receptory zimna

Receptory zimna (ang. cold receptors) to specjalistyczne zakończenia nerwowe w skórze i błonach śluzowych, które wykrywają obniżenie temperatury otoczenia. Należą do rodziny termoreceptorów i odgrywają kluczową rolę w termoregulacji organizmu oraz percepcji zimna.

Głównym receptorem odpowiedzialnym za wykrywanie zimna jest TRPM8 (Transient Receptor Potential Melastatin 8), kanał jonowy aktywowany przez temperatury poniżej 26°C oraz substancje chemiczne wywołujące uczucie chłodu, jak mentol czy eukaliptol. Dodatkowym receptorem wykrywającym skrajnie niskie temperatury (poniżej 17°C) jest TRPA1, który może generować uczucie bólu związane z intensywnym zimnem.

Receptory zimna są nierównomiernie rozmieszczone w skórze, z większą gęstością w obrębie twarzy, warg i dłoni, co zapewnia wysoką wrażliwość tych obszarów na zmiany temperatury. Informacje z receptorów zimna są przewodzone do ośrodkowego układu nerwowego głównie za pośrednictwem włókien Aδ, umożliwiając szybką reakcję organizmu na potencjalnie niebezpieczne warunki termiczne.

Dysfunkcja receptorów zimna może prowadzić do zaburzeń czucia temperatury, jak allodynia termiczna (odczuwanie bólu przy normalnie niebolących bodźcach zimna) czy hiperalgezja (nadwrażliwość na zimno), które występują w niektórych neuropatiach czy po uszkodzeniach nerwów. Receptory zimna są również celem działania niektórych leków przeciwbólowych i przeciwświądowych.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl