metabolizm przez CYP2D6

Metabolizm przez CYP2D6 odnosi się do biotransformacji leków i ksenobiotyków przez enzym cytochromu P450 2D6, który jest kluczowym enzymem z rodziny cytochromu P450. CYP2D6 odgrywa istotną rolę w metabolizmie około 25% leków stosowanych klinicznie, w tym leków przeciwdepresyjnych, przeciwpsychotycznych, przeciwbólowych, beta-blokerów i przeciwarytmicznych.

Aktywność enzymu CYP2D6 charakteryzuje się znacznym polimorfizmem genetycznym, co prowadzi do różnic międzyosobniczych w metabolizmie leków. Wyróżnia się cztery główne fenotypy metaboliczne: metabolizerów ultraszybkich (UM), szybkich (EM), pośrednich (IM) i wolnych (PM). Różnice te mogą prowadzić do istotnych klinicznie konsekwencji, takich jak nieskuteczność terapeutyczna u szybkich metabolizerów lub toksyczność u osób wolno metabolizujących leki.

Identyfikacja statusu metabolicznego pacjenta poprzez badania farmakogenetyczne umożliwia personalizację farmakoterapii, co ma szczególne znaczenie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Znajomość szlaków metabolicznych CYP2D6 pozwala również przewidywać potencjalne interakcje lekowe, gdy pacjent przyjmuje jednocześnie substancje będące substratami, inhibitorami lub induktorami tego enzymu.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Zelefion 250 mg

Terbinafina, substancja czynna leku Zelefion, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne głównie poprzez modulację enzymów układu cytochromu P450, zwłaszcza CYP2C9, CYP3A4 oraz CYP2D6. Hamowanie metabolizmu terbinafiny przez cymetydynę zmniejsza jej klirens o 33%, natomiast flukonazol zwiększa Cmax i AUC terbinafiny odpowiednio o 52% i 69%. Podobne efekty obserwuje się przy stosowaniu ketokonazolu i amiodaronu. Z kolei ryfampicyna indukuje metabolizm terbinafiny, podwajając jej klirens, co może wymagać zwiększenia dawki lub unikania jednoczesnego stosowania. Terbinafina sama w sobie hamuje CYP2D6, co prowadzi do istotnego zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, takich jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. zmniejszenie klirensu dezypraminy o 82%), beta-blokery, SSRI, leki przeciwarytmiczne (grupy 1A, 1B i 1C) oraz inhibitory MAO typu B, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej korekty dawkowania.
amiodaron, antypiryna, beta-blokery, cymetydyna, cytochrom P450, dezypramina, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, enzymy CYP2C9 i CYP3A4, flukonazol, indukcja enzymów cytochromu P450, inhibitory MAO typu B, interakcja farmakodynamiczna, ketokonazol, klirens cyklosporyny, klirens kofeiny, klirens terbinafiny, leki przeciwarytmiczne, metabolizm przez CYP2D6, ryfampicyna, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, terbinafina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wąski indeks terapeutyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zelsiglat

Celekoksyb, dostępny pod nazwą handlową Zelsiglat, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego (perforacje, owrzodzenia, krwawienia) oraz układu sercowo-naczyniowego (zawał serca). Ryzyko to jest zwiększone u pacjentów w podeszłym wieku, stosujących jednocześnie inne NLPZ, leki przeciwpłytkowe (w tym ASA), glikokortykosteroidy, nadużywających alkoholu oraz z historią chorób przewodu pokarmowego. Dawkowanie powinno być jak najniższe i najkrótsze, a u pacjentów z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego (nadciśnienie, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu) terapia powinna być starannie rozważona. Jednoczesne stosowanie celekoksybu z ASA zwiększa ryzyko działań niepożądanych przewodu pokarmowego, a selektywne inhibitory COX-2 nie zastępują ASA w profilaktyce chorób zakrzepowo-zatorowych.
antagonista receptora angiotensyny II, apiksaban, brak laktazy, celekoksyb, choroba zakrzepowo-zatorowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, czas protrombinowy, dabigatran, doustny lek przeciwzakrzepowy, enzym CYP2D6, glikokortykosteroid, hipowolemia, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, lek przeciwpłytkowy, martwica wątroby, metabolizm przez CYP2D6, metabolizm zależny od CYP2C9, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na sulfonamidy, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, piorunujące zapalenie wątroby, pochodna kumaryny, polip gruczolakowaty jelita, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, selektywny inhibitor COX-2, synteza prostaglandyn, toksyczne działanie na nerki, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, warfaryna, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie czynności lewej komory, zawał serca, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry

metabolizm przez CYP2D6

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Zelefion 250 mg

Specjalne ostrzeżenia – Zelsiglat