akantameba

Akantameba to rodzaj pierwotniaka z rodziny Acanthamoebidae, który powszechnie występuje w środowisku naturalnym, w tym w glebie, wodzie słodkiej, a nawet w wodzie wodociągowej. Ten jednokomórkowy organizm może przyjmować dwie formy: aktywną trofozoitu oraz przetrwalnikową cystę, która jest wyjątkowo odporna na niekorzystne warunki środowiskowe, w tym środki dezynfekcyjne.

W medycynie akantameba znana jest przede wszystkim jako czynnik etiologiczny zapalenia rogówki (keratitis acanthamoebica), które występuje głównie u osób noszących soczewki kontaktowe, zwłaszcza przy nieprzestrzeganiu zasad higieny. Infekcja rogówki może prowadzić do poważnego uszkodzenia wzroku, a nawet ślepoty. Diagnostyka opiera się na badaniu mikroskopowym zeskrobin rogówki, hodowli oraz metodach molekularnych (PCR).

Rzadziej akantameba wywołuje zagrażające życiu ziarniniakowe zapalenie mózgu (granulomatous amebic encephalitis, GAE), które występuje głównie u osób z obniżoną odpornością. Pierwotniaki dostają się do ośrodkowego układu nerwowego drogą krwiopochodną lub przez nabłonek węchowy. Leczenie zakażeń akantamebą jest trudne ze względu na oporność cyst na większość leków. W terapii keratitis stosuje się miejscowo biguanidy (PHMB, chlorheksydyna) oraz diamidyny, natomiast w przypadku GAE konieczne jest wielolekowe leczenie systemowe.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl