nieprawidłowy rozwój nerek
Nieprawidłowy rozwój nerek (dysplazja nerek) to wada wrodzona charakteryzująca się zaburzeniem prawidłowego różnicowania i dojrzewania tkanki nerkowej. W przypadku tej patologii tkanka nerkowa zawiera nieprawidłowo uformowane struktury kłębuszków i kanalików nerkowych, a także może wykazywać obecność tkanki chrzęstnej, tkanki łącznej włóknistej czy nawet tkanki przypominającej tkankę płucną.
Dysplazja nerek może występować jednostronnie lub obustronnie i mieć różny stopień nasilenia – od segmentarnej dysplazji obejmującej jedynie część narządu, do całkowitej dysplazji wielotorbielowatej. Obustronna ciężka dysplazja nerek prowadzi do małowodzia w okresie płodowym i może skutkować zespołem Pottera z charakterystycznymi cechami dysmorficznymi twarzy, hipoplazją płuc i deformacjami kończyn.
Najczęstszą przyczyną dysplazji nerek jest nieprawidłowe formowanie pączka moczowodowego i jego interakcji z blastematem nerkowym. Często współistnieje z innymi wadami układu moczowego, takimi jak: odpływ pęcherzowo-moczowodowy, zastawki cewki tylnej, zwężenie moczowodu czy ureterocele. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (USG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) oraz badania czynnościowe (scyntygrafia, urografia).
Postępowanie terapeutyczne zależy od stopnia nasilenia wady i obecności powikłań. W łagodnych przypadkach wystarcza obserwacja i kontrola ciśnienia tętniczego. W cięższych formach może być konieczna interwencja chirurgiczna, a w skrajnych przypadkach obustronnej dysplazji – przeszczep nerki. Pacjenci wymagają regularnej kontroli nefrologicznej ze względu na ryzyko postępującego pogorszenia funkcji nerek.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Zentiva 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu, przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, króliki, małpy), wykazały wieloukładową toksyczność obejmującą kości, zęby, narządy rozrodcze, tkanki hematologiczne, nerki i trzustkę, związane z mechanizmem hamowania VEGFR. Działania niepożądane pojawiały się przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów obserwowano zwiększoną wrażliwość, z efektami takimi jak zahamowanie wzrostu, łamliwość kości i przebudowa zębów już przy dawkach odpowiadających 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji (AUC). Embriotoksyczność i teratogenność stwierdzono u szczurów i królików przy ekspozycji ponad 300-krotnie mniejszej niż u ludzi, obejmując wady rozwojowe układu krążenia, resorpcje i zmniejszoną płodność. U samców szczurów odnotowano zmniejszenie masy jąder i najądrzy oraz zaburzenia parametrów nasienia przy 0,3-krotnej ekspozycji klinicznej (AUC).
aberracja chromosomalna, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, ciałko żółte, embriotoksyczność, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, inhibitor kinazy tyrozynowej, łamliwość kości, narząd rozrodczy, nieprawidłowy rozwój nerek, obumieranie zarodka, ognisko eozynofilii, pazopanib, płodność samca, potencjał genotoksyczny, przebudowa zębów, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, ruchomość plemników, stężenie plemników, strata przedimplantacyjna, szlak sygnalizacyjny VEGF, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, torbiel jajnika, wada rozwojowa układu krążenia, wczesna resorpcja, wpływ na rozrodczość, wytwarzanie plemników, zanik jajnika, zmniejszenie masy jąder, zmniejszenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candepres 8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kandesartanu cyleksetylu, substancji czynnej Candepres, wykazały brak toksyczności ogólnoustrojowej i narządowej w dawkach terapeutycznych. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano jednak toksyczne efekty przy dawkach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny, obejmujące zmniejszenie liczby erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu oraz zmiany nerkowe, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek, poszerzenie kanalików nerkowych, tworzenie wałeczków zasadochłonnych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny. Zmiany te są prawdopodobnie konsekwencją działania hipotensyjnego leku i obejmują także rozrost/przerost komórek aparatu przykłębkowego, co jednak nie ma klinicznego znaczenia przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania wykazały toksyczność płodową w późnym okresie ciąży, co uzasadnia przeciwwskazania do stosowania Candepres w ciąży.
aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, aparat przykłębkowy, działanie rakotwórcze, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, kandesartan cyleksetyl, mocznik i kreatynina, morfologia krwi, nieprawidłowy rozwój nerek, parametry czerwonokrwinkowe, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, rozwój prenatalny i postnatalny, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność płodowa, układ RAA, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne - Leksykon substancji czynnych
Talidomid – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Talidomid, substancja czynna leku Thalidomide Accord 50 mg, wykazuje silne działanie teratogenne, powodując poważne wady wrodzone u około 30% płodów narażonych na ekspozycję. Najczęstsze anomalie obejmują ektromelię kończyn, mikrocję z niedrożnością przewodu słuchowego, uszkodzenia ucha środkowego i wewnętrznego, wady oczu, wrodzone choroby serca oraz nieprawidłowy rozwój nerek. Talidomid jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży oraz u kobiet mogących zajść w ciążę, chyba że spełnione są rygorystyczne warunki Programu Zapobiegania Ciąży, w tym stosowanie co najmniej jednej skutecznej metody antykoncepcji na 4 tygodnie przed, w trakcie oraz 4 tygodnie po zakończeniu terapii. W przypadku ciąży terapia musi zostać natychmiast przerwana, a pacjentka skierowana do specjalisty teratologa.
anoftalmia, działanie teratogenne, ekspozycja płodu, ektromelia, fokomelia, męski układ rozrodczy, mikrocja, mikroftalmia, nieprawidłowy rozwój nerek, płyn nasienny, Program Zapobiegania Ciąży, przenikanie do mleka, przerwanie karmienia piersią, teratologia, Thalidomide Accord, wada wrodzona, wazektomia, wrodzona choroba serca, zmiany zwyrodnieniowe jąder - Leksykon substancji czynnych
Pazopanib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Niekliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu przeprowadzone na myszach, szczurach, królikach i małpach wykazały wielonarządowe działania toksyczne związane z mechanizmem hamowania VEGFR i zakłócaniem szlaków sygnalizacji VEGF. Zmiany dotyczyły kości, zębów, łożysk pazurów, narządów rozrodczych, tkanek hematologicznych, nerek oraz trzustki, pojawiając się przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów dawki ≥ 10 mg/kg mc./dobę (około 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji ocenianej na podstawie AUC) powodowały zahamowanie wzrostu, łamliwość kości i przebudowę zębów, co wskazuje na podwyższone ryzyko u populacji pediatrycznej. Dodatkowo, u szczurów karmionych mlekiem matki dawki odpowiadające 0,1 klinicznej ekspozycji u dorosłych wywoływały zgony i nieprawidłowy rozwój narządów. Wątroba samic myszy wykazywała proliferacyjne zmiany przy ekspozycji 2,5-krotnie wyższej niż u ludzi (AUC).
aberracja chromosomalna, AUC, ciałko żółte, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, nieprawidłowy rozwój nerek, obumieranie zarodka, pazopanib, potencjał rakotwórczy, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, ruchliwość plemników, straty przedimplantacyjne, szlak sygnalizacji VEGF, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, wada rozwojowa układu krążenia, zanik jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atacand 16 mg
Kandesartan cyleksetylu, substancja czynna leku Atacand, wykazuje w badaniach przedklinicznych brak toksyczności układowej przy dawkach terapeutycznych, jednak w dużych dawkach obserwowano istotne zmiany hematologiczne (spadek erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu) oraz patologiczne zmiany nerkowe, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek, rozstrzenie kanalików nerkowych, obecność wałeczków zasadochłonnych oraz podwyższone stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu. Zmiany te są prawdopodobnie wtórne do hipotensyjnego działania kandesartanu, które zaburza przepływ nerkowy. Ponadto, lek powoduje rozrost/przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, co jest typowe dla leków wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron, jednak w dawkach terapeutycznych u ludzi nie ma to istotnego znaczenia klinicznego. U młodych szczurów zaobserwowano zmniejszenie masy ciała i serca, przy ekspozycji na dawki 10 mg/kg, które odpowiadają 7-78-krotnie wyższym poziomom niż u dzieci leczonych dawkami terapeutycznymi (0,2 mg/kg u dzieci 1-6 lat oraz 16 mg u dzieci 6-17 lat). Brak określenia NOEL uniemożliwia precyzyjną ocenę marginesu bezpieczeństwa tych efektów.
czynność nerek, dawka terapeutyczna, działanie klastogeniczne, działanie mutagenne, efekt hipotensyjny, kandesartan cyleksetylu, komórka aparatu przykłębuszkowego, liczba erytrocytów, masa serca, nieprawidłowość układowa, nieprawidłowy rozwój nerek, parametr hematologiczny, parametr krwinek czerwonych, potencjał rakotwórczy, przepływ nerkowy, rozrost komórek, rozstrzeń kanalików nerkowych, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie hemoglobiny, stężenie kreatyniny w osoczu, stężenie mocznika, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na narządy docelowe, toksyczny wpływ na płód, układ krwiotwórczy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczek zasadochłonny, wartość hematokrytu