zapalenie przegrod tkanki tłuszczowej
Zapalenie przegród tkanki tłuszczowej (panniculitis) to grupa chorób zapalnych charakteryzujących się stanem zapalnym obejmującym przegrody tkanki tłuszczowej podskórnej. Manifestuje się klinicznie występowaniem bolesnych guzków lub zgrubień pod skórą, najczęściej zlokalizowanych na kończynach dolnych, rzadziej na tułowiu czy kończynach górnych.
Etiologia tego schorzenia jest zróżnicowana i obejmuje m.in. choroby układowe, infekcje, urazy, choroby trzustki, reakcje polekowe czy zaburzenia metaboliczne. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić rumień guzowaty, zapalenie tkanki tłuszczowej w przebiegu choroby trzustki (pancreatic panniculitis) oraz zapalenie tkanki tłuszczowej w chorobach układowych tkanki łącznej.
Rozpoznanie opiera się na obrazie klinicznym oraz badaniu histopatologicznym wycinka zmienionej tkanki, które pozwala określić rodzaj zapalenia przegród tkanki tłuszczowej. Leczenie jest ukierunkowane na chorobę podstawową i obejmuje zarówno terapię miejscową (kortykosteroidy), jak i ogólnoustrojową (leki przeciwzapalne, immunosupresyjne), w zależności od przyczyny i nasilenia zmian.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rumień guzowaty – Patofizjologia i mechanizm
Rumień guzowaty (erythema nodosum) jest najczęstszą postacią panniculitis, charakteryzującą się nagłym pojawieniem bolesnych, rumieniowych guzków na wyprostnych powierzchniach kończyn dolnych, zwłaszcza na goleniach. Patogeneza obejmuje reakcję nadwrażliwości typu IV (opóźnionej), z udziałem limfocytów T i uszkodzeniem tkanek przez aktywowane neutrofile produkujące reaktywne formy tlenu (ROI). W badaniach wykazano czterokrotnie wyższy odsetek ROI u pacjentów z rumieniem guzowatym, korelujący z nasileniem klinicznym. W patogenezie uczestniczą liczne cząsteczki adhezyjne (E-selektyna, P-selektyna, ICAM-1, VCAM-1) oraz cytokiny prozapalne (IL-6, IL-8, IL-12, TNF-α, interferon-γ), zarówno w skórze, jak i surowicy. Histopatologicznie dominuje zapalenie przegród tkanki podskórnej tłuszczowej z naciekiem neutrofilów, a w późniejszych fazach ziarniniaki promieniste Mieschera, bez pierwotnego zapalenia naczyń.
choroba układowa tkanki łącznej, cząsteczka adhezyjna, czynnik martwicy nowotworów, czynnik martwicy nowotworów alfa, doustny środek antykoncepcyjny, enzym hydrolityczny, gruźlica, immunofluorescencja bezpośrednia, infekcja paciorkowcowa, interleukina-6, kompleks immunologiczny, limfocyt Th1, mediator zapalny, naciek neutrofilowy, nadwrażliwość typu IV, nadwrażliwość typu opóźnionego, nieswoiste zapalenie jelit, panniculitis, reaktywne formy tlenu, rumień guzowaty, sarkoidoza, stres oksydacyjny, wielojądrzasta komórka olbrzymia, zapalenie naczyń, zapalenie przegrod tkanki tłuszczowej - Leksykon chorób i schorzeń
Rumień guzowaty – Diagnostyka i diagnoza
Rumień guzowaty (erythema nodosum) to najczęstsza postać panniculitis, manifestująca się bolesnymi, czerwonymi guzkami na przednich powierzchniach goleni, które ewoluują kolorystycznie od czerwonych przez fioletowe do żółto-zielonych i ustępują samoistnie w ciągu 3-6 tygodni bez blizn. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym oraz poszukiwaniu choroby podstawowej. Typowo towarzyszą gorączka (ok. 60%), bóle stawów (artralgia u 60%) i zapalenie stawów (30%). Podstawowe badania obejmują morfologię krwi z rozmazem (leukocytoza z neutrofilią), podwyższone OB i CRP, wymaz z gardła z testem antygenowym i miano ASO, RTG klatki piersiowej oraz testy tuberkulinowe lub QuantiFERON Gold w kierunku gruźlicy. W zależności od podejrzeń klinicznych wykonuje się dodatkowe badania serologiczne, mikrobiologiczne, obrazowe i reumatologiczne.
antystreptolizyna O, badanie kliniczne, białko C-reaktywne, biopsja nacięciowa, biopsja skóry, ból stawów, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, gruźlica, guzkowe zapalenie tętnic, histoplazmoza, kokcydioidomykoza, morfologia krwi, odczyn Biernackiego, powierzchowne zapalenie żył, próba tuberkulinowa, rtg klatki piersiowej, rumień guzowaty, sarkoidoza, test uwalniania interferonu gamma, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie przegrod tkanki tłuszczowej, zapalenie stawów, zapalenie tkanki podskórnej, zespół Behceta, ziarniniak Mieschera - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy – Patofizjologia i mechanizm
Guzy, zarówno nowotworowe, jak i nienowotworowe, powstają w wyniku złożonych mechanizmów patogenetycznych, w tym mutacji genetycznych, procesów zapalnych oraz urazów mechanicznych. Przykładowo, lipoma wykazuje nieprawidłowości genetyczne w około 66% przypadków, z genem HMGA2 na chromosomie 12q14.3 odgrywającym kluczową rolę. Procesy zapalne, takie jak ziarniniak ropotwórczy czy rumień guzowaty, manifestują się przez specyficzne reakcje immunologiczne i histologiczne, np. promieniste ziarniniaki Mieschera w tkance tłuszczowej. W kontekście guzów piersi, hormony takie jak estrogen i progesteron zwiększają ryzyko proliferacji łagodnych zmian do 74%, a mutacje genów BRCA1, BRCA2 i TP53 klasyfikowane są jako wysokiego ryzyka rozwoju raka. W przypadku choroby guzowatej skóry (LSD) u bydła, wirus z rodziny Poxviridae wywołuje zmiany skórne o średnicy 1-7 cm, z okresem inkubacji 7-28 dni i objawami gorączki do 41,5°C. Guzy tkanek miękkich, w tym mięsaki, wykazują heterogenność histologiczną i często agresywne zachowanie miejscowe, z tendencją do nawrotów i przerzutów, co wymaga kompleksowego leczenia chirurgicznego i radioterapii.
gen, gen HMGA2, gen supresorowy nowotworu, guz tkanki miękkiej, guzek reumatoidalny, hidradenitis suppurativa, komórka mezenchymalna, limfadenopatia, limfangitis, martwica tłuszczowa, mutacja genetyczna, onkogen, panniculitis, przerzut, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, reumatoidalne zapalenie stawów, ropne zapalenie węzłów chłonnych, rumień guzowaty, terapia endokrynologiczna, zapalenie naczyń, zapalenie przegrod tkanki tłuszczowej, ziarniniak Mieschera, ziarniniak nieserowaciejący, zmiana włóknisto-torbielowata