żylny incydent zakrzepowo-zatorowy

Żylny incydent zakrzepowo-zatorowy (VTE, Venous Thromboembolism) obejmuje dwie główne jednostki chorobowe: zakrzepicę żył głębokich (DVT) oraz zatorowość płucną (PE). Stanowi on trzecią co do częstości przyczynę zgonów z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego, po zawale serca i udarze mózgu.

DVT charakteryzuje się powstawaniem zakrzepów w żyłach głębokich, najczęściej kończyn dolnych. Zatorowość płucna powstaje, gdy fragment zakrzepu oderwie się i przemieści z prądem krwi do tętnic płucnych. Główne czynniki ryzyka VTE obejmują: unieruchomienie, zabiegi operacyjne, urazy, nowotwory złośliwe, ciążę i połóg, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, hormonalnej terapii zastępczej oraz wrodzone i nabyte trombofilie.

Diagnostyka VTE opiera się na ocenie klinicznej, oznaczeniu D-dimerów oraz badaniach obrazowych takich jak ultrasonografia dopplerowska żył, angiografia tomografii komputerowej płuc, scyntygrafia perfuzyjna płuc czy rezonans magnetyczny. Leczenie obejmuje antykoagulację (heparyny drobnocząsteczkowe, antagoniści witaminy K, bezpośrednie doustne antykoagulanty), a w ciężkich przypadkach zatorowości płucnej – trombolizę, trombektomię lub implantację filtra do żyły głównej dolnej.

Profilaktyka VTE jest kluczowym elementem postępowania u pacjentów z grupy ryzyka. Obejmuje ona farmakologiczne metody przeciwzakrzepowe oraz metody mechaniczne, takie jak wczesne uruchamianie pacjentów, stosowanie pończoch uciskowych czy przerywanej kompresji pneumatycznej. Odpowiednio wdrożona profilaktyka znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań zakrzepowo-zatorowych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl