reakcja nadwrażliwości miejscowej
Reakcja nadwrażliwości miejscowej stanowi lokalną odpowiedź immunologiczną organizmu, występującą po kontakcie z określonym antygenem, na który układ odpornościowy reaguje w sposób nieprawidłowy. Jest to forma reakcji alergicznej ograniczona do miejsca kontaktu z alergenem, bez objawów ogólnoustrojowych.
Mechanizm reakcji nadwrażliwości miejscowej najczęściej opiera się na odpowiedzi typu późnego (IV typ wg klasyfikacji Gella i Coombsa), w której kluczową rolę odgrywają limfocyty T, lub reakcji typu natychmiastowego (I typ), mediowanej przez przeciwciała IgE. Klinicznie manifestuje się ona miejscowym stanem zapalnym, obejmującym zaczerwienienie, obrzęk, świąd oraz niekiedy pojawienie się pęcherzyków czy grudek.
W diagnostyce reakcji nadwrażliwości miejscowej stosuje się najczęściej testy płatkowe lub punktowe, pozwalające zidentyfikować konkretny alergen wywołujący reakcję. Leczenie polega przede wszystkim na unikaniu kontaktu z alergenem oraz stosowaniu miejscowych preparatów przeciwzapalnych, takich jak glikokortykosteroidy, leki przeciwhistaminowe czy inhibitory kalcyneuryny w postaci maści lub kremów.
Najczęstszym przykładem klinicznym reakcji nadwrażliwości miejscowej jest alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, które może być wywołane przez różnorodne substancje, w tym metale (np. nikiel), lateks, składniki kosmetyków, leki stosowane miejscowo czy związki chemiczne obecne w środowisku zawodowym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cutivate
Flutykazon propionian, stosowany miejscowo jako kortykosteroid, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na kortykosteroidy oraz u dzieci, zwłaszcza poniżej 12 roku życia, ze względu na ryzyko zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i wystąpienia zespołu Cushinga. Terapia powinna unikać długotrwałego stosowania, aplikacji na duże powierzchnie ciała (>50% powierzchni ciała dorosłego) oraz stosowania dawek przekraczających 20 g/dobę, gdyż może to prowadzić do obniżenia stężenia kortyzolu w osoczu poniżej 5 µg/dL. Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie pod opatrunkami okluzyjnymi, na uszkodzoną lub cienką skórę (np. twarzy), a także u dzieci, które mają większą powierzchnię ciała w stosunku do masy ciała, co zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych. W przypadku wystąpienia objawów zespołu Cushinga zaleca się stopniowe odstawienie lub zastosowanie kortykosteroidu o słabszym działaniu, unikając gwałtownego przerwania terapii.
alkohol cetostearylowy, centralna chorioretinopatia surowicza, dysfagia, flutykazonu propionian, glikol propylenowy, imidomocznik, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, nadwrażliwość na kortykosteroidy, niedobór glikokortykosteroidów, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, owrzodzenie kończyny dolnej, reakcja nadwrażliwości miejscowej, stężenie kortyzolu, toczeń rumieniowaty, warstwa rogowa naskórka, worek spojówkowy, wyprysk, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zanik skóry, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Permetryna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Permetryna, substancja o działaniu przeciwpasożytniczym, wykazuje niską toksyczność ostrą po podaniu doustnym u gryzoni, z wartościami LD50 wahającymi się od 0,5 do 5 g/kg masy ciała, zależnie od formy podania i stosunku izomerów cis/trans. Najmniejsza toksyczność obserwowana była przy wodnych zawiesinach (LD50 3-4 g/kg mc.), natomiast wyższa przy zawiesinach w oleju kukurydzianym (~0,5 g/kg mc.), co wiąże się z lepszym wchłanianiem w obecności nośników tłuszczowych. Po aplikacji dermalnej toksyczność jest minimalna (LD50 >2000-4000 mg/kg mc.), a głównym efektem toksycznym po podaniu doustnym jest neurotoksyczność manifestująca się zespołem drżeń (zespół T) oraz sporadycznie kardiotoksyczność. W badaniach przewlekłych głównym narządem docelowym jest wątroba, gdzie obserwowano hipertrofię i zwiększenie masy narządu przy dawkach ≥100 mg/kg mc./dobę u szczurów, a najniższa dawka NOEL wynosiła około 3-5 mg/kg mc./dobę w badaniach długoterminowych. Dodatkowo odnotowano zmiany w układzie rozrodczym i tarczycy przy wyższych dawkach, jednak nie stwierdzono działania teratogennego ani genotoksycznego.
aplikacja miejscowa, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie onkogenne, działanie przeciwpasożytnicze, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekotoksyczność, eozynofilia, hipertrofia komórek wątroby, kancerogeneza, kardiotoksyczność, komórki nabłonkowe tarczycy, LD50, LOEL, neurotoksyczność, NOEL, podrażnienie skóry, profil bezpieczeństwa, proliferacja peroksysomów, pyretroidy, reakcja nadwrażliwości miejscowej, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, właściwości lipofilne, zapalenie skóry, zapalenie spojówek, zespół CS, zespół T