amfoterycyna B w liposomach
Amfoterycyna B w liposomach to specjalna postać amfoterycyny B, przeciwgrzybiczego antybiotyku polienowego, zamknięta w strukturach liposomowych. Dzięki takiej formulacji udało się znacząco ograniczyć nefrotoksyczność leku przy zachowaniu jego skuteczności przeciwgrzybiczej.
Liposomalna postać amfoterycyny B charakteryzuje się lepszym profilem bezpieczeństwa w porównaniu do konwencjonalnej amfoterycyny B, co umożliwia stosowanie wyższych dawek leku i poprawia jego dystrybucję w tkankach. Preparat jest stosowany w leczeniu ciężkich, układowych zakażeń grzybiczych, szczególnie u pacjentów z niedoborami odporności, w tym z neutropenią, oraz w przypadkach oporności na standardowe leczenie przeciwgrzybicze.
Wskazania do stosowania amfoterycyny B w liposomach obejmują inwazyjną aspergilozę, kandydozę układową, kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz zakażenia Leishmania u pacjentów immunokompetentnych. Lek podawany jest dożylnie, a jego dawkowanie zależy od rodzaju zakażenia i stanu pacjenta, zazwyczaj w zakresie 3-5 mg/kg masy ciała na dobę.
Mimo lepszego profilu bezpieczeństwa, podczas stosowania liposomalnej amfoterycyny B mogą wystąpić działania niepożądane, w tym reakcje związane z infuzją (gorączka, dreszcze, nudności), zaburzenia elektrolitowe oraz rzadziej nefrotoksyczność. Regularne monitorowanie funkcji nerek i elektrolitów jest konieczne podczas terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Amfoterycyna B – Przedawkowanie
Przedawkowanie amfoterycyny B, niezależnie od formy farmaceutycznej (konwencjonalna, liposomalna, kompleksy lipidowe), stanowi poważne zagrożenie kliniczne, mogące prowadzić do ciężkich objawów toksyczności, w tym zatrzymania akcji serca, krążenia i oddychania, a w konsekwencji do zgonu. Dla preparatu Abelcet (amfoterycyna B w kompleksach lipidowych) dawki do 10 mg/kg mc./dobę nie wykazują toksyczności zależnej od dawki, jednak dawka 25 mg/kg mc. może wywołać napad padaczkowy i rzadkoskurcz. W przypadku AmBisome (liposomalna amfoterycyna B) brak jest precyzyjnych danych dotyczących toksyczności ostrego przedawkowania, co wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u dzieci i młodzieży. Objawy przedawkowania obejmują również zaburzenia czynności nerek i wątroby, hipokaliemię, hiponatremię, hipomagnezemię oraz zmiany hematologiczne.
amfoterycyna B, amfoterycyna B w kompleksach lipidowych, amfoterycyna B w liposomach, antidotum, dializa otrzewnowa, drgawki uogólnione, enzymy wątrobowe, hemodializa, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, konwencjonalna postać leku, morfologia krwi, napad padaczkowy, niewydolność nerek, rzadkoskurcz, stężenie elektrolitów, toksyczność leku, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia świadomości, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie krążenia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – AmBisome liposomal 50 mg
AmBisome liposomal 50 mg to postać amfoterycyny B w liposomach, dostępna jako proszek do sporządzania dyspersji do infuzji, zawierająca 50 mg substancji czynnej na fiolkę, z końcowym stężeniem 4 mg/ml po rozpuszczeniu. Farmakokinetyka AmBisome różni się istotnie od konwencjonalnej amfoterycyny B, wykazując wyższe maksymalne stężenia w osoczu (Cmax od 7,3 do 83,7 µg/ml) oraz większą biodostępność (AUC0-24 od 27 do 555 µg·h/ml). Okres półtrwania wynosi od 6,3 do 10,7 godzin, a klirens waha się między 11 a 51 ml/h/kg masy ciała. Lek charakteryzuje się szybkim osiąganiem stanu stacjonarnego (około 4 dni) oraz nieliniową farmakokinetyką, co jest związane z wysyceniem klirensu siateczkowo-śródbłonkowego. Objętość dystrybucji (0,10–0,44 l/kg mc.) wskazuje na szeroką dystrybucję do tkanek, co jest korzystne w leczeniu zakażeń narządowych i układowych.
AmBisome liposomal, amfoterycyna B w liposomach, AUC, biodostępność, dyspersja do infuzji, faza eliminacji, hemodializa, infuzja dożylna, nefrotoksyczność, neutropenia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, przeszczep szpiku kostnego, stan stacjonarny, stężenie w osoczu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – AmBisome liposomal 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa AmBisome liposomal (amfoterycyna B w liposomach) obejmowały toksykologię podprzewlekłą, mutagenność oraz ocenę funkcji rozrodczych. Badania toksyczności przeprowadzono na psach, królikach i szczurach, podając dawki terapeutyczne oraz od 1 do 3 mg/kg mc./dobę. Zaobserwowano nefrotoksyczność (uszkodzenie funkcji nerek), hepatotoksyczność (zaburzenia funkcji wątroby) oraz małopłytkowość, co jest zgodne z profilem toksyczności amfoterycyny B. Testy mutagenne na komórkach bakteryjnych i ssaczych wykazały brak działania mutagennego. Nie przeprowadzono natomiast badań kancerogenności, co pozostawia lukę w ocenie długoterminowego bezpieczeństwa.
AmBisome liposomal, amfoterycyna B w liposomach, badanie kancerogenności, badanie mutagenne, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, formulacja liposomalna, funkcja rozrodcza, hepatotoksyczność, małopłytkowość, nefrotoksyczność, parametr hematologiczny, profil bezpieczeństwa leku, substancja aktywna, toksyczność podprzewlekła, uszkodzenie nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zmniejszenie płytek krwi - Leksykon substancji czynnych
Amfoterycyna B – Dawkowanie i sposób podawania
Amfoterycyna B, dostępna w formach Abelcet (kompleksy lipidowe), AmBisome (liposomy) oraz Fungizone (konwencjonalna), wykazuje zróżnicowane dawkowanie i profil farmakokinetyczny zależnie od preparatu, wskazania klinicznego oraz cech pacjenta. Abelcet stosuje się w dawce 5 mg/kg mc./dobę przez co najmniej 14 dni, podając infuzję dożylną z szybkością 2,5 mg/kg mc./godzinę, także u dzieci od 1 miesiąca życia. AmBisome dawkowany jest od 1,0 do 3,0 mg/kg mc./dobę (w mukormikozie 5 mg/kg mc./dobę), z czasem leczenia do 56 dni lub dłużej, podawany w infuzji 30-60 minut (lub 2 godziny przy dawkach >5 mg/kg). Fungizone rozpoczyna się od 0,25 mg/kg mc./dobę, zwiększając do 0,5-1 mg/kg mc./dobę, z maksymalną dawką dobową 1,5 mg/kg mc., podawaną w infuzji trwającej 2-6 godzin. Dawkowanie dostosowuje się do rodzaju zakażenia grzybiczego, np. kandydoza wymaga 0,4-0,6 mg/kg mc./dobę przez ≥4 tygodnie, kryptokokoza 0,3-0,8 mg/kg mc./dobę przez 4-12 tygodni, a mukormikoza nosowo-mózgowa 0,7-1,5 mg/kg mc./dobę. U pacjentów z niewydolnością nerek nie ma konieczności modyfikacji dawkowania Abelcet i AmBisome, natomiast brak jest danych dla niewydolności wątroby w przypadku AmBisome.
AmBisome, amfoterycyna B, amfoterycyna B w kompleksach lipidowych, amfoterycyna B w liposomach, aspergiloza, blastomikoza, ciężka neutropenia, dysfunkcja nerek, działanie niepożądane, grzybica układowa, histoplazmoza, infuzja dożylna, kandydoza, kokcydioidomikoza, konwencjonalna amfoterycyna B, kryptokokoza, kwasica ketonowa, lek cytotoksyczny, lek immunosupresyjny, mukormikoza, mukormikoza nosowo-mózgowa, neutropenia, niewydolność wątroby, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, roztwór glukozy, substancja przeciwgrzybicza, terapia przeciwgrzybicza, zakażenie inwazyjne, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – AmBisome liposomal 50 mg
AmBisome liposomal, zawierający 50 mg amfoterycyny B w liposomach (stężenie po rozpuszczeniu 4 mg/ml), wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Bezpieczeństwo stosowania w ciąży nie zostało jednoznacznie potwierdzone, dlatego terapię należy wdrażać jedynie, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Dane kliniczne dotyczące konwencjonalnej amfoterycyny B wskazują na brak teratogenności, jednak ograniczona liczba przypadków stosowania AmBisome liposomal w ciąży wymaga indywidualnej oceny ryzyka. W przypadku karmienia piersią brak jest danych o przenikaniu leku do mleka matki, co wymaga rozważenia ryzyka ekspozycji dziecka, korzyści z karmienia naturalnego oraz korzyści terapeutycznych dla matki.