kreatynowa, halucynacje, hiperprolaktynemia, hiperseksualność, kabergolina, kołatanie serca, kurcz mięśni, nadmierne wydzielanie prolaktyny, napad nagłego zasypiania, niedociśnienie ortostatyczne, niedowidzenie połowicze, niewydolność oddechowa, patologiczna skłonność do hazardu, pochodna sporyszu, prolaktyna, reakcja nadwrażliwości, skurcz naczyń palców, wada zastawki serca, włóknienie płuc, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenie psychotyczne, zahamowanie laktacji, zapalenie opłucnej, zapalenie osierdzia, zapalenie żołądka, zwężenie naczyń krwionośnych, zwłóknienie opłucnej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dostinex 0,5 mg
Dostinex (kabergolina) 0,5 mg, będący agonistą receptorów dopaminowych, jest wskazany w leczeniu hiperprolaktynemii oraz w celu zahamowania laktacji. Lek stosuje się w przypadkach fizjologicznej laktacji po porodzie, gdy karmienie piersią jest przeciwwskazane lub niepożądane, a także do przerwania już ustalonego wydzielania mleka. W terapii hiperprolaktynemii Dostinex znajduje zastosowanie w leczeniu zaburzeń miesiączkowania takich jak amenorrhea, oligomenorrhea oraz nieregularne miesiączki, które są spowodowane podwyższonym stężeniem prolaktyny. Ponadto lek jest skuteczny w leczeniu braku owulacji oraz mlekotoku (galactorrhea) wynikających z hiperprolaktynemii.
agonista dopaminy, amenorrhea, brak owulacji, fizjologiczna laktacja, galactorrhea, hiperprolaktynemia, idiopatyczna hiperprolaktynemia, kabergolina, makrogruczolak, mikrogruczolak, nadmierne wydzielanie prolaktyny, nieregularna miesiączka, oligomenorrhea, podwyższone stężenie prolaktyny, prolaktynoma, siodło tureckie, zaburzenie miesiączkowania, zahamowanie laktacji, zespół pustego siodła tureckiego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluxemed 20 mg
Fluxemed (fluoksetyna, 20 mg), jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania w trakcie terapii. Na podstawie danych klinicznych obejmujących 9297 pacjentów oraz raportów spontanicznych najczęściej obserwuje się ból głowy, nudności, bezsenność, zmęczenie i biegunkę. Istotne jest, że nasilenie tych objawów zwykle zmniejsza się podczas kontynuacji leczenia, a przerwanie terapii jest rzadko konieczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zachowań samobójczych, zespół serotoninowy, zaburzenia sercowo-naczyniowe (w tym wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes), krwawienia z przewodu pokarmowego i ginekologiczne, ciężkie reakcje skórne (rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka), zaburzenia endokrynologiczne (zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, hiponatremia) oraz idiosynkratyczne zapalenie wątroby. Objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, parestezje, bezsenność, astenia i lęk, występują najczęściej przy nagłym przerwaniu leczenia, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.
akatyzja, anoreksja, astenia, ataksja, bezsenność, biegunka, ból głowy, bruksizm, choroba posurowicza, depersonalizacja, duszność, dyskinezja, fluoksetyna, hipomania, hiponatremia, idiosynkratyczne zapalenie wątroby, kołatanie serca, krwawienie z nosa, krwotok poporodowy, leukopenia, łysienie, mania, mioklonie, mlekotok, myśli samobójcze, nadmierne wydzielanie prolaktyny, napady drgawek, nastrój euforyczny, neutropenia, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, plamica, pobudzenie, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, suchość w jamie ustnej, świąd, szumy uszne, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czucia, zaburzenia orgazmu, zaburzenia połykania, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia snu, zapalenie gardła, zapalenie naczyń, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Andepin 20 mg
Fluoksetyna, substancja czynna leku Andepin 20 mg, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Do bardzo często występujących działań należą bezsenność, bóle głowy, biegunka, nudności oraz zmęczenie (astenia). Często obserwuje się także lęk, niepokój, obniżone libido, zaburzenia snu, kołatanie serca, wysypkę, bóle stawów, częste oddawanie moczu, krwawienia ginekologiczne oraz zaburzenia erekcji i wytrysku. Rzadziej występują poważniejsze reakcje, takie jak małopłytkowość, reakcje anafilaktyczne, hiponatremia, arytmie komorowe, zapalenie naczyń, zespół serotoninowy, konwulsje, a także ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka. Częstość występowania działań niepożądanych jest zróżnicowana, od bardzo częstych (>10%) do bardzo rzadkich (<0,01%), a niektóre zdarzenia mają częstość nieznaną ze względu na ograniczone dane.
akatyzja, arytmia komorowa, atak paniki, ataksja, bruksizm, choroba posurowicza, częstomocz, depersonalizacja, dyskineza, fluoksetyna, halucynacja, hipomania, hiponatremia, idiosynkratyczne zapalenie wątroby, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kapsułka twarda, konwulsja, letarg, małopłytkowość, mioklonia, mlekotok, myśl samobójcza, nadmierne wydzielanie prolaktyny, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, priapizm, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, sedacja, skaza krwotoczna, splątanie, wielokształtny częstoskurcz komorowy, wybroczyna, zaburzenie erekcji, zaburzenie orgazmu, zaburzenie smaku, zaburzenie wytrysku, zapalenie naczyń, zatrzymanie moczu, zespół Lyella, zespół odstawienny, zespół policzkowo-językowy, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toksycznej nekrolizy naskórka