zespół odwracalnej leukoencefalopatii tylnej
Zespół odwracalnej leukoencefalopatii tylnej (PRES – Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome) to rzadki zespół kliniczno-radiologiczny charakteryzujący się objawami neurologicznymi oraz typowymi zmianami w badaniach obrazowych mózgowia, głównie w okolicach tylnych (potylicznych i ciemieniowych).
Etiologia PRES wiąże się najczęściej z nagłym wzrostem ciśnienia tętniczego, powodującym uszkodzenie bariery krew-mózg i obrzęk naczyniopochodny. Do głównych czynników ryzyka należą: nadciśnienie tętnicze, stan przedrzucawkowy/rzucawka, leczenie immunosupresyjne, chemioterapia, choroby autoimmunologiczne oraz niewydolność nerek.
Objawy kliniczne obejmują bóle głowy, zaburzenia widzenia (od niewyraźnego widzenia po ślepotę korową), zmieniony stan świadomości, splątanie, napady padaczkowe oraz deficyty ogniskowe. W diagnostyce kluczowe znaczenie ma badanie MRI mózgowia, które wykazuje charakterystyczne, symetryczne obszary obrzęku istoty białej w tylnych częściach mózgu.
Leczenie polega na eliminacji czynnika wywołującego, w tym kontroli ciśnienia tętniczego oraz odstawieniu leków potencjalnie odpowiedzialnych za wystąpienie zespołu. Rokowanie jest zazwyczaj dobre – objawy kliniczne i zmiany radiologiczne są najczęściej całkowicie odwracalne w ciągu kilku dni do kilku tygodni, pod warunkiem szybkiego rozpoznania i wdrożenia właściwego postępowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Holoxan 2 g
Holoxan, zawierający ifosfamid w dawce 2 g, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie przy dawkach całkowitych 4-12 g/m² na cykl leczenia. Najczęstsze powikłania obejmują hematotoksyczność z supresją szpiku kostnego manifestującą się leukopenią, neutropenią, trombocytopenią i niedokrwistością (bardzo często). Charakterystyczne są również zaburzenia układu moczowego, w tym krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego (bardzo często) oraz nefropatie i uszkodzenia nerek. Często obserwuje się nudności i wymioty, hepatotoksyczność oraz łysienie. Rzadziej występują poważne powikłania neurologiczne (encefalopatia, napady drgawkowe), kardiologiczne (arytmie, niewydolność serca) oraz skórne (toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona). Ifosfamid wiąże się także z ryzykiem rozwoju nowotworów wtórnych, takich jak zespół mielodysplastyczny, ostra białaczka i nowotwory dróg moczowych (niezbyt często).
agranulocytoza, aplazja szpiku kostnego, arytmia, azoospermia, bezpłodność, chłoniak nieziarniczy, cholestaza, choroba śródmiąższowa płuc, choroba zarostowa żył wątrobowych, cytolityczne zapalenie wątroby, działania niepożądane, encefalopatia, gorączka, gorączka neutropeniczna, hematotoksyczność, hematuria, hepatotoksyczność, ifosfamid, immunosupresja, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwotoczne zapalenie pęcherza, lek cytotoksyczny, leukoencefalopatia, leukopenia, łysienie, moczówka prosta, nadciśnienie płucne, napad drgawkowy, neurotoksyczność, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedrożność jelita, niewydolność jajników, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oligospermia, ostra białaczka, ostra białaczka limfatyczna, ostre zapalenie trzustki, piorunujące zapalenie wątroby, polineuropatia, przedwczesna menopauza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan padaczkowy, supresja szpiku kostnego, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs kardiogenny, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żyły wrotnej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie kanalikowo-śródmiąższowe nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół odwracalnej leukoencefalopatii tylnej, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc