ostre pogorszenie czynności nerek
Ostre pogorszenie czynności nerek (AKI – Acute Kidney Injury) to nagły spadek funkcji nerkowej występujący w ciągu godzin lub dni. Stan ten charakteryzuje się zatrzymaniem produktów przemiany materii we krwi, zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej oraz kwasowo-zasadowej. Zgodnie z kryteriami KDIGO, AKI definiuje się jako wzrost stężenia kreatyniny o ≥0,3 mg/dl w ciągu 48 godzin lub o ≥50% wartości wyjściowej w ciągu 7 dni, bądź też zmniejszenie diurezy poniżej 0,5 ml/kg/h przez co najmniej 6 godzin.
Etiologia AKI jest zróżnicowana i obejmuje przyczyny przednerkowe (np. hipowolemię, wstrząs), nerkowe (np. ostre martwicę cewek nerkowych, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek) oraz zanerkowe (np. obstrukcję dróg moczowych). Do głównych czynników ryzyka należą zaawansowany wiek, przewlekła choroba nerek, cukrzyca, niewydolność serca, a także stosowanie leków nefrotoksycznych i środków kontrastowych.
Diagnostyka AKI obejmuje ocenę parametrów nerkowych (kreatynina, mocznik, GFR), badanie ogólne moczu, badania obrazowe oraz w wybranych przypadkach biopsję nerki. Kluczowe jest zidentyfikowanie przyczyny i wdrożenie odpowiedniego leczenia. W postępowaniu terapeutycznym najważniejsze jest usunięcie czynnika wywołującego, wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz w ciężkich przypadkach – leczenie nerkozastępcze.
AKI wiąże się ze zwiększoną śmiertelnością wewnątrzszpitalną (15-60% w zależności od ciężkości i współistniejących chorób), przedłużonym pobytem w szpitalu oraz zwiększonym ryzykiem rozwoju przewlekłej choroby nerek. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie postępowanie mogą znacząco poprawić rokowanie i zmniejszyć ryzyko trwałego uszkodzenia nerek.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metformin Medreg
Kwasica mleczanowa jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem metabolicznym terapii metforminą, szczególnie w kontekście ostrego pogorszenia czynności nerek, chorób układu krążenia, oddechowego oraz posocznicy. Nagłe obniżenie GFR poniżej 30 ml/min stanowi przeciwwskazanie do stosowania metforminy, a jej kumulacja w organizmie zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej. Wskazane jest regularne monitorowanie GFR przed i w trakcie leczenia. W sytuacjach odwodnienia (np. biegunka, wymioty, gorączka) lub stosowania leków nefrotoksycznych (NLPZ, diuretyki, leki przeciwnadciśnieniowe) należy czasowo przerwać terapię. Charakterystyczne objawy kwasicy mleczanowej to duszność kwasicza, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia oraz hipotermia prowadząca do śpiączki. Diagnostycznie obserwuje się pH krwi <7,35, stężenie mleczanów >5 mmol/l, zwiększoną lukę anionową oraz podwyższony stosunek mleczanów do pirogronianów.
astenia, cukrzyca typu 2, diuretyk, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, jodowy środek kontrastowy, ketoza, kwasica mleczanowa, lek przeciwnadciśnieniowy, meglitynid, metformina, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedokrwistość, niedotlenienie organizmu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odwodnienie organizmu, ostre pogorszenie czynności nerek, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, witamina B12, współczynnik filtracji kłębuszkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metformin Galena
Metformina chlorowodorek wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek, ze szczególnym uwzględnieniem wartości przesączania kłębuszkowego (GFR), które nie powinno być niższe niż 30 ml/min, gdyż poniżej tego progu lek jest przeciwwskazany. Istotne jest także tymczasowe odstawienie metforminy w stanach odwodnienia, ostrych zaburzeń czynności nerek, podczas stosowania leków nefrotoksycznych (przeciwnadciśnieniowych, moczopędnych, NLPZ) oraz przed i po badaniach z użyciem jodowych środków kontrastowych (odstawienie na co najmniej 48 godzin i potwierdzenie prawidłowej funkcji nerek). W przypadku zabiegów chirurgicznych pod znieczuleniem ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym, metformina powinna być przerwana bezpośrednio przed zabiegiem i wznowiona nie wcześniej niż po 48 godzinach, po ocenie funkcji nerek i rozpoczęciu odżywiania doustnego.
astenia, ból brzucha, choroba układu krążenia, choroba układu oddechowego, ciało ketonowe, dieta cukrzycowa, duszność kwasicza, filtracja kłębuszkowa, GFR, hipoglikemia, hipotermia, jodowy środek kontrastowy, ketoza, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, metforminy chlorowodorek, nadmierne spożycie alkoholu, niedotlenienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, odwodnienie, ostre pogorszenie czynności nerek, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, przesączanie kłębuszkowe, skurcz mięśni, śpiączka, stężenie mleczanów w osoczu, stosunek mleczanów do pirogronianów, źle kontrolowana cukrzyca, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metformin Vitabalans
Metformin Vitabalans (chlorowodorek metforminy 500 mg) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza przy ostrym pogorszeniu czynności nerek, chorobach układu krążenia, oddechowego lub posocznicy. Kluczowe czynniki ryzyka to odwodnienie, nadmierne spożycie alkoholu, niewydolność wątroby, źle kontrolowana cukrzyca, ketoza, długotrwałe głodzenie oraz stany niedotlenienia. W przypadku wystąpienia objawów takich jak duszność kwasicza, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia, hipotermia czy śpiączka, należy natychmiast odstawić metforminę i podjąć pilną interwencję medyczną. Diagnostycznie istotne są odchylenia laboratoryjne: pH krwi < 7,35, stężenie mleczanów w osoczu > 5 mmol/l, zwiększona luka anionowa oraz stosunek mleczanów do pirogronianów. Przerwanie terapii metforminą jest również wskazane przed i po badaniach z użyciem jodowych środków kontrastowych (co najmniej 48 godzin), z ponowną oceną funkcji nerek przed wznowieniem leczenia.
astenia, ból brzucha, chlorowodorek metforminy, choroba układu krążenia, choroba układu oddechowego, cukrzyca, cukrzyca typu 2, doustny lek przeciwcukrzycowy, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, insulina, ketoza, kwasica mleczanowa, luka anionowa, meglitynid, nefropatia kontrastowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odwodnienie, ostre pogorszenie czynności nerek, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, skurcz mięśni, śpiączka, środek kontrastowy z jodem, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks
Produkt leczniczy Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks, dostępny w dawkach 50 mg sytagliptyny z 850 mg lub 1000 mg metforminy, jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w leczeniu kwasicy ketonowej. Stosowanie sytagliptyny wiąże się z ryzykiem ostrego zapalenia trzustki, które wymaga natychmiastowego odstawienia leku w przypadku podejrzenia. Metformina niesie ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie przy GFR < 30 mL/min, ostrych zaburzeniach czynności nerek, chorobach układu krążenia, oddechowego, posocznicy, odwodnieniu oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych (NLPZ, leki moczopędne, przeciwnadciśnieniowe). Objawy kwasicy mleczanowej obejmują duszność, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia, hipotermię i śpiączkę; diagnostycznie obserwuje się pH krwi < 7,35, stężenie mleczanów > 5 mmol/l, zwiększoną lukę anionową i stosunek mleczanów do pirogronianów. Monitorowanie GFR jest obligatoryjne przed i w trakcie terapii.
anafilaksja, astenia, ciężka reakcja nadwrażliwości, cukrzyca typu 1, duszność kwasicza, elektrolity w surowicy, GFR, hipoglikemia, hipotermia, inhibitor DPP-4, ketony w surowicy, kwasica ketonowa, kwasica mleczanowa, luka anionowa, martwicze zapalenie trzustki, metformina, nefropatia kontrastowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostre pogorszenie czynności nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, przesączanie kłębuszkowe, stężenie glukozy we krwi, stężenie mleczanów, stosunek mleczanów do pirogronianów, sytagliptyna, zapalenie trzustki w wywiadzie, zespół Stevensa-Johnsona, znieczulenie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Symformin XR
Symformin XR (metformina chlorowodorek) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z ostrym pogorszeniem czynności nerek, niewydolnością serca, wątroby, odwodnieniem, czy stosujących leki nefrotoksyczne (np. NLPZ, diuretyki). Kwasica mleczanowa charakteryzuje się obniżeniem pH krwi poniżej 7,35, wzrostem stężenia mleczanów powyżej 5 mmol/l, zwiększoną luką anionową oraz podwyższonym stosunkiem mleczanów do pirogronianów. Wskazane jest regularne monitorowanie GFR, które powinno być oznaczane przed rozpoczęciem terapii i okresowo w trakcie leczenia; metformina jest przeciwwskazana przy GFR <30 ml/min. W przypadku zabiegów chirurgicznych, podania jodowych środków kontrastowych lub stanów nagłego pogorszenia funkcji nerek, lek należy tymczasowo odstawić, a wznowienie terapii możliwe jest po potwierdzeniu stabilnej czynności nerek i powrocie do prawidłowego odżywiania.
astenia, ból brzucha, choroba układu krążenia, choroba układu oddechowego, ciężka biegunka, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, ketoza, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, meglitynid, metformina, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedobór witaminy B12, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostre pogorszenie czynności nerek, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, skurcz mięśni, śpiączka, środek kontrastowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, źle kontrolowana cukrzyca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Symformin XR
Symformin XR, zawierający metforminę chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dawki 500 mg, 750 mg, 1000 mg), wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej – powikłania metabolicznego zagrażającego życiu, szczególnie u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek, niewydolnością serca, wątroby, czy w stanach odwodnienia i niedotlenienia tkanek. Kluczowe jest oznaczenie i regularna kontrola wskaźnika przesączania kłębuszkowego (GFR), z przeciwwskazaniem do stosowania metforminy przy GFR <30 ml/min. W przypadku planowanych badań z użyciem jodowych środków kontrastowych lub zabiegów chirurgicznych, konieczne jest tymczasowe odstawienie leku na co najmniej 48 godzin oraz ponowna ocena funkcji nerek przed wznowieniem terapii. Objawy kwasicy mleczanowej obejmują duszność, ból brzucha, skurcze mięśni, astenię, hipotermię i mogą prowadzić do śpiączki; diagnostyka laboratoryjna wykazuje pH krwi <7,35 oraz stężenie mleczanów >5 mmol/l.
astenia, ból brzucha, choroba układu krążenia, choroba układu oddechowego, cukrzyca, duszność kwasicza, GFR, hipoglikemia, hipotermia, jodowy środek kontrastowy, ketoza, kumulacja metforminy, kwasica mleczanowa, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, meglitynid, metformina, metformina chlorowodorek, mleczan w osoczu, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, ostre pogorszenie czynności nerek, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, przesączanie kłębuszkowe, skurcz mięśni, śpiączka, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, witamina B12, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vimetso
Produkt leczniczy Vimetso, zawierający wildagliptynę i metforminę, jest wskazany wyłącznie w leczeniu cukrzycy typu 2 i nie może zastępować insuliny, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą typu 1. Kluczowym zagrożeniem związanym z terapią jest ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie u pacjentów z ostrym pogorszeniem czynności nerek, chorobami układu krążenia, oddechowego, posocznicą, odwodnieniem, niewydolnością wątroby, czy przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych. Kwasica mleczanowa charakteryzuje się obniżeniem pH krwi poniżej 7,35, wzrostem stężenia mleczanów w osoczu powyżej 5 mmol/L, zwiększoną luką anionową oraz podwyższonym stosunkiem mleczanów do pirogronianów. W trakcie terapii konieczne jest regularne monitorowanie czynności nerek (GFR), z przeciwwskazaniem do stosowania metforminy przy GFR < 30 mL/min, oraz ostrożność przy badaniach z jodowymi środkami kontrastowymi, które mogą indukować nefropatię kontrastową i zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astenia, ból brzucha, choroba układu krążenia, choroba układu oddechowego, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, długotrwałe głodzenie, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, jodowy środek kontrastowy, ketoza, kumulacja metforminy, kwasica mleczanowa, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, metformina, mleczan w osoczu, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie tkanek, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, odwodnienie, odżywianie doustne, ostre pogorszenie czynności nerek, ostre zapalenie trzustki, pH krwi, posocznica, próba czynnościowa wątroby, skurcz mięśni, śpiączka, stosunek mleczanów do pirogronianów, sulfonylomocznik, wildagliptyna, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zapalenie wątroby, źle kontrolowana cukrzyca, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metcrean
Kwasica mleczanowa jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem metabolicznym terapii metforminą, szczególnie w kontekście ostrego pogorszenia czynności nerek, niewydolności serca, zaburzeń oddechowych czy posocznicy. Nagłe obniżenie GFR, zwłaszcza poniżej 30 ml/min, prowadzi do kumulacji metforminy i zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, której objawy kliniczne obejmują duszność kwasiczą, ból brzucha, skurcze mięśni, astenię oraz hipotermię, a w zaawansowanych przypadkach śpiączkę. Diagnostycznie istotne są: pH krwi <7,35, stężenie mleczanów w osoczu >5 mmol/l, podwyższona luka anionowa oraz zwiększony stosunek mleczanów do pirogronianów. Wskazane jest natychmiastowe odstawienie metforminy w przypadku odwodnienia, ciężkiej biegunki, wymiotów, gorączki lub innych stanów mogących pogorszyć funkcję nerek, a także przed zabiegami chirurgicznymi i badaniami z użyciem jodowych środków kontrastowych, z ponowną oceną funkcji nerek po minimum 48 godzinach.
astenia, ból brzucha, choroby układu krążenia, ciężka biegunka, cukrzyca, cukrzyca typu 2, duszność kwasicza, funkcja nerek, GFR, glikol propylenowy, hipoglikemia, hipotermia, ketoza, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, meglitynid, metformina, nefropatia pokontrastowa, niedotlenienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, odwodnienie organizmu, ostre pogorszenie czynności nerek, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, skurcz mięśni, śpiączka, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia oddechowe, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Valimar
Lek Valimar zawiera 500 mg chlorowodorku metforminy w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu i wymaga ścisłego monitorowania czynności nerek, ze szczególnym uwzględnieniem wskaźnika filtracji kłębuszkowej (GFR). Przeciwwskazaniem do stosowania jest GFR <30 ml/min. Metformina niesie ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej, zwłaszcza w stanach ostrego pogorszenia funkcji nerek, niewydolności serca, chorób układu oddechowego, posocznicy oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwnadciśnieniowych, moczopędnych i NLPZ. Wskazane jest czasowe odstawienie leku w przypadku odwodnienia, ciężkiej biegunki, wymiotów, gorączki oraz przed i po badaniach z użyciem jodowych środków kontrastowych (odstawić na co najmniej 48 godzin) oraz przed zabiegami chirurgicznymi z znieczuleniem ogólnym lub regionalnym. Monitorowanie obejmuje ocenę pH krwi (<7,35), stężenia mleczanów (>5 mmol/l), luki anionowej i stosunku mleczanów do pirogronianów.
astenia, ból brzucha, chlorowodorek metforminy, choroby układu krążenia, choroby układu oddechowego, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, jodowy środek kontrastowy, ketoza, kumulacja metforminy, kwasica mleczanowa, leki moczopędne, leki przeciwnadciśnieniowe, nadmierne spożycie alkoholu, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odwodnienie, ostre pogorszenie czynności nerek, posocznica, skurcze mięśni, śpiączka, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, źle kontrolowana cukrzyca, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Metformin hydrochloride Teva 850 mg
Metformina, substancja czynna preparatu Metformin hydrochloride Teva 850 mg, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego spożywania alkoholu ze względu na wysokie ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, głodzeniem lub niedożywieniem. Przed badaniami obrazowymi z użyciem jodowych środków kontrastowych należy przerwać podawanie metforminy na co najmniej 48 godzin i ocenić czynność nerek przed wznowieniem terapii. Leki wpływające na czynność nerek, takie jak NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz diuretyki pętlowe, mogą zwiększać ryzyko kumulacji metforminy i kwasicy mleczanowej, co wymaga monitorowania funkcji nerek i ewentualnej modyfikacji dawki metforminy.
antagonista receptora angiotensyny II, działanie hipoglikemizujące, filtracja kłębuszkowa, glikokortykosteroid, glukoneogeneza, induktor OCT1, inhibitor ACE, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor OCT1, inhibitor OCT1 i OCT2, inhibitor OCT2, insulinooporność, jodowy środek kontrastowy, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nośnik kationu organicznego, ostre pogorszenie czynności nerek, stężenie glukozy we krwi, substancja czynna, sympatykomimetyk, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Meladine SR
Meladine SR, zawierający chlorowodorek metforminy w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej, zwłaszcza w kontekście ostrego pogorszenia czynności nerek, chorób układu krążenia, oddechowego oraz posocznicy. Kwasica mleczanowa manifestuje się obniżeniem pH krwi poniżej 7,35, wzrostem stężenia mleczanów powyżej 5 mmol/L, zwiększoną luką anionową oraz zaburzonym stosunkiem mleczanów do pirogronianów. Przed rozpoczęciem terapii i w trakcie leczenia należy monitorować wskaźnik filtracji kłębuszkowej (GFR), przy czym stosowanie metforminy jest przeciwwskazane przy GFR < 30 mL/min. W przypadku odwodnienia, ostrego pogorszenia funkcji nerek lub wprowadzenia leków nefrotoksycznych (np. NLPZ, leków moczopędnych, przeciwnadciśnieniowych) konieczne jest tymczasowe wstrzymanie podawania leku. U pacjentów z niewydolnością serca zaleca się regularną kontrolę funkcji serca i nerek, a w ostrych i niestabilnych stanach metformina jest przeciwwskazana.
astenia, ból brzucha, chlorowodorek metforminy, choroby układu krążenia, choroby układu oddechowego, cukrzyca typu 2, długotrwałe głodzenie, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, ketoza, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, meglitynid, mleczan w osoczu, nadmierne spożycie alkoholu, niedobór witaminy B12, niedotlenienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostre pogorszenie czynności nerek, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, przewlekła niewydolność serca, skurcz mięśni, śpiączka, stosunek mleczanów do pirogronianów, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, źle kontrolowana cukrzyca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Siofor 850
Kwasica mleczanowa jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem terapii metforminą, szczególnie u pacjentów z ostrym pogorszeniem czynności nerek, chorobami układu krążenia, oddechowego lub posocznicą. Nagłe obniżenie GFR prowadzi do kumulacji metforminy i zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, której objawy obejmują duszność kwasiczą, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia, hipotermię i śpiączkę. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się pH krwi < 7,35, stężenie mleczanów w osoczu > 5 mmol/l, zwiększoną lukę anionową oraz zaburzenia stosunku mleczanów do pirogronianów. Metformina jest przeciwwskazana przy GFR < 30 ml/min, a jej stosowanie należy przerwać w stanach odwodnienia, niewydolności nerek, przed badaniami z kontrastem jodowym oraz przed zabiegami chirurgicznymi wymagającymi znieczulenia. Regularne monitorowanie funkcji nerek, zwłaszcza u osób starszych i z obniżonym klirensem kreatyniny, jest niezbędne.
astenia, ból brzucha, choroba układu krążenia, choroba układu oddechowego, cukrzyca typu 2, długotrwałe głodzenie, duszność kwasicza, GFR, hipoglikemia, hipotermia, insulina, ketoza, klirens kreatyniny, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, meglitynid, metformina, nefropatia pokontrastowa, neuropatia, niedobór witaminy B12, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, odwodnienie pacjenta, ostre pogorszenie czynności nerek, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, skurcz mięśnia, śpiączka, środek kontrastowy zawierający jod, stosunek mleczanów do pirogronianów, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, źle kontrolowana cukrzyca, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Glucophage XR
Metformina chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu Glucophage XR 500 mg wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie u pacjentów z ostrym pogorszeniem czynności nerek, niewydolnością serca, chorobami układu oddechowego, posocznicą oraz w stanach odwodnienia. Kwasica mleczanowa charakteryzuje się pH krwi < 7,35, stężeniem mleczanów > 5 mmol/l, zwiększoną luką anionową i stosunkiem mleczanów do pirogronianów. Przed rozpoczęciem terapii należy oznaczyć i regularnie kontrolować wskaźnik przesączania kłębuszkowego (GFR), z przeciwwskazaniem do stosowania metforminy przy GFR < 30 ml/min. Wskazane jest także przerwanie terapii przed badaniami z kontrastem jodowym oraz zabiegami chirurgicznymi, z wznowieniem leczenia po minimum 48 godzinach i potwierdzeniu stabilnej funkcji nerek. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych, takich jak NLPZ, leki przeciwnadciśnieniowe i moczopędne.
astenia, ból brzucha, choroba układu krążenia, choroba układu oddechowego, ciężka biegunka, długotrwałe głodzenie, doustny lek przeciwcukrzycowy, duszność kwasicza, GFR, hipoglikemia, hipotermia, insulina, ketoza, kwasica mleczanowa, leczenie metforminą, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, meglitynid, metformina, metformina chlorowodorek, nadmierne spożycie alkoholu, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedokrwistość, niedotlenienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odwodnienie, ostre pogorszenie czynności nerek, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, skurcz mięśni, śpiączka, środek kontrastowy zawierający jod, stężenie mleczanów, witamina B12, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, wymioty, zabieg chirurgiczny, źle kontrolowana cukrzyca, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe