ostra białaczka limfatyczna
Ostra białaczka limfatyczna (ALL, Acute Lymphoblastic Leukemia) to nowotwór układu krwiotwórczego charakteryzujący się nadmierną proliferacją niedojrzałych komórek limfoidalnych (limfoblastów) w szpiku kostnym, krwi obwodowej i innych tkankach. ALL stanowi około 25% wszystkich białaczek u dorosłych oraz około 80% białaczek u dzieci, będąc najczęstszym nowotworem wieku dziecięcego.
Patogeneza ALL związana jest z zaburzeniami genetycznymi prowadzącymi do zatrzymania dojrzewania i niekontrolowanej proliferacji prekursorów limfocytów B lub T. Istotną rolę odgrywają tu translokacje chromosomowe, takie jak t(12;21) czy t(9;22) – tzw. chromosom Philadelphia, związany z gorszym rokowaniem. W klasyfikacji immunofenotypowej wyróżnia się ALL z prekursorów limfocytów B (B-ALL, około 75% przypadków) oraz T (T-ALL, około 25%).
Objawy kliniczne ALL wynikają głównie z niewydolności szpiku i obejmują: niedokrwistość (bladość, zmęczenie), małopłytkowość (skaza krwotoczna), neutropenię (infekcje), a także powiększenie węzłów chłonnych, wątroby i śledziony. Charakterystyczne są również bóle kostne, gorączka i utrata masy ciała. U części pacjentów występują objawy zajęcia ośrodkowego układu nerwowego.
Diagnostyka ALL opiera się na badaniu morfologicznym szpiku kostnego (obecność >20% blastów), cytometrii przepływowej, badaniach cytogenetycznych i molekularnych. Leczenie obejmuje intensywną chemioterapię (indukcja, konsolidacja, leczenie podtrzymujące), profilaktykę i leczenie zajęcia OUN oraz w wybranych przypadkach przeszczepienie komórek krwiotwórczych. Rokowanie zależy od wieku pacjenta, podtypu białaczki i obecności niekorzystnych czynników genetycznych. Wyleczalność u dzieci wynosi 80-90%, u dorosłych 30-40%.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cytosar 500 mg
Cytosar (cytarabina) w dawce 500 mg w formie proszku i rozpuszczalnika jest podawany wyłącznie dożylnie (jako szybkie wstrzyknięcie lub wlew) lub podskórnie, gdyż podanie doustne jest nieaktywne. W terapii indukującej remisję ostrej białaczki nielimfocytarnej stosuje się dawkę 100 mg/m² powierzchni ciała na dobę w ciągłym wlewie dożylnym lub 100 mg/m² co 12 godzin przez 7 dni. W przypadku dużych dawek cytarabiny zaleca się 2-3 g/m² podawane we wlewie dożylnym trwającym 1-3 godziny co 12 godzin przez 2-6 dni, z wykluczeniem rozpuszczalników zawierających alkohol benzylowy. Podskórnie stosuje się dawki 20-100 mg/m², a dawkowanie u dzieci i młodzieży jest zbliżone do dawek u dorosłych, zgodnie z aktualnymi wytycznymi. Do rekonstytucji używa się 0,9% roztworu NaCl bez konserwantów, a produkt należy podać natychmiast po przygotowaniu.
cefalotyna, chłoniak nieziarniczy, cytarabina, inaktywacja leku, komórki nowotworowe, lek przeciwnowotworowy, metotreksat, morfologia krwi, ostra białaczka limfatyczna, ostra białaczka nielimfocytarna, parametry hematologiczne, prednizolon, szpik kostny, terapia indukująca remisję, winkrystyna, wlew dożylny, wstrzyknięcie dożylne, zgodność farmaceutyczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Oseltix 75 mg
Oseltamiwir, będący inhibitorem neuraminidazy o kodzie ATC J05AH02, działa poprzez selektywne hamowanie enzymów neuraminidazowych wirusa grypy typu A i B, co ogranicza zarówno wnikanie wirusa do komórek, jak i uwalnianie nowych wirionów. Aktywny metabolit, karboksylan oseltamiwiru, wykazuje wartości IC50 w zakresie 0,1-1,3 nM dla grypy A oraz 2,6-8,5 nM dla grypy B. W badaniach klinicznych dawka 75 mg dwa razy na dobę przez 5 dni skracała średni czas trwania choroby o około 1 dzień (z 5,2 do 4,2 dnia; p≤0,0001) oraz zmniejszała częstość powikłań dolnych dróg oddechowych wymagających antybiotykoterapii (z 12,7% do 8,6%; p=0,0012). U osób starszych i pacjentów z chorobami serca/układu oddechowego oseltamiwir skracał czas trwania gorączki o 1 dzień i redukował powikłania zapalne, zwłaszcza zapalenie oskrzeli. U dzieci (1-12 lat) leczenie rozpoczęte w ciągu 48 godzin od objawów skracało czas do ustąpienia choroby o 1,5 dnia (p<0,0001) oraz zmniejszało częstość ostrego zapalenia ucha środkowego (z 26,5% do 16%; p=0,013).
bakteryjne zapalenie zatok, dolne drogi oddechowe, enzym neuraminidazowy, fosforan oseltamiwiru, hematologiczny nowotwór złośliwy, karboksylan oseltamiwiru, mutacja H275Y, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, neuraminidaza wirusowa, obniżona odporność, oporność na oseltamiwir, ostra białaczka limfatyczna, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka sezonowa, przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych, wirus grypy typu A, wirus grypy typu B, zakażenie wirusem grypy, zapalenie oskrzeli, zapalenie ucha środkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml
Epirubicyna (2 mg/ml, koncentrat do infuzji) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z częstością występowania powyżej 10% u leczonych pacjentów. Najczęstsze działania obejmują mielosupresję manifestującą się leukopenią, granulocytopenią, neutropenią oraz niedokrwistością, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak gorączka neutropeniczna, krwotok i niedotlenienie tkanek. Często obserwuje się także objawy ze strony przewodu pokarmowego (jadłowstręt, nudności, wymioty, biegunka, zapalenie błon śluzowych), łysienie (alopecja odwracalna po zakończeniu terapii) oraz zakażenia, w tym poważne infekcje zagrażające życiu. Rzadkie, ale istotne działania niepożądane dotyczą układu sercowo-naczyniowego, w tym zastoinową niewydolność serca, kardiomiopatię, zaburzenia rytmu i przewodnictwa serca, a także bezobjawowe zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory. Dodatkowo, częstość występowania rumienia w miejscu podania oraz czerwonego zabarwienia moczu (1-2 dni po podaniu) jest bardzo wysoka, przy czym zabarwienie moczu nie jest objawem patologicznym. Rzadko obserwuje się zaburzenia płodności, takie jak brak miesiączki i azoospermia.
alopecja, anafilaksja, blok przedsionkowo-komorowy, chlorowodorek epirubicyny, częstomocz, częstoskurcz komorowy, dysfagia, fotowrażliwość, frakcja wyrzutowa lewej komory, gorączka neutropeniczna, hiperpigmentacja skóry, hiperurykemia, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica tkanki, mielosupresja, nadżerki błony śluzowej, ostra białaczka limfatyczna, ostra białaczka szpikowa, pokrzywka, posocznica, rumień, wstrząs septyczny, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błon śluzowych, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tkanki łącznej, zastoinowa niewydolność serca, zator płuc, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cytosar 100 mg/ml
Lek Cytosar zawierający cytarabinę w stężeniu 100 mg/ml jest przeznaczony do stosowania wyłącznie przez lekarzy doświadczonych w chemioterapii nowotworów. Podawanie odbywa się dożylnie (wlew lub wstrzyknięcie) lub podskórnie, w zależności od schematu terapeutycznego. Cytarabina jest nieaktywna po podaniu doustnym. Do rozcieńczania stosuje się roztwory niezawierające konserwantów: 0,9% NaCl, 5% glukozę lub wodę do wstrzykiwań, z uwzględnieniem zawartości sodu z rozcieńczalnika. W terapii dużymi dawkami oraz u niemowląt i dzieci do 3 lat należy unikać rozcieńczalników z alkoholem benzylowym, a preparat podawać natychmiast po przygotowaniu.
cefalotyna, chemioterapia nowotworowa, chłoniak nieziarniczy, ciągły wlew dożylny, cytarabina, fosforan sodowy, lek przeciwnowotworowy, metotreksat, ostra białaczka limfatyczna, ostra białaczka nielimfocytarna, podanie podskórne, prednizolon, roztwór glukozy, roztwór sodu chlorku, terapia przeciwnowotworowa, winkrystyna, wlew dożylny, woda do wstrzykiwań, wstrzyknięcie dożylne, zgodność farmaceutyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Methotrexat-Ebewe
Methotrexat-Ebewe (koncentrat 100 mg/ml do infuzji) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym toksyczności hematologicznej (niedokrwistość, pancytopenia, neutropenia), hepatotoksyczności (ostre i przewlekłe uszkodzenie wątroby, aktywacja wirusowego zapalenia wątroby B i C) oraz nefrotoksyczności (ostra niewydolność nerek, zwłaszcza przy zaburzeniach czynności nerek i stosowaniu NLPZ). Konieczne jest regularne oznaczanie stężenia metotreksatu w surowicy, szczególnie u pacjentów z obecnością płynu w „trzeciej przestrzeni” (wysięk opłucnowy, wodobrzusze), gdzie okres półtrwania leku jest wydłużony. Wskazane jest usunięcie nadmiaru płynu przed terapią. Należy unikać jednoczesnego stosowania leków hepatotoksycznych i alkoholu oraz monitorować objawy toksyczności, takie jak gorączka, owrzodzenia błon śluzowych, krwawienia i objawy ze strony układu oddechowego (np. zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii). W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych (np. wrzodziejące zapalenie błony śluzowej, krwotoczne zapalenie jelit, reakcje skórne typu zespół Stevensa-Johnsona) leczenie należy natychmiast przerwać.
bezmocz, chłoniak złośliwy, cukrzyca insulinozależna, embriotoksyczność, gruźlica, hepatotoksyczność, krwotoczne zapalenie jelit, kwas foliowy, leukoencefalopatia, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, metotreksat, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, oligospermia, ostra białaczka limfatyczna, ostra encefalopatia, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie mózgu, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, perforacja jelit, Pneumocystis jirovecii, półpasiec, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej, wysięk płucny, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie tkanki płucnej, zapalenie torebki śledziony, zespół Lyella, zespół niedoboru odporności, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amoxicillin Aurovitas 500 mg
Amoksycylina, jako aminopenicylina z grupy beta-laktamów, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na amoksycylinę, inne penicyliny oraz substancje pomocnicze zawarte w preparacie Amoxicillin Aurovitas (dostępne dawki: 500 mg, 750 mg, 1000 mg). Szczególną ostrożność należy zachować u osób z historią ciężkich reakcji nadwrażliwości typu natychmiastowego, w tym anafilaksji, na antybiotyki beta-laktamowe takie jak cefalosporyny, karbapenemy i monobaktamy, ze względu na wysokie ryzyko reakcji krzyżowych. Wywiad alergologiczny powinien być szczegółowo przeprowadzony, aby uniknąć potencjalnie zagrażających życiu powikłań.
aminopenicylina, amoksycylina, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, cefalosporyna, karbapenem, konsultacja alergologiczna, monobaktam, mononukleoza zakaźna, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na amoksycylinę, niewydolność nerek, ostra białaczka limfatyczna, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości typu natychmiastowego, substancja czynna, wstrząs anafilaktyczny, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cytosar 100 mg
CYTOSAR (cytarabina) jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym głównie w leczeniu ostrej białaczki nielimfocytarnej oraz innych nowotworów hematologicznych. Podawanie leku odbywa się dożylnie, podskórnie lub dokanałowo, z wyłączeniem drogi doustnej ze względu na brak aktywności po podaniu tą drogą. Standardowe dawki dożylne wynoszą 100 mg/m² powierzchni ciała na dobę, podawane przez 7 dni w ciągłym wlewie lub co 12 godzin jako wstrzyknięcie. W terapii dużymi dawkami stosuje się 2-3 g/m² podawane co 12 godzin przez 2-6 dni. Podskórnie zalecane dawki mieszczą się w zakresie 20-100 mg/m², natomiast podanie dokanałowe, stosowane w przypadku zajęcia opon mózgowo-rdzeniowych, obejmuje dawki od 5 do 75 mg/m², najczęściej 30 mg/m² co 4 dni. Przy podaniu dokanałowym cytarabiny nie wolno stosować rozpuszczalników zawierających alkohol benzylowy, a rekonstytucja powinna odbywać się w pozbawionym konserwantów 0,9% roztworze NaCl, z natychmiastowym podaniem po przygotowaniu.
białaczka z zajęciem opon mózgowo-rdzeniowych, chłoniak nieziarniczy, cytarabina, dawkowanie cytarabiny, działanie niepożądane, lek przeciwnowotworowy, naciek białaczkowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfatyczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka nielimfocytarna, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dokanałowe, podanie dożylne, podanie podskórne, radioterapia, rekonstytucja leku, schemat leczenia, terapia indukcyjna, terapia skojarzona, toksyczność szpikowa, układ krwiotwórczy, wlew dożylny, zgodność farmaceutyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Methotrexat-Ebewe
Metotreksat, ze względu na swój wysoki potencjał toksyczny, wymaga ścisłego monitorowania pacjentów podczas terapii, w tym regularnego oznaczania stężenia leku w surowicy oraz kontroli morfologii krwi, czynności wątroby i nerek. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z patologiczną akumulacją płynu w „trzeciej przestrzeni” (wysięk opłucnowy, wodobrzusze), zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min jest przeciwwskazaniem do rozpoczęcia leczenia), a także u osób po wcześniejszym leczeniu mielotoksycznym lub napromieniowaniu szpiku. Metotreksat może powodować ciężkie powikłania hematologiczne (niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, neutropenia), hepatotoksyczność (zwłóknienie, marskość wątroby, uaktywnienie WZW B i C), powikłania płucne (zapalenie pęcherzyków, wysięk, nacieki) oraz neurotoksyczność (leukoencefalopatia, encefalopatia, PML). W przypadku dużych dawek (>100 mg/m² pc.) konieczne jest stosowanie ratunkowego leczenia folinianem wapnia, rozpoczynanego w ciągu 42-48 godzin od podania metotreksatu.
alkalizacja moczu, działanie niepożądane, embriotoksyczność, folinian wapnia, hamowanie szpiku kostnego, leukoencefalopatia, leukopenia, małopłytkowość, metotreksat, nadir leukocytów, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, oligospermia, ostra białaczka limfatyczna, ostra encefalopatia, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie mózgu, pancytopenia, Pneumocystis jirovecii, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, wysięk płucny, zahamowanie hematopoezy, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie torebki śledziony, zespół Lyella, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie i marskość wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Doxorubicinum Accord 2 mg/ml
Doksorubicyna chlorowodorek, dostępna jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 2 mg/ml, jest cytostatykiem o szerokim spektrum zastosowań w onkologii. Lek wykazuje skuteczność w terapii guzów litych, takich jak drobnokomórkowy rak płuca, rak piersi, zaawansowany rak jajnika, rak pęcherza moczowego (w formie dopęcherzowej), a także w nowotworach tarczycy, nerwiaku niedojrzałym oraz nowotworach mezenchymalnych, w tym kostniakomięsaku, mięsakach tkanek miękkich i mięsakach Ewinga. W hematologii doksorubicyna jest stosowana w leczeniu ziarnicy złośliwej, chłoniaków nieziarniczych, ostrych białaczek limfatycznej i szpikowej oraz zaawansowanego szpiczaka mnogiego. W pediatrii znajduje zastosowanie w terapii guza Wilmsa. Preparat dostępny jest w fiolkach o pojemnościach od 5 ml (10 mg) do 100 ml (200 mg), o pH 2,5-3,5 i osmolalności 270-320 mOsm/kg, zawierając 3,5 mg/ml sodu, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
chemioterapia indukcyjna, chemioterapia wielolekowa, chłoniak nieziarniczy, choroba Hodgkina, cytostatyk, doksorubicyna chlorowodorek, drobnokomórkowy rak płuca, efekt synergistyczny, guz Wilmsa, infuzja, kardiotoksyczność, koncentrat do sporządzania roztworu, kostniakomięsak, leczenie adjuwantowe, mięsak Ewinga, mięsak tkanek miękkich, nephroblastoma, nerwiak niedojrzały, nowotwór układu krwiotwórczego, ostra białaczka limfatyczna, ostra białaczka szpikowa, rak anaplastyczny tarczycy, rak brodawczakowaty tarczycy, rak jajnika, rak pęcherza moczowego, rak piersi, rak trzonu macicy, schemat R-CHOP, szpiczak mnogi, terapia neoadjuwantowa, ziarnica złośliwa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cytosar 20 mg/ml
Lek Cytosar zawierający cytarabinę (20 mg/ml) jest stosowany wyłącznie przez doświadczonych onkologów i podawany dożylnie (wlew lub wstrzyknięcie), podskórnie lub dokanałowo, w zależności od wskazań i schematu leczenia. Rozcieńczanie leku wymaga stosowania roztworów bez konserwantów, szczególnie przy podaniu dokanałowym (0,9% NaCl). Standardowa dawka w indukcji remisji ostrej białaczki nielimfocytarnej wynosi 100 mg/m²/dobę, podawana w ciągłym wlewie dożylnym lub co 12 godzin przez 7 dni. Duże dawki (2-3 g/m²) podaje się we wlewie trwającym 1-3 godziny co 12 godzin przez 2-6 dni, z wykluczeniem rozcieńczalników zawierających alkohol benzylowy. Podskórnie stosuje się dawki 20-100 mg/m², a dokanałowo 5-75 mg/m², najczęściej 30 mg/m² co 4 dni, w terapii ostrej białaczki z zajęciem OUN, często w skojarzeniu z hydrokortyzonem i metotreksatem (dawki odpowiednio 15 mg/m² i 15 mg/m²). U dzieci i młodzieży dawkowanie jest podobne jak u dorosłych, z uwzględnieniem wieku przy dawkowaniu metotreksatu oraz koniecznością stosowania rozcieńczalników bez konserwantów u niemowląt i dzieci do 3 lat.
cefalotyna, chemioterapia nowotworów, chłoniak nieziarniczy, cytarabina, dawkowanie leku, indukcja remisji, lek przeciwnowotworowy, metotreksat, naciek białaczkowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfatyczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka nielimfocytarna, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dokanałowe, prednizolon, radioterapia, roztwór glukozy, roztwór sodu chlorku, sól sodowa bursztynianu hydrokortyzonu, terapia skojarzona, toksyczny wpływ na szpik kostny, układ krwiotwórczy, winkrystyna, wlew dożylny, wstrzyknięcie dożylne, zajęcie opon mózgowo-rdzeniowych, zgodność farmaceutyczna - Leksykon substancji czynnych
Oseltamiwir – Właściwości farmakodynamiczne
Oseltamiwir, inhibitor neuraminidazy (kod ATC: J05AH02), jest prolekiem przekształcanym do aktywnego karboksylanu, który selektywnie hamuje neuraminidazę wirusów grypy typu A i B, kluczową dla replikacji i rozprzestrzeniania wirusa. W badaniach in vitro IC50 dla neuraminidazy wynosi od 0,1 do 1,3 nM dla grypy A oraz około 2,6 nM dla grypy B, choć obserwowano wyższą wartość (średnio 8,5 nM) dla grypy B, co sugeruje nieco mniejszą wrażliwość. Klinicznie, oseltamiwir w dawce 75 mg dwa razy na dobę przez 5 dni skraca czas trwania choroby o około 1 dzień (z 5,2 do 4,2 dni; p≤0,0001) u dorosłych i młodzieży z potwierdzonym zakażeniem wirusem grypy, zmniejszając także częstość powikłań dolnych dróg oddechowych wymagających antybiotykoterapii (z 12,7% do 8,6%; p=0,0012). U osób starszych i z chorobami serca/układu oddechowego oseltamiwir skraca czas trwania gorączki o 1 dzień i redukuje powikłania zapalne oskrzeli (z 19% do 12%; p=0,0156). U dzieci (1-12 lat) leczenie rozpoczęte w ciągu 48 godzin od objawów skraca czas do ustąpienia choroby o 1,5 dnia (p<0,0001) oraz zmniejsza częstość ostrego zapalenia ucha środkowego (z 26,5% do 16%; p=0,013).
antybiotykoterapia, białaczka limfatyczna, działanie hamujące, enzym neuraminidazowy, fosforan oseltamiwiru, inhibitor neuraminidazy, karboksylan oseltamiwiru, komórki macierzyste, mutacja H275Y, natężona objętość wydechowa, neuraminidaza wirusowa, obniżona odporność, ostra białaczka limfatyczna, profilaktyka poekspozycyjna, przeszczepienie komórek krwiotwórczych, replikacja wirusa, szczep wirusa grypy, wirus grypy, wirus grypy typu A, wirus grypy typu B, zakażenie wirusem grypy, zapalenie oskrzeli, zapalenie ucha środkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Holoxan 2 g
Holoxan, zawierający ifosfamid w dawce 2 g, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie przy dawkach całkowitych 4-12 g/m² na cykl leczenia. Najczęstsze powikłania obejmują hematotoksyczność z supresją szpiku kostnego manifestującą się leukopenią, neutropenią, trombocytopenią i niedokrwistością (bardzo często). Charakterystyczne są również zaburzenia układu moczowego, w tym krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego (bardzo często) oraz nefropatie i uszkodzenia nerek. Często obserwuje się nudności i wymioty, hepatotoksyczność oraz łysienie. Rzadziej występują poważne powikłania neurologiczne (encefalopatia, napady drgawkowe), kardiologiczne (arytmie, niewydolność serca) oraz skórne (toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona). Ifosfamid wiąże się także z ryzykiem rozwoju nowotworów wtórnych, takich jak zespół mielodysplastyczny, ostra białaczka i nowotwory dróg moczowych (niezbyt często).
agranulocytoza, aplazja szpiku kostnego, arytmia, azoospermia, bezpłodność, chłoniak nieziarniczy, cholestaza, choroba śródmiąższowa płuc, choroba zarostowa żył wątrobowych, cytolityczne zapalenie wątroby, działania niepożądane, encefalopatia, gorączka, gorączka neutropeniczna, hematotoksyczność, hematuria, hepatotoksyczność, ifosfamid, immunosupresja, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwotoczne zapalenie pęcherza, lek cytotoksyczny, leukoencefalopatia, leukopenia, łysienie, moczówka prosta, nadciśnienie płucne, napad drgawkowy, neurotoksyczność, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedrożność jelita, niewydolność jajników, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oligospermia, ostra białaczka, ostra białaczka limfatyczna, ostre zapalenie trzustki, piorunujące zapalenie wątroby, polineuropatia, przedwczesna menopauza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan padaczkowy, supresja szpiku kostnego, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs kardiogenny, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żyły wrotnej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie kanalikowo-śródmiąższowe nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół odwracalnej leukoencefalopatii tylnej, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cytosar 1 g
Preparat Cytosar (cytarabina) jest podawany wyłącznie drogą dożylną lub podskórną, gdyż nie wykazuje aktywności po podaniu doustnym. Do przygotowania roztworu stosuje się 0,9% roztwór NaCl bez konserwantów, z wykluczeniem rozpuszczalników zawierających alkohol benzylowy u niemowląt i dzieci poniżej 3 roku życia. Szybkie dożylne wstrzyknięcie dużych dawek jest lepiej tolerowane niż powolny wlew, co wiąże się z szybką inaktywacją cytarabiny i krótszą ekspozycją komórek na lek, choć nie wykazano klinicznie istotnych różnic w skuteczności. Standardowa dawka w indukcji remisji ostrej białaczki nielimfocytarnej wynosi 100 mg/m²/dobę, podawana w ciągłym wlewie dożylnym lub co 12 godzin przez 7 dni. W schematach wysokodawkowych stosuje się 2-3 g/m² podawane we wlewie dożylnym trwającym 1-3 godziny co 12 godzin przez 2-6 dni. Dawkowanie podskórne wynosi zwykle 20-100 mg/m², dostosowane do wskazań i schematu terapeutycznego.
cefalotyna, chłoniak nieziarniczy, cytarabina, Cytosar, indukcja remisji, lek przeciwnowotworowy, metotreksat, ostra białaczka limfatyczna, ostra białaczka nielimfocytarna, podanie dożylne, podanie podskórne, prednizolon, roztwór sodu chlorku, schemat wysokodawkowy, winkrystyna, wlew dożylny, zgodność farmaceutyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Holoxan 1 g
Ifosfamid stosowany w dawkach od 4 do 12 g/m² na cykl wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze obejmują zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, niedokrwistość – bardzo często, ≥1/10), toksyczność urologiczną (krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, hematuria – bardzo często, ≥1/10), oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności i wymioty – bardzo często, ≥1/10). Mielosupresja jest szczególnie istotna klinicznie, manifestując się m.in. gorączką neutropeniczną i ryzykiem krwawień z powodu trombocytopenii. Toksyczność nerek obejmuje ostre i przewlekłe uszkodzenia, w tym ostrą martwicę kanalików nerkowych i niewydolność nerek, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów nerkowych (kreatynina, azot mocznikowy) oraz ogólnego badania moczu. Neurotoksyczność, manifestująca się encefalopatią, zaburzeniami pamięci i sennością (bardzo często, ≥1/10), oraz hepatotoksyczność (często, ≥1/100 do <1/10) z podwyższeniem enzymów wątrobowych i ryzykiem niewydolności wątroby, stanowią dodatkowe istotne zagrożenia.
agranulocytoza, aplazja szpiku kostnego, arytmia komorowa, arytmia nadkomorowa, białaczka promielocytowa, częstoskurcz komorowy, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, gorączka neutropeniczna, hematuria, hepatotoksyczność, ifosfamid, immunosupresja, kanalikowośródmiąższowe zapalenie nerek, kardiomiopatia, krwotoczne zapalenie pęcherza, leukopenia, methemoglobinemia, mielosupresja, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, napad drgawkowy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wielonarządowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra białaczka limfatyczna, ostra białaczka szpikowa, ostra martwica kanalików nerkowych, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, trzepotanie przedsionków, wstrząs septyczny, zakrzepica żył głębokich, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół Fanconiego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół mielodysplastyczny, zespół móżdżkowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc