hematopoetyczne czynniki wzrostu

Hematopoetyczne czynniki wzrostu to grupa cytokin regulujących proces hematopoezy – tworzenia i dojrzewania komórek krwi w szpiku kostnym. Odgrywają kluczową rolę w proliferacji, różnicowaniu i przeżyciu komórek progenitorowych układu krwiotwórczego.

Do najważniejszych hematopoetycznych czynników wzrostu należą: erytropoetyna (EPO) stymulująca erytropoezę, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF) zwiększający produkcję neutrofili, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów i makrofagów (GM-CSF) wpływający na rozwój granulocytów i monocytów, oraz trombopoetyna (TPO) regulująca produkcję płytek krwi.

W praktyce klinicznej hematopoetyczne czynniki wzrostu znalazły zastosowanie w leczeniu niedokrwistości (rekombinowana erytropoetyna), neutropenii indukowanej chemioterapią (filgrastym, pegfilgrastym), mobilizacji komórek macierzystych przed przeszczepem (G-CSF) oraz w trombocytopenii (romiplostym, eltrombopag). Ich stosowanie pozwala na redukcję powikłań związanych z mielosupresją, skrócenie czasu hospitalizacji i poprawę jakości życia pacjentów onkologicznych.

Mimo niewątpliwych korzyści terapeutycznych, stosowanie hematopoetycznych czynników wzrostu wymaga monitorowania ze względu na możliwe działania niepożądane, takie jak bóle kostne, reakcje alergiczne czy ryzyko zakrzepicy. W niektórych przypadkach istnieje również teoretyczne ryzyko stymulacji wzrostu komórek nowotworowych posiadających receptory dla tych cytokin.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl