ziarniniak nieserowaciejący
Ziarniniak nieserowaciejący to specyficzny typ zmiany zapalnej charakteryzujący się obecnością skupisk makrofagów, które tworzą wyraźnie odgraniczone struktury (ziarniniaki) bez cech martwicy serowatej w centrum. W odróżnieniu od ziarniniaków serowaciejących, typowych dla gruźlicy, ziarniniaki nieserowaciejące nie wykazują obszarów martwicy o konsystencji przypominającej ser.
Ten rodzaj zmian zapalnych jest charakterystyczny dla wielu chorób, w tym sarkoidozy, beryliozy, niektórych zakażeń grzybiczych, reakcji na ciała obce oraz chorób autoimmunologicznych. W obrazie mikroskopowym ziarniniaki nieserowaciejące składają się z komórek nabłonkowatych (zmienionych makrofagów) oraz komórek olbrzymich typu Langerhansa, często z obwodowym układem limfocytów.
Diagnostyka ziarniniaków nieserowaciejących opiera się na badaniu histopatologicznym materiału pobranego podczas biopsji. Obecność takich ziarniniaków wymaga przeprowadzenia diagnostyki różnicowej, gdyż mogą one występować w przebiegu różnych jednostek chorobowych. Leczenie jest ukierunkowane na chorobę podstawową i może obejmować leki immunosupresyjne, przeciwzapalne lub przeciwinfekcyjne, w zależności od etiologii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zapalna jelit – Diagnostyka i diagnoza
Nieswoiste choroby zapalne jelit (IBD), obejmujące chorobę Leśniowskiego-Crohna (CD) oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego (UC), stanowią wyzwanie diagnostyczne ze względu na brak pojedynczego testu potwierdzającego rozpoznanie. Diagnostyka opiera się na kompleksowej ocenie klinicznej, laboratoryjnej (morfologia, CRP, OB, albuminy, markery niedoborów żywieniowych), badaniach kału (kalprotektyna, laktoferyna, krew utajona, wykluczenie patogenów), endoskopii (kolonoskopia z ileoskopią, sigmoidoskopia, gastroskopia, endoskopia kapsułkowa, enteroskopia, chromoendoskopia) oraz histopatologii biopsji z wielu segmentów przewodu pokarmowego. Charakterystyczne cechy różnicujące CD i UC obejmują lokalizację, charakter zmian (skip lesions vs. ciągłe), głębokość zapalenia (transmuralne vs. błona śluzowa i podśluzowa), obraz endoskopowy i histologiczny (ziarniniaki nieserowaciejące w CD, ropnie krypt w UC) oraz powikłania. Badania obrazowe (TK, MR, USG) uzupełniają diagnostykę, szczególnie w ocenie jelita cienkiego i powikłań. Markery serologiczne (pANCA, ASCA) mają ograniczone zastosowanie i nie są zalecane rutynowo.
badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, białko C-reaktywne, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, chromoendoskopia, endoskopia kapsułkowa, enterografia MR, enterografia TK, enteroskopia, gastroskopia, kalprotektyna kałowa, kolonoskopia, krwawienie z odbytu, krwawienie z przewodu pokarmowego, laktoferyna kałowa, mikrobiota jelitowa, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, morfologia krwi, niedokrwienne zapalenie jelita, nieswoista choroba zapalna jelit, nowotwór jelita grubego, odczyn Biernackiego, przeciwciała ASCA, przeciwciała pANCA, przetoka okołoodbytnicza, przewlekła biegunka, rezonans magnetyczny, ropień krypty, sigmoidoskopia, toksyczne rozdęcie okrężnicy, tomografia komputerowa, ultrasonografia jelitowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wskaźnik zapalny, zapalenie żołądka i jelit, zespół jelita drażliwego, ziarniniak nieserowaciejący - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy – Patofizjologia i mechanizm
Guzy, zarówno nowotworowe, jak i nienowotworowe, powstają w wyniku złożonych mechanizmów patogenetycznych, w tym mutacji genetycznych, procesów zapalnych oraz urazów mechanicznych. Przykładowo, lipoma wykazuje nieprawidłowości genetyczne w około 66% przypadków, z genem HMGA2 na chromosomie 12q14.3 odgrywającym kluczową rolę. Procesy zapalne, takie jak ziarniniak ropotwórczy czy rumień guzowaty, manifestują się przez specyficzne reakcje immunologiczne i histologiczne, np. promieniste ziarniniaki Mieschera w tkance tłuszczowej. W kontekście guzów piersi, hormony takie jak estrogen i progesteron zwiększają ryzyko proliferacji łagodnych zmian do 74%, a mutacje genów BRCA1, BRCA2 i TP53 klasyfikowane są jako wysokiego ryzyka rozwoju raka. W przypadku choroby guzowatej skóry (LSD) u bydła, wirus z rodziny Poxviridae wywołuje zmiany skórne o średnicy 1-7 cm, z okresem inkubacji 7-28 dni i objawami gorączki do 41,5°C. Guzy tkanek miękkich, w tym mięsaki, wykazują heterogenność histologiczną i często agresywne zachowanie miejscowe, z tendencją do nawrotów i przerzutów, co wymaga kompleksowego leczenia chirurgicznego i radioterapii.
