świąd skórny
Świąd skórny (pruritus) to nieprzyjemne odczucie prowokujące potrzebę drapania, które stanowi jeden z najczęstszych objawów dermatologicznych. Jest subiektywnym doznaniem, które może znacząco obniżać jakość życia pacjentów i prowadzić do zaburzeń snu, stanów lękowych czy depresji.
W patofizjologii świądu uczestniczą liczne mediatory, w tym histamina, serotonina, proteazy, opioidy, neuropeptydy oraz cytokiny prozapalne. Przewodzenie bodźca świądowego odbywa się przez wyspecjalizowane włókna nerwowe typu C, a także przez szlaki neuronalne podobne do tych, które uczestniczą w przewodzeniu bólu.
Etiologia świądu jest zróżnicowana i obejmuje: choroby dermatologiczne (atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, pokrzywka), choroby ogólnoustrojowe (niewydolność nerek, choroby wątroby, nowotwory, zaburzenia endokrynologiczne), infekcje (świerzb, wszawica), reakcje polekowe oraz przyczyny psychogenne. U około 8-10% pacjentów świąd ma charakter idiopatyczny.
Diagnostyka świądu skórnego wymaga dokładnego wywiadu, badania fizykalnego oraz często badań laboratoryjnych i obrazowych. Kluczowe jest ustalenie choroby podstawowej, która może być przyczyną dolegliwości. Leczenie powinno być ukierunkowane na chorobę podstawową, a dodatkowo może obejmować stosowanie leków przeciwhistaminowych, miejscowych i ogólnych kortykosteroidów, leków immunosupresyjnych, antagonistów receptorów opioidowych czy fototerapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na jajka – Objawy
Alergia na jajka jest jedną z najczęstszych alergii pokarmowych u niemowląt i małych dzieci, manifestującą się reakcjami skórnymi (pokrzywka, świąd, obrzęk, egzema), objawami ze strony układu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, dysfagia) oraz układu oddechowego (katar, kaszel, świszczący oddech, duszność). Reakcje mogą pojawić się w ciągu minut do kilku godzin po ekspozycji, a także w formie opóźnionej, nawet do kilku dni, często zaostrzając atopowe zapalenie skóry. Nasilenie objawów jest zmienne i może obejmować ciężkie reakcje anafilaktyczne, które stanowią około 12% wszystkich wstrząsów anafilaktycznych u dzieci i wymagają natychmiastowego podania epinefryny oraz interwencji szpitalnej. Czynniki wpływające na nasilenie reakcji to ilość spożytego jajka, stopień obróbki termicznej (surowe lub niedogotowane jajka wywołują silniejsze reakcje) oraz współistniejąca astma.
adrenalina, alergia na jajka, alergia pokarmowa, alergiczne zapalenie spojówek, anafilaksja, atopowe zapalenie skóry, autostrzykawka z adrenaliną, badania krwi, biegunka, ból brzucha, duszność, dysfagia, egzema, epinefryna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, próba prowokacyjna, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień, świąd skórny, świszczący oddech, swoiste IgE, testy skórne alergiczne, wstrząs anafilaktyczny, wymioty - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zidenac 1 mg/ml
Dimetyndenu maleinian, substancja czynna leku Zidenac (1 mg/ml, krople doustne), jest antagonistą receptorów histaminowych H1 (kod ATC: R06AB03) o konkurencyjnym mechanizmie działania. Wykazuje silne powinowactwo do receptorów H1, nie wpływając na receptory H2, co ogranicza jego działanie do mechanizmów zależnych od H1. Dodatkowo dimetyndenu maleinian stymuluje metylotransferazę histaminową w niskich stężeniach, stabilizuje komórki tuczne zapobiegając uwalnianiu mediatorów zapalnych oraz wykazuje miejscowe działanie znieczulające i antagonizm wobec bradykininy, serotoniny i acetylocholiny. Lek występuje jako mieszanina racemiczna, gdzie izomer R-(-)-dimetynden odpowiada za silniejsze działanie przeciwhistaminowe, co przekłada się na skuteczność w hamowaniu reakcji alergicznych.
bąbel pohistaminowy, bradykinina, dimetyndenu maleinian, działanie przeciwalergiczne, izomer dimetyndenu, komórka tuczna, lek przeciwhistaminowy, metylotransferaza histaminowa, mieszanina racemiczna, nadwrażliwość typu wczesnego, przepuszczalność naczyń włosowatych, reakcja alergiczna, receptor histaminowy H1, receptor histaminowy H2, świąd skórny, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml
Intractum Hyperici Phytopharm to płyn doustny zawierający etanolowy wyciąg z Hypericum perforatum L. (dziurawiec) w stężeniu 4,65 g/5 ml, z zawartością etanolu 52-62% V/V oraz hiperycyn na poziomie 0,05 mg w dawce jednorazowej 5 ml. Preparat może wywoływać działania niepożądane obejmujące układ pokarmowy (dyspepsja, nudności, dyskomfort), skórę (reakcje alergiczne, wysypka, świąd, reakcje fototoksyczne manifestujące się oparzeniami skóry i bólami głowy po ekspozycji na światło słoneczne, szczególnie u osób o jasnej karnacji), układ nerwowy (bóle głowy) oraz zaburzenia psychiczne (zmęczenie, niepokój). Częstość występowania tych działań nie została precyzyjnie określona. Ze względu na obecność substancji fotouczulających oraz wysoką zawartość etanolu, konieczna jest ostrożność u pacjentów z predyspozycjami do reakcji fototoksycznych oraz u osób stosujących inne leki, ze względu na potencjalne interakcje farmakologiczne.
ból głowy, dyskomfort brzuszny, dyspepsja, dziurawiec zwyczajny, farmakovigilancja, hiperycyna, interakcja lekowa, nadwrażliwość skórna, niepokój psychiczny, nudność, oparzenie skóry, pobudzenie psychoruchowe, przewlekłe zmęczenie, reakcja alergiczna skórna, reakcja fototoksyczna, substancja fotouczulająca, świąd skórny, wysypka skórna, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, ziele dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Cynk tlenek – Właściwości farmakodynamiczne
Cynk tlenek (Zinci oxidum) w stężeniu 180 mg/g, zawarty w preparacie Puder płynny, wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne istotne w terapii dermatologicznej. Substancja ta posiada właściwości przeciwświądowe, wysuszające, osłaniające, słabo odkażające oraz ściągające naczynia krwionośne skóry. Mechanizm działania przeciwświądowego opiera się na miejscowym znieczuleniu zakończeń nerwowych oraz redukcji mediatorów zapalnych i histaminy. Działanie wysuszające wynika z absorpcji wydzielin skórnych i wilgoci, a tworzenie warstwy ochronnej na naskórku zabezpiecza skórę przed czynnikami drażniącymi. Cynk tlenek charakteryzuje się niską rozpuszczalnością w wodzie, co zapewnia długotrwałe działanie miejscowe.
cynk tlenek, dermatozy, działanie antyseptyczne, działanie odkażające, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, działanie synergistyczne, działanie wysuszające, działanie znieczulające, histamina, mediatory zapalne, mentol, naczynia krwionośne skóry, receptory zimna, regeneracja tkanek, świąd skórny, terapia dermatologiczna, wtórne zakażenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Świąd skóry (pruritus) – Objawy
Świąd skóry (pruritus) jest powszechnym objawem dermatologicznym, który może mieć charakter ostry lub przewlekły (trwający ponad 6 tygodni) i znacząco obniżać jakość życia pacjenta poprzez zaburzenia snu, lęk i depresję. Może występować miejscowo lub uogólnienie, z towarzyszącymi zmianami skórnymi takimi jak zaczerwienienie, excoriacje, lichenifikacja czy pęcherzyki. Klasyfikacja świądu obejmuje cztery główne typy: skórny (pruritoceptywny), neuropatyczny, neurogenny oraz psychogenny. Przyczyny są zróżnicowane i obejmują choroby skóry (np. atopowe zapalenie skóry, łuszczycę, świerzb), choroby ogólnoustrojowe (np. przewlekłą niewydolność nerek, cholestazę, chłoniaka Hodgkina, zaburzenia tarczycy, cukrzycę) oraz czynniki zewnętrzne i psychogenne. Diagnostyka powinna obejmować szczegółowy wywiad, badanie fizykalne oraz badania laboratoryjne (morfologia, funkcje wątroby i nerek, RTG klatki piersiowej), a w razie potrzeby biopsję skóry. U osób starszych najczęstszą przyczyną jest kseroza skóry, natomiast u kobiet w okresie menopauzy świąd wiąże się z obniżeniem poziomu estrogenu i zmniejszoną produkcją kolagenu.
atopowe zapalenie skóry, chłoniak Hodgkina, cholestaza, cholestaza ciężarnych, cykl świąd-drapanie, excoriacje, kseroza, lichenifikacja, łuszczyca, neurodermatitis, pokrzywka, prurigo nodularis, pruritus, przewlekły świąd, świąd cholestatyczny, świąd mocznicowy, świąd neurogenny, świąd neuropatyczny, świąd nocny, świąd przewlekły, świąd psychogenny, świąd skórny, świąd skóry, świąd wodny, świerzb