klirens platyny
Klirens platyny to parametr farmakokinetyczny określający zdolność organizmu do eliminacji związków platyny, głównie stosowanych w chemioterapii, takich jak cisplatyna, karboplatyna czy oksaliplatyna. Termin odnosi się do objętości osocza, która zostaje oczyszczona z danego leku w jednostce czasu, najczęściej wyrażanej w ml/min.
Monitorowanie klirensu platyny ma kluczowe znaczenie dla indywidualizacji dawkowania leków platynowych, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Ponieważ związki platyny są wydalane głównie przez nerki, ich klirens jest silnie skorelowany z filtracją kłębuszkową (GFR). Zmniejszony klirens może prowadzić do kumulacji leku w organizmie i nasilenia działań niepożądanych, w tym nefrotoksyczności, ototoksyczności czy neurotoksyczności.
W praktyce klinicznej, szczególnie w przypadku karboplatyny, stosuje się wzór Calverta do obliczania dawki leku w oparciu o docelowe AUC (pole pod krzywą stężenia leku w czasie) oraz klirens kreatyniny pacjenta. Precyzyjne określenie klirensu platyny pozwala na optymalizację terapii przeciwnowotworowej, maksymalizując skuteczność przy jednoczesnym minimalizowaniu toksyczności.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Cisplatinum Accord (1 mg/ml) podawany jest standardowo dożylnie, optymalnie w formie wlewu trwającego 6-8 godzin, co pozwala na stopniowy wzrost stężenia całkowitej platyny w osoczu z osiągnięciem szczytu pod koniec infuzji. Po podaniu lek wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza (>90%, prawdopodobnie nieodwracalne wiązanie), a jego dystrybucja obejmuje nerki, wątrobę, prostatę oraz jelita. Penetracja do płynu mózgowo-rdzeniowego jest ograniczona, choć w guzach śródmózgowych stwierdza się znaczne stężenia substancji czynnej. Klirens platyny przebiega dwufazowo: szybka eliminacja niezwiązanej platyny z okresem półtrwania 20 minut do 1 godziny oraz wolniejsza faza związana z kowalencyjnym wiązaniem z białkami surowicy. Kumulacja tkankowa jest istotna, z wykrywalnością platyny w tkankach nawet do 6 miesięcy po zakończeniu terapii.
cisplatinum accord, cisplatyna, eliminacja cisplatyny, guz śródmózgowy, infuzja leku, klirens platyny, kumulacja tkankowa, nieaktywny metabolit, okres półtrwania, penetracja cisplatyny, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dootrzewnowe, wiązanie z białkami osocza, wiązanie z białkami surowicy, wlew dożylny, wydalanie z moczem -
Leksykon substancji czynnych
Cisplatyna, podawana głównie dożylnie w dawkach 50-100 mg/m² w formie wlewu trwającego 6-8 godzin, charakteryzuje się nieliniową farmakokinetyką z dwufazową eliminacją: faza dystrybucji trwa od 10 do 60 minut, a faza eliminacji od 2 do 5 dni. Po podaniu obserwuje się szybkie wiązanie z białkami osocza (>90% w ciągu 2 godzin), co prowadzi do utraty aktywności przeciwnowotworowej frakcji związanej. Cisplatyna ulega szybkiemu rozprowadzeniu do tkanek, z najwyższymi stężeniami w wątrobie, nerkach i gruczole krokowym, a jej kumulacja w tkankach może utrzymywać się do 6 miesięcy po zakończeniu terapii. Penetracja do płynu mózgowo-rdzeniowego jest ograniczona, choć w guzach śródmózgowych stężenia są istotne klinicznie.
aktywność przeciwnowotworowa, dystrybucja tkankowa, eliminacja cisplatyny, farmakokinetyka, faza dystrybucji, faza eliminacji, guz śródmózgowy, klirens platyny, leczenie cisplatyną, lek przeciwnowotworowy, nieaktywne metabolity, okres półtrwania, pęcherzyk żółciowy, penetracja cisplatyny, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, profil farmakokinetyczny, wiązanie z białkami osocza, wlew dożylny, wodobrzusze, zaburzenie czynności nerek