gen, gen HMGA2, gen supresorowy nowotworu, guz tkanki miękkiej, guzek reumatoidalny, hidradenitis suppurativa, komórka mezenchymalna, limfadenopatia, limfangitis, martwica tłuszczowa, mutacja genetyczna, onkogen, panniculitis, przerzut, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, reumatoidalne zapalenie stawów, ropne zapalenie węzłów chłonnych, rumień guzowaty, terapia endokrynologiczna, zapalenie naczyń, zapalenie przegrod tkanki tłuszczowej, ziarniniak Mieschera, ziarniniak nieserowaciejący, zmiana włóknisto-torbielowata - Leksykon chorób i schorzeń
Sarkoidoza – Diagnostyka i diagnoza
Sarkoidoza to układowa choroba ziarniniakowa o nieznanej etiologii, charakteryzująca się obecnością nieserowaciejących ziarniniaków, najczęściej w płucach i węzłach chłonnych śródpiersia. Diagnostyka opiera się na trzech filarach: zgodnym obrazie klinicznym i radiologicznym, potwierdzeniu histopatologicznym oraz wykluczeniu innych chorób ziarniniakowych, takich jak gruźlica czy chłoniak. Radiologicznie chorobę klasyfikuje się w pięć stadiów (0-IV), gdzie stadium I to obustronna adenopatia wnęk płucnych, a stadium IV włóknienie płuc. Badania obrazowe obejmują RTG, HR-CT, PET/CT (czułość 89-100%) oraz MRI, szczególnie przydatne w diagnostyce sarkoidozy sercowej i neurologicznej. Biopsja, zwłaszcza EBUS-TBNA (czułość ok. 90%), jest kluczowa do potwierdzenia obecności nieserowaciejących ziarniniaków. Płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe (BAL) z limfocytozą >15% i stosunkiem CD4:CD8 >3,5 ma wysoką swoistość (93-96%) dla rozpoznania. Markerami wspomagającymi diagnostykę są podwyższony ACE (u ~60% pacjentów), sIL-2R, SAA, lizozym, KL-6 oraz 1,25-dihydroksywitamina D. Badania czynnościowe płuc (spirometria, DLCO) służą do oceny stopnia upośledzenia funkcji oddechowej, gdzie umiarkowane do ciężkiego nasilenie definiuje się jako DLCO ≤ 65% wartości przewidywanej lub objętości spirometryczne ≤ 70%.
badanie w lampie szczelinowej, beryloza, biopsja przezoskrzelowa, choroba ziarniniakowa, diagnoza z wykluczenia, elektromiografia, enzym konwertujący angiotensynę, fosfataza alkaliczna, lupus pernio, morfologia krwi, nakłucie lędźwiowe, neurosarkoidoza, płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe, potencjały wywołane, pozytonowa tomografia emisyjna, próba tuberkulinowa, reumatoidalne zapalenie stawów, rezonans magnetyczny serca, rumień guzowaty, sarkoidoza sercowa, sarkoidoza skórna, test proliferacji limfocytów, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości, węzły chłonne śródpiersia, zapalenie błony naczyniowej, zespół Löfgrena, zespół suchego oka, ziarniniak nieserowaciejący, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń